Buntownicy: czy mogą być szczęśliwi?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.01.2024 o 13:22

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 9.01.2024 o 19:40

Bunt jako postawa oporu wobec narzucanych zewnętrznych norm i autorytetów stanowi istotny motyw w literaturze różnych epok. Zagadnienie szczęścia buntownika pojawia się w dziełach literackich jako problem filozoficzny i egzystencjalny.

W mitologii greckiej postacią, która symbolizuje bunt w czystej postaci, jest Prometeusz. Bogowie ukształtowali człowieka, a Zeusowy zakaz oddawania ludziom ognia miał na celu utrzymanie ich w stanie podległości. Prometeusz, idąc pod prąd boskich nakazów, daje ludziom ogień, symbolicznie przekazując im wiedzę i możliwość rozwoju. Choć można by sądzić, że jego bunt rodzi się z altruizmu, wypływa on również z głębszej konieczności wyrażania siebie oraz przekraczania granic. Skutkiem buntu Prometeusza jest cierpienie; zostaje on przykuty do skały, gdzie jego wątroba, symbolizująca wieczną regenerację, jest wyjadana przez orła. W tym kontekście buntownik nie jest szczęśliwy w sensie nieodczuwania bólu lub bycia wolnym od kary. Jednak można argumentować, że Prometeusz osiąga wyższy poziom spełnienia, będący rezultatem świadomości przyczynienia się do rozwoju ludzkości. Bunt Prometeusza jest drogą do transcendencji, przekraczając prozaiczną codzienność w imię wyższych wartości, co może być pojmowane jako pewna, wewnętrzna forma szczęścia.

Innym przykładem jest "Antygona" Sofoklesa, przedstawiająca portret młodej kobiety, która przeciwstawia się rozkazom króla Kreona i postanawia godnie pochować swojego brata Polinejkesa. Pogrzeb, według Antygony, jest nie tylko wyrazem miłości i pamięci, ale także przestrzeganiem boskich praw, które są dla niej ważniejsze od edyktów śmiertelnego władcy. Jej postawa jest wyrazem głębokiego buntu, którego konsekwencję stanowi aresztowanie i skazanie na śmierć, a w końcu doprowadzenie do samobójstwa. Czy Antygona jest szczęśliwa? Na pierwszy rzut oka może wydawać się, że bunt tej kobiety prowadzi jedynie do tragedii. Jednakże perspektywa dystansu pozwala dostrzec, że szczęście buntownika nie zawsze definiuje się przez doświadczenie pokoju i harmonii. Antygona do końca pozostaje wierna sobie i swoim przekonaniom, co daje jej wewnętrzną siłę i spokój, mimo świadomości nadchodzącej śmierci.

Inne podejście do buntu możemy zaobserwować w utworze "Władca Much" Williama Goldinga. Powieść ta prezentuje grupę chłopców, którzy, odcięci od cywilizacji, próbują stworzyć własne społeczeństwo na bezludnej wyspie. Ich historia jest skomplikowana: na przemian przejawiają się instynkty dobra i zła, porządku i chaosu. Pierrefonds, choć początkowo stara się tworzyć regulamin, traktuje wszystko jak grę bez konsekwencji. Jego rebelia wobec starych zasad i próba ustanowienia nowych kończy się tragicznie. Bunt w "Władcy Much" nie zostaje ujęty w ramy szczęścia czy dążeniu do ideałów; staje się raczej ostrzeżeniem o możliwości autodestrukcji. Możemy zatem zadać pytanie, czy szczęście przez bunt jest w ogóle możliwe w świecie, gdzie reguły społeczne znikają, a mocne silne ego prowadzi do anarchii.

Zatem, rozpatrując ideę szczęścia buntownika, warto podkreślić, że bunt może być szczęśliwy tylko wtedy, gdy jest podyktowany prawdziwymi, głębokimi przekonaniami i prowadzi do moralnego rozwoju osoby buntującej się. Bunt dla samego buntu, bez głębszego sensu lub celu, często prowadzi do destrukcji zarówno jednostki, jak i społeczności. Buntownik szczęśliwy to ten, kto mimo cierpienia i przeciwności, zachowuje spokój ducha oraz poczucie moralnej integralności.