Co motywuje człowieka do przemiany wewnętrznej?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.05.2025 o 11:54

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 11.05.2025 o 17:08

Przemiana wewnętrzna jednostki to temat ponadczasowy, który przewija się w literaturze od wieków. Często stanowi ona odzwierciedlenie walki, jaką człowiek toczy ze swoim wnętrzem, próbując odnaleźć sens życia, naprawić błędy czy dostosować się do otaczającego świata. Literatura polska bogata jest w dzieła, które ukazują, co motywuje człowieka do takiej transformacji. "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego oraz "Potop" Henryka Sienkiewicza to utwory, które szczególnie uwydatniają ten aspekt ludzkiej natury.

W "Przedwiośniu" mamy do czynienia z postacią Cezarego Baryki, młodego Polaka, który dojrzewa w burzliwych czasach rewolucji i odradzającej się Polski. Główne motywy przemian wewnętrznych Cezarego to przede wszystkim wpływ rewolucji, która doprowadza do rozbudzenia w nim poczucia niesprawiedliwości społecznej, oraz podróż do Polski, gdzie spotyka się z ideałami odradzającego się narodu. Cezary, wychowany w Rosji, doświadcza na własnej skórze brutalności rewolucji, co budzi w nim mieszane uczucia na temat drogi, jaką powinien iść jego kraj.

Podróż do Polski okazuje się kluczowa dla przemiany Cezarego. Oglądając zniszczenia wojenne i borykając się z biedą odbudowującego się kraju, Baryka zderza się z rzeczywistością, która uczy go empatii i zrozumienia dla potrzeb społecznych. Doświadcza on konfliktów wewnętrznych wynikających z różnic między socjalistycznymi ideałami a rzeczywistymi potrzebami odradzającego się państwa. To wewnętrzne zmaganie motywuje go do poszukiwania własnej tożsamości oraz miejsca w społeczności narodowej. Cezary staje się symbolem przemian, jakie musiało przejść całe polskie społeczeństwo w okresie międzywojennym.

Z kolei w "Potopie" Henryka Sienkiewicza główną postacią jest Andrzej Kmicic, który początkowo jawi się jako awanturnik i zdrajca. Jego przemiana wewnętrzna z młokosa hańbiącego reputację rodu w dojrzałego patriotę jest jednym z najsilniejszych wątków tej monumentalnej powieści. Co motywuje Kmicica do zmiany? Przede wszystkim jest to miłość do Oleńki Billewiczówny oraz zrozumienie wartości, jakie niesie za sobą walka za ojczyznę. Miłość staje się kluczowym czynnikiem, który prowadzi go do przemiany wewnętrznej - pragnie odzyskać szacunek i miłość Oleńki. Z czasem jednak dojrzewa do głębszej refleksji nad własną postawą wobec kraju i obowiązków wobec ojczyzny.

Andrzej Kmicic staje się symbolem odkupienia - swoją dzielnością, poświęceniem oraz odwagą zyskuje przebaczenie współobywateli i samego króla Jana Kazimierza. Jego przemiana jest także hołdem dla determinacji jednostki w realizacji słusznych idei, nawet za cenę osobistych strat i niechęci otoczenia. Kmicic walcząc o wolność Rzeczypospolitej, odkrywa w sobie prawdziwe wartości i wewnętrzne światło, które prowadzi go ku wyższym celom.

W kontekście przemian ukazanych w literaturze warto przywołać kontekst historyczny. Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku było dla wielu obywateli okresem narodowego i osobistego odrodzenia. Wiersz "Do kraju tego" Cypriana Kamila Norwida w metaforyczny sposób ukazuje tęsknotę za ojczyzną i ideałami, które mogą prowadzić do wewnętrznej przemiany. Norwid pisze o miłości do Polski jako głównym motorze ludzkich dążeń i przemian. Tęsknota za krajem staje się siłą, która motywuje do działania, do walki o ojczyznę oraz do osobistych przemyśleń nad własną tożsamością narodową.

Wszystkie przytoczone przykłady ukazują, że motywacja do przemiany wewnętrznej może wynikać z różnych źródeł. Może być to miłość do drugiej osoby, patriotyzm, dramatyczne wydarzenia historyczne czy potrzeba odnalezienia samego siebie w dynamicznie zmieniającym się świecie. Literatura, odzwierciedlając różnorodność ludzkich przeżyć i motywów, daje nam możliwość zrozumienia, jak złożony i wielowymiarowy jest proces wewnętrznej transformacji człowieka.