Polska rzeczywistość, a marzenia o Polsce w kontekście "Przedwiośnia".

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.01.2024 o 17:10

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 22.01.2024 o 16:31

W dziejach narodów często pojawia się dyskurs między aktualnymi realiami a ideami, które ten naród pragnie urzeczywistnić. Polska, splotem swoich historycznych doświadczeń, zaplata narrację o pragnieniu wolności, która sprzeciwia się często brutalnej rzeczywistości. "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego oraz "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza to dwa fundamenty literatury narodowej, które pozwalają przedyskutować związek pomiędzy marzeniami o Polsce a rzeczywistością, zwłaszcza w kontekście przedwiośnia, czyli nadziei na odzyskanie niepodległości i budowę lepszego jutra.

"Przedwiośnie" Żeromskiego zajmuje się tematem odrodzenia i poszukiwania tożsamości w odniesieniu do ojczyzny tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Cezary Baryka, główny bohater powieści, to młody człowiek, którego ideały kształtują się na tle chaotycznej rzeczywistości odrodzonego państwa. Snuje on marzenia o Polsce, w której panuje równość i sprawiedliwość społeczna, gdzie każdy ma swoje miejsce i może żyć w dostatku. Jednakże, zarówno w Baku, jak i w Polsce, Cezary doświadcza zawodu, widząc, jak dalekie są te marzenia od realizacji.

Motyw przedwiośnia w tytule książki Żeromskiego jest obietnicą odnowy, jednak zimowe miesiące ciężko ustępują miejsca wiośnie. Jest to metafora sytuacji Polski, gdzie nowe, marzycielskie idee i aspiracje do lepszego życia, muszą borykać się z pochmurną i skomplikowaną rzeczywistością. Autor ukazuje, jak trudno pogodzić marzenia o Polsce wolnej, demokratycznej, społecznie sprawiedliwej z rzeczywistością, w której stary porządek wciąż ma się dobrze, a młode pokolenie czuje rozczarowanie.

Drugie dzieło – "Pan Tadeusz" Mickiewicza – choć pochodzi z innego okresu, również wpisuje się w kontekst rozważań o marzeniach vs. rzeczywistość. Epopeja narodowa przedstawia Polskę czasów zaborów, gdy marzenia o niepodległości były dla wielu jedyną nadzieją w obliczu znikomej szansy na zmianę. Soplicowo, miejsce akcji, jest mikrokosmosem Polski z tego okresu – miejscem, gdzie przeszłość splata się z teraźniejszością, a postacie marzą o odzyskaniu tego, co utracone.

Każde z tych dzieł na swój sposób konfrontuje czytelnika z dysproporcją, która istnieje pomiędzy idealnym wizerunkiem ojczyzny a rzeczywistością. Żeromski w "Przedwiośniu" stosuje drastyczniejszy, bardziej bezpośredni język, który odbija trudne czasy, w jakich żyje bohater. Mickiewicz w "Panu Tadeuszu" zaś skupia się na nostalgii, sublimacji, niejako ukrywając ból w pięknie polskiej natury i obyczajowości.

Paradoksalnie, zarówno w "Przedwiośniu" jak i "Panu Tadeuszu" realia zawsze pozostają w pewnym napięciu z marzeniami. U Żeromskiego to napięcie wyraża się w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, jakim powinno być to "przedwiośnie" Polski. U Mickiewicza tkwi w melancholii i tęsknocie za utraconą wolnością. Bez wątpienia, marzenia te pełnią funkcję napędową dla bohaterów obu utworów, zdobywając się na walkę z przeciwnościami i szukając sensem dla swojego działania.

Obydwa utwory literackie pokazują, że chociaż odległe od siebie o całe pokolenia, problemy Polski i dylematy jej mieszkańców w pewien sposób pozostają wspólne – marzenia o lepszej Polsce zawsze będą rodzić się z narastającego niezadowolenia z teraźniejszości i będą próbowały zaprząc rzeczywistość do ich urzeczywistnienia, niezależnie od przeszkód, z jakimi się to wiąże. Przedwiośnie – zarówno w sensie dosłownym, jak i metaforycznym – jest zatem czasem szczególnym, kiedy stare ustępuje nowemu, nawet jeśli proces ten jest burzliwy i pełen niepewności co do jutra.