Patriotyzm: potrzeba wewnętrzna czy niewygodny bagaż?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.01.2024 o 11:07

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 7.01.2024 o 14:59

Patriotyzm jest głębokim uczuciem przywiązania i oddania własnemu narodowi, jego wartościom i tradycji. Dyskusja na temat jego znaczenia w życiu jednostek jest tematem ponadczasowym, który znajduje odzwierciedlenie w literaturze różnych epok. Z pomocą analizy takich dzieł jak "Cierpienia młodego Wertera" Johanna Wolfganga von Goethe, "Dziady" część III Adama Mickiewicza oraz "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza, spróbuję zbadać, czy patriotyzm jest głęboką, nieodzowną potrzebą wewnętrzną, czy też może stać się "niewygodnym bagażem".

W "Cierpieniach młodego Wertera" Goethe przedstawia uniwersalny obraz emocjonalnych przeżyć ludzkich, jednak nie skupia się na patriotyzmie jako takim. Utwór, mimo że nie porusza bezpośrednio problematyki patriotycznego zaangażowania, pokazuje nam Wertera jako indywidualistę wrażliwego, poszukującego swojego miejsca w społeczeństwie. Jego konflikt wewnętrzny i dążenie do odczuwania intensywnych emocji mogą być metaforą potrzeby poszukiwania sensu, którą można porównać z poszukiwaniem własnej tożsamości narodowej. W takiej interpretacji, przeżywanie patriotyzmu wydaje się być naturalną ekspresją ludzkiej potrzeby przynależności i wyrażania własnej tożsamości.

Natomiast w "Dziadach" część III, Mickiewicz przedstawia patriotyzm jako siłę napędową działania – jest on tu niezbędny dla przetrwania narodu i dla zachowania tożsamości kulturowej w obliczu represji ze strony zaborców. Bohaterowie dramatu, poprzez swoje cierpienie i dążenie do wolności, ilustrują patriotyzm jako motywację do walki o lepsze jutro, także wbrew przeciwnościom losu. Przejawia się to szczególnie w monologach więźniów, gdzie widoczne jest ich rozdarcie między osobistą tęsknotą za ojczyzną a obowiązkiem poświęcenia dla jej dobra. W tym przypadku, patriotyzm jawi się jako imperatyw moralny, potrzeba wewnętrzna, wywierająca presję na jednostki, które nie mogą pozostać obojętne na los własnego narodu.

W "Panu Tadeuszu" Mickiewicz opiewa zaś piękno ojczyzny, kultywowanie tradycji i wartości narodowych. Akcja utworu rozgrywa się w czasach, kiedy Polska jako państwo nie istnieje na mapie Europy, a mimo to wspólnota lokalna żywo kultywuje ducha narodowościowego. Opis sielankowej, choć utraconej ojczyzny, odzwierciedla nostalgię za wolnością i suwerennością utraconych w wyniku rozbiorów. Utwór Mickiewicza prezentuje patriotyzm jako fundament wspólnoty lokalnej; są to wartości, które łączą bohaterów i sprawiają, że mimo rozpiętości społecznej czują się oni częścią jednej rodziny narodowej. Poczucie jedności i potrzeba pełnienia obywatelskich obowiązków nie jest tu niewygodnym bagażem, ale siłą, która motywuje do działania.

Analizując omówione utwory, można dojść do wniosku, że zależnie od kontekstu historycznego i społecznego, w którym tworzone są dzieła literackie, patriotyzm przedstawiany jest jako potrzeba wewnętrzna wynikająca z przywiązania do wartości i dziedzictwa narodowego, jak i jako obowiązek czy wręcz ciężar, który nakłada na jednostkę wymagania poświęcenia w imię wyższych celów. W "Cierpieniach młodego Wertera", choć nie ma on bezpośredniego związku z tematem, wewnętrzna potrzeba intensywnego przeżywania wydaje się mieć związek z poszukiwaniem własnej tożsamości, podobnie jak patriotyzm. W "Dziadach" patriotyzm jawi się jako konieczność związana z tożsamością narodową, stanowiąc imperatyw do walki o wolność. Z kolei "Pan Tadeusz" ukazuje go jako źródło jedności i siły. Na podstawie tego można wywnioskować, że patriotyzm jest połączeniem obu tych aspektów – zarówno głęboko zakorzenionej potrzeby wewnętrznej, jak i trudnego do uniesienia, lecz pełnego godności ciężaru.