Wpływ władzy na człowieka na podstawie wybranej lektury

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 12:37

Władza to pojęcie, które od wieków fascynuje ludzi oraz stanowi przedmiot licznych rozważań filozoficznych, historycznych i literackich. Już starożytni zastanawiali się nad tym, jak ogromny wpływ na człowieka ma władza – zarówno ta sprawowana nad innymi, jak i ta, której sami podlegamy. W niniejszej rozprawce spróbuję odpowiedzieć na pytanie, jak władza wpływa na człowieka, opierając swoje rozważania na utworze „Makbet” Williama Szekspira, który jest lekturą obowiązkową w polskich szkołach ponadpodstawowych.

Przede wszystkim warto zauważyć, że władza może uwodzić i wpływać na ludzką psychikę w sposób niezwykle silny. Człowiek często postrzega zdobycie władzy jako spełnienie swoich największych ambicji i marzeń o potędze czy zaspokojeniu próżności. Pragnienie to potrafi zmienić nawet najbardziej honorowego, prawego człowieka. Tak właśnie dzieje się w przypadku tytułowego bohatera „Makbeta”. Początkowo Makbet jest lojalnym wasalem króla Dunkana, walczącym odważnie dla swojego władcy i ojczyzny. Jednak po spotkaniu z wiedźmami, które przepowiadają mu objęcie tronu, Makbet zaczyna marzyć o władzy. Jego wewnętrzna przemiana jest stopniowa – Makbet długo waha się przed dokonaniem zbrodni, jednak napędzany ambicją i podsycany intrygami żony, w końcu dopuszcza się zabójstwa. W tym momencie ujawnia się pierwszy, bardzo istotny mechanizm wpływu władzy na człowieka – władza potrafi skłonić człowieka do czynów, których sam by się po sobie nie spodziewał.

Kolejną ważną kwestią jest to, że zdobyta nieuczciwie władza niesie ze sobą wielkie obciążenie psychiczne. Makbet, choć zostaje królem, nie potrafi cieszyć się swoją pozycją. Wręcz przeciwnie – zaczyna popadać w paranoję, traci zaufanie do wszystkich wokół, boi się o swoje życie i ciągle widzi zagrożenia. Władza zdobyta przez zbrodnię nie daje mu upragnionego szczęścia, lecz prowadzi do obłędu i poczucia winy. Jest to jasny dowód na to, że władza, zamiast uszczęśliwiać, często obarcza ogromną odpowiedzialnością, lękiem i samotnością. Każdy kolejny czyn Makbeta prowadzi go coraz głębiej w otchłań moralnego upadku – zleca kolejne zabójstwa, walczy z iluzorycznymi przeciwnikami, traci wewnętrzny spokój i zdrowie psychiczne, aż wreszcie sam ginie w tragicznych okolicznościach.

Co istotne, „Makbet” pokazuje także, jak władza wpływa nie tylko na osobę ją sprawującą, ale i na jej najbliższe otoczenie. Lady Makbet na początku jest silną postacią, to ona namawia męża do zbrodni, wydaje się być pozbawiona skrupułów. Jednak i ją władza niszczy – popada w szaleństwo, dręczą ją wyrzuty sumienia, doświadczając rozpaczy i samotności. W jej przypadku widzimy, że władza często wiąże się z moralnym i psychicznym upadkiem nie tylko jednostki, która ją sprawuje, ale także osób będących w jej najbliższym kręgu.

Analizując dramat Szekspira można zauważyć, że jest to uniwersalna przestroga przed zgubnym wpływem władzy na człowieka. Władza, jeśli zdobyta niegodziwymi środkami, prowadzi do destrukcji osobowości, rozbicia relacji międzyludzkich, utraty człowieczeństwa i ostatecznie – do tragicznego finału. Chciwość, ambicja i żądza kontroli mogą sprawić, że człowiek staje się swoim własnym wrogiem, a zdobyta władza przestaje dawać radość czy satysfakcję.

Podsumowując, lektura „Makbeta” ukazuje, iż władza ma olbrzymi wpływ na człowieka. Zdobyta w nieuczciwy sposób staje się źródłem cierpienia, niepokoju i zniszczenia, zarówno dla samego sprawującego władzę, jak i jego otoczenia. Szekspir w swoim dziele przestrzega przed przekraczaniem granic moralności w imię ambicji – pokazuje, że prawdziwe szczęście znaleźć można tylko wtedy, gdy dochodzimy do celu uczciwą drogą, nie po trupach innych ludzi. To przesłanie jest aktualne także dziś i stanowi ważny temat do refleksji dla każdego człowieka.