Recepty na szczęśliwe życie w utworach polskich twórców epoki renesansu - M. Rej, J. Kochanowski, P. Skarga

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.01.2024 o 17:49

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 10.01.2024 o 20:05

Szczęście od wieków stanowiło przedmiot zainteresowania filozofów, pisarzy, artystów. Każda epoka przynosiła własne teorie dotyczące tego, co sprawia, że życie można uznać za udane i spełnione. Renesans, okres odrodzenia zainteresowań antycznością i kształtowania nowego, humanistycznego obrazu człowieka, w polskiej literaturze również dostarczył wielu przemyśleń na temat sposobów osiągania szczęścia. W utworach takich twórców jak Mikołaj Rej, Jan Kochanowski czy Piotr Skarga pojawiają się różnorodne, choć czasami pokrywające się, recepty na szczęśliwe życie.

Mikołaj Rej w "Żywocie człowieka poczciwego" prezentuje obraz życia, w którym wartości moralne są nadrzędne. Szczęście jest w nim konsekwencją uczciwego życia, przestrzegania przykazań religijnych oraz pozytywnych relacji z bliźnimi. Poczciwość, rozumiana jako prostolinijność, szlachetność i etyczne postępowanie, stanowi fundament dobrego, szczęśliwego istnienia. Rej podkreśla znaczenie pracy nad sobą i nieustannego dążenia do doskonalenia własnego charakteru. W jego koncepcji szczęśliwego życia ważna jest również harmonia między życiem duchowym a codziennymi, ziemskimi działaniami człowieka.

Jan Kochanowski w swoich "Pieśniach" również zajmuje się problemem szczęścia i sposobów na jego osiągnięcie. Dla Kochanowskiego kluczowe wydają się być spokój ducha, równowaga psychiczna i umiar. Szczęśliwe życie, według poety, możliwe jest dzięki świadomemu ograniczeniu potrzeb, przyjęciu postawy stoickiego spokoju i akceptacji tego, co przynosi los. Kochanowski zaleca również czerpanie radości z drobnych przyjemności, kontaktu z naturą, rodzinnego ciepła i dzieł sztuki. W koncepcji szczęścia poety istotne jest odrzucenie nadmiernych ambicji i dążenie do prostoty życia, co jest w zgodzie z humanistyczną celebracją przyziemnych, codziennych aspektów egzystencji.

Piotr Skarga w swoich "Kazaniach Sejmowych" przedstawia natomiast model życia, w którym szczęście wynika z życia zgodnego z religijną doktryną, z położeniem szczególnego nacisku na życie duchowe i moralną poprawność. Jest to szczęście osiągalne w perspektywie nie tylko ziemskiej, ale i ponadziemskiej – ewangeliczne przesłanie, oparte na miłości bliźniego i życiu w służbie Bogu, tworzy obraz świata, gdzie szczęście jest ściśle związane z religią i duchowością.

Analizując powyższe koncepty szczęśliwego życia zawarte w dziełach Reja, Kochanowskiego i Skargi, można zauważyć, że każdy z tych twórców podkreśla w różny sposób znaczenie wartości moralnych, jednakże ich koncepcje różnią się akcentami. W "Żywocie człowieka poczciwego" szczęście jawi się jako rezultat moralnej uczciwości i prostego życia obywatelskiego. "Pieśni" Kochanowskiego prezentują bardziej skomplikowany obraz, łączący stoicyzm z cieszeniem się pięknem świata i relacjami z ludźmi. Skarga w "Kazaniach Sejmowych" akcentuje natomiast rolę wiary i życia w zgodzie z religijnymi przekonaniami jako drogi do szczęścia.

Każde z tych dzieł renesansowych daje więc własną receptę na szczęście, która jednakże opiera się na podobnych fundamentach: uczciwości, moralności, umiarze i pogodzeniu się z losem, mimo że różnią się one w kwestii priorytetów − u Reja jest to uczciwość, u Kochanowskiego równowaga duchowa, a u Skargi życie według religijnych zasad. Polska literatura renesansu dostarcza nam zatem cennych wskazówek, jak żyć szczęśliwie, jednocześnie pozostawiając miejsce na indywidualną interpretację i adaptację tychże rad do osobistych warunków życiowych.