Możliwość zbudowania doskonałego państwa w kontekście powieści "Rok 1984" George'a Orwella

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.01.2024 o 14:15

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 24.01.2024 o 19:09

Koncepcja doskonałego państwa interesowała myślicieli od wieków. Nieustannie pojawia się pytanie, czy takie państwo jest możliwe do zrealizowania w rzeczywistości. Idee takie, jak te zawarte w "Republice" Platona, często zostają podważone przez późniejszą praktykę lub dzieła literackie ukazujące antyutopię. Wyrazistym przykładem, który zwraca uwagę na problematykę doskonałego państwa, bez wątpienia jest "Rok 1984" autorstwa Georga Orwella. Niniejsza rozprawka podejmie próbę analizy tej kwestii, opierając się o wizję świata przedstawionego w książce.

Orwell w "Roku 1984" ukazuje totalitaryzm w najczystszej formie, gdzie państwo przenika do każdej sfery życia obywateli. Służy temu m.in. figura "Wielkiego Brata", która stała się synonimem nadzoru i kontroli. Władza jest absolutna, a z konceptu prywatności zrezygnowano całkowicie. Rząd Oceanii wydaje się być mocarstwem perfekcyjnie zarządzanym, a jednocześnie jest to dysutopia, która w pełni dehumanizuje jednostkę, redukując ją do roli bezwolnego narzędzia systemu. Na pierwszy rzut oka, wydawać by się mogło, że jest to wzór funkcjonalnego państwa – stabilnego, zorganizowanego, bezkonfliktowego. Jednak Orwell pokazuje, że takie 'doskonałe' Państwo w rzeczywistości jest wyłącznie idealne dla samej władzy, nie zaś dla obywateli.

W "Roku 1984" zacieśniony zostaje nadzór nad obywatelami. Przekształcenie faktów historycznych, manipulacja myśleniem, neojęzyk jako narzędzie ograniczania wolności słowa oraz ciągła inwigilacja – to wg Orwella narzędzia, które w rękach totalitarnego państwa sprawiają, że staje się ono wszechmocne. Doskonałość państwa w tym kontekście jawi się jako ironiczna perwersja cywilizacyjnych osiągnięć.

Z perspektywy jednostki i jej dobra, doskonałe państwo stanowi utopię, realia "Roku 1984" to dysonans pomiędzy ideą a rzeczywistością. Idea doskonałego państwa dążyłaby bowiem do zapewnienia dobrobytu każdego obywatela, do ochrony jego praw i swobód, do promowania równości i sprawiedliwości. Jednak model państwa opisany przez Orwella, w którym wolność jednostki jest krępowana w imię utrzymania władzy, odbiega od tych dążeń.

Ponadto, Orwell pokazuje, że takie państwo nigdy nie będzie stabilne, ponieważ opiera się na ucisku i zastraszeniu, a nie na dobrowolnej współpracy obywateli. Zniewolenie myśli, kontrolowanie emocji i manipulacja prawdą stanowią fundament, na którym Orwellowskie państwo stoi. To sugeruje, że doskonałe państwo nie może być zbudowane na tak frapujących fundamentach – każdy system oparty na permanentnej kontroli i praniu mózgu jest przeciwstawny ludzkiej naturze, która dąży do wolności.

Rozważając argumenty zawarte w utworze Orwella, można dojść do konkluzji, że zbudowanie doskonałego państwa w jego wizji jest nie tylko niemożliwe, ale wręcz niepożądane. Próba osiągnięcia perfekcji w zarządzaniu społeczeństwem prowadzi do przekształcenia się demokracji w totalitaryzm. Ostatecznie, Orwell w "Roku 1984" ostrzega nas przed niebezpieczeństwami dążenia do doskonałości na poziomie państwowym, pokazując, że takie dążenia mogą prowadzić do stworzenia totalitarnego dysutopijnego koszmaru.

Wnioskując, pomimo że idea doskonałego państwa może wydawać się godna dążenia, to jednak historia i literatura, w tym przestroga płynąca z utworu Orwella, pokazują, że jest to cel niemożliwy do osiągnięcia i potencjalnie bardzo niebezpieczny. Doskonałe państwo, utrzymujące się przez zgniłe fundamenty represji i kontroli, nie jest doskonałe dla jego obywateli – a w końcu to dobro obywatela powinno być ostatecznym kryterium oceny państwa.