Lepiej, żeby tę paczkę z książkami zmyła fala oceanu – rozprawka

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 11:13

Rozprawka na temat: „Lepiej, żeby tę paczkę z książkami zmyła fala oceanu”

W dzisiejszym świecie książki uznaje się za jeden z największych skarbów ludzkości. To w nich zawarte są mądrości, wartości, opowieści o bohaterstwie, poświęceniu, cierpieniu i nadziei. Jednak nie zawsze każde spotkanie z książką przynosi wyłącznie korzyść – czasem rodzi pytania, niepokój, bunt wobec schematów czy nawet zagubienie. Stwierdzenie „Lepiej, żeby tę paczkę z książkami zmyła fala oceanu” przywodzi na myśl niejednoznaczny stosunek do literatury, jej roli w życiu człowieka oraz wpływu na rzeczywistość. W tej rozprawce spróbuję rozważyć, czy rzeczywiście byłoby lepiej, aby książki przepadły, czy jednak mimo wszystko świat bez nich byłby uboższy.

Po pierwsze, sięgnijmy do symboliki książki jako źródła wiedzy – i nie tylko wiedzy encyklopedycznej, ale także mądrości życiowej, etyki, historii ludzkości. W polskich lekturach znajdziemy wiele przykładów, gdzie to właśnie lektura, kontakt z literaturą zmienia bohaterów, pozwala dostrzec im nowe perspektywy, zrozumieć świat. Przykładem może być „Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego. To w tej powieści Marcin Borowicz, młody chłopak wychowany w rusyfikowanej szkole, pod wpływem lektury patriotycznej poezji Adama Mickiewicza, przechodzi wewnętrzną przemianę. Gdyby „fala oceanu” zmyła te książki, nie narodziłaby się w nim świadomość narodowa. To pokazuje, że czasem właśnie książki stają się iskrą do rozwoju, do walki o siebie i innych.

Z drugiej strony, kontakt z literaturą potrafi przynieść również ból czy rozczarowanie. Książki potrafią burzyć nasze wyobrażenia, konfrontować nas z trudnymi prawdami. Czytając „Lalkę” Bolesława Prusa, wielu uczniów zmierza się z rozczarowaniem ideałami – Wokulski, główny bohater, szukający sensu życia i miłości, ostatecznie doświadcza klęski. Czy nie byłoby dla niego i czytelników lepiej, gdyby tych książek nie było? Gdyby pozostali nieświadomi trudności istnienia i pieczołowicie hodowanych złudzeń? Być może. Jednak literatura jest zwierciadłem rzeczywistości – nieraz bolesnym, ale przez to pozwala lepiej poznać siebie i świat. Po zderzeniu z trudnością nadchodzi refleksja i, często, dojrzalszy stosunek do życia.

Należy także pamiętać, że literatura bywa narzędziem manipulacji, a nie tylko emancypacji. W XX wieku książki służyły jako broń ideologiczna, narzędzie propagandy lub nawet przemocy. Przykładem może być system indoktrynacji opisany w powieści „Rok 1984” George’a Orwella. Choć to pozycja anglosaska, jest powszechnie czytana i omawiana w polskiej szkole jako ostrzeżenie przed zagrożeniami totalitaryzmu. Książki mogą być także „paczką”, która niesie idee groźne lub szkodliwe, o czym uczy nas historia XX wieku – przebieg II wojny światowej, nazistowskie lub komunistyczne doktryny rozprzestrzeniane za pomocą książek, broszur czy afiszy. Aż prosi się, by te publikacje zabrała „fala oceanu”.

Jednak, czy zmycie wszystkich paczek z książkami jest rozwiązaniem? Odpowiedzi udziela nam także polska tradycja i historia, którą najlepiej obrazuje Mickiewiczowski Konrad z „Dziadów części III”. Dla więźniów carskich książki były skarbem, sensem, namiastką wolności i duchowym oparciem. Uczynienie ich niedostępnymi byłoby aktem przemocy. Pozbawiając ludzi literatury, odbiera się im narzędzie rozwoju, kształtowania własnych poglądów oraz możliwość walki o wolność. Książka jako symbol jest zawsze wyborem – można czytać mądrze, selektywnie, podejmować refleksję nad wartościami niesionymi przez teksty.

Podsumowując, taka „paczka z książkami” może być zarówno klątwą, jak i błogosławieństwem. Książki prowadzą do rozwoju intelektualnego, emocjonalnego, duchowego, ale też konfrontują z bólem, cierpieniem, czasami z obłudą i fałszem. O wiele lepiej jest, by „fala oceanu” nie zabrała nam możliwości wyboru. To my decydujmy, które książki i jakie idee wprowadzimy do swego życia. Lepiej mieć możliwość z nich korzystać, niż zostać z pustką po „porwanej paczce”. Książki czynią nas bardziej ludzkimi – nawet jeśli czasem bolą i szokują. Dlatego odpowiedź na pytanie postawione w temacie jest przecząca: niech paczka zostanie, a my mądrze korzystajmy z jej zawartości.