Jak pieniądze wpływają na charakter człowieka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.01.2026 o 11:51

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 28.05.2025 o 10:12

Pieniądze od wieków stanowiły jeden z najważniejszych elementów życia ludzkiego, wpływając na różne jego aspekty. W literaturze możemy znaleźć wiele przykładów ilustrujących, jak różnorodny i znaczący wpływ mają one na charakter człowieka. Rozważając tę kwestię, warto przyjrzeć się kilku klasycznym dziełom, które ukazują, w jaki sposób bogactwo i jego brak kształtują ludzkie postawy, wartości, a także relacje z innymi ludźmi.

Pierwszym przykładem literackim, który warto omówić, jest "Skąpiec" Moliera. Sztuka ta przedstawia postać Harpagona, człowieka, dla którego pieniądze stały się głównym celem życia. Harpagon to archetyp skąpca – jego żądza posiadania wpływa na wszystko, co robi, a żaden inny aspekt życia nie ma dla niego takiej wartości. Jego skąpstwo prowadzi do zniszczenia relacji z bliskimi, a także do ostatecznej samotności. Materialna obsesja Harpagona pokazuje, jak pieniądze potrafią zawładnąć charakterem człowieka, czyniąc go niewrażliwym na potrzeby emocjonalne swoje i innych ludzi. Harpagon, w swojej zaślepionej pogoni za bogactwem, zatraca wszelkie wartości moralne, co ostatecznie prowadzi do jego upadku.

Innym przykładem jest "Wielki Gatsby" Francisa Scotta Fitzgeralda. Główny bohater, Jay Gatsby, jest postacią tragiczną, której życie jest całkowicie podporządkowane pragnieniu zdobycia bogactwa, by odzyskać swoją utraconą miłość, Daisy Buchanan. Pieniądze pozwalają mu stworzyć niemal baśniowy świat pełen przepychu i luksusu, jednak jego szczęście jest jedynie iluzoryczne. Gatsby jest szlachetny i wielkoduszny, ale jego obsesja na punkcie przeszłości i przekonanie, że pieniądze mogą mu ją zwrócić, prowadzi go do zguby. Fitzgerald w swojej powieści ukazuje, że bogactwo, choć może dać władzę i status, nie jest w stanie zagwarantować prawdziwej miłości i szczęścia.

Kolejnym dziełem, które ukazuje wpływ pieniędzy na charakter człowieka, jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Główny bohater, Rodion Raskolnikow, jest byłym studentem, który żyje w skrajnym ubóstwie. Jego przekonanie o własnej wyższości moralnej prowadzi go do zbrodni – zabicia lichwiarki Alony Iwanowny, którą postrzega jako niegodną życia pasożytkę społeczną. Choć Raskolnikow usprawiedliwia swój czyn ideologiczną wizją, jak bogactwo mogłoby poprawić jego sytuację i przynieść potencjalne dobrodziejstwa, to jednak jego działania prowadzą do destrukcji psychicznej. Dostojewski pokazuje, że nawet jeśli pieniądze mogą pewnym osobom dać poczucie mocy i wyższości, jednocześnie mogą być źródłem udręki i moralnego upadku.

Również w dziele "Oliver Twist" Charlesa Dickensa odnajdujemy głęboki wgląd w temat wpływu pieniędzy na charakter człowieka. Młody Oliver, urodzony w biedzie, jest zmuszony do życia w brutalnym świecie, gdzie ludzie często są zdeprawowani przez biedę lub korupcję. Dickens prezentuje różne postawy wobec pieniędzy: Fagin, który zarządza grupą młodych złodziei, widzi w nich jedynie środek do zdobycia władzy i kontroli. Z drugiej strony postaci takie jak pan Brownlow pokazują, że prawdziwa dobroć i empatia mogą istnieć niezależnie od statusu materialnego. "Oliver Twist" ukazuje, że choć warunki ekonomiczne mogą wpływać na zachowania i postawy, to prawdziwie szlachetne cechy charakteru są niezależne od zewnętrznych okoliczności.

Podsumowując, literatura dostarcza licznych przykładów ilustrujących wpływ pieniędzy na charakter człowieka. Zarówno nadmiar, jak i brak bogactwa mogą prowadzić do różnorodnych moralnych i emocjonalnych konsekwencji. Pieniądze, choć mogą dawać poczucie władzy i bezpieczeństwa, nierzadko prowadzą do zguby tych, którzy pozwalają im zdominować swoje życie. Dlatego ważne jest, by pamiętać, że to nie pieniądze same w sobie są źródłem zła, lecz nasza relacja z nimi i to, jakie miejsce zajmują one w naszych systemach wartości.