Realizm i fantastyka. Rozważ jaką funkcję pełni przenikanie się konwencji realistycznej i konwencji fantastycznej w tym samym utworze literackim.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.02.2024 o 14:13

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 9.02.2024 o 0:28

Realizm i fantastyka wydają się być dwoma biegunami w literaturze, nieprzystającymi do wspólnego mariażu. Pierwszy stawia na wiarygodne odzwierciedlenie rzeczywistości i problemów społecznych, drugi na natomiast pozwala na ucieczkę w świat wyobraźni, gdzie granice możliwości są przekraczane przez magię, nadprzyrodzone istoty czy zjawiska. Choć na pierwszy rzut oka te dwa podejścia do literatury wydają się zupełnie różne, ich współistnienie w jednym dziele może pełnić ważne funkcje, będąc nie tylko stylistycznym zgrzytem, lecz przede wszystkim bogatym źródłem przekazu dla czytelnika.

Pierwszą funkcją przenikania się realizmu z fantastyką w literaturze jest możliwość ukazania realnych problemów i prawd życiowych w sposób bardziej metaforyczny i przystępny. Przykładem może być "Mały Książę" Antoine’a de Saint-Exupéry’ego, który, będąc utworem zawierającym wiele fantastycznych elementów, takich jak podróżowanie między asteroidami czy rozmowy z różą, jednocześnie stanowi głęboką refleksję nad ludzkimi relacjami, wartością przyjaźni, miłości, odpowiedzialności. Przenikanie się tych dwóch konwencji pozwala na przekazanie odbiorcy uniwersalnych prawd w sposób lekki, nieostry i poetycki.

Drugą funkcją kombinacji tych dwóch konwencji może być krytyka rzeczywistości. Poprzez wykorzystanie elementów fantastycznych autor ma możliwość pokazania absurdu pewnych sytuacji społecznych, politycznych bądź moralnych, jednocześnie obnażając je i przekazując krytyczne stanowisko. Franz Kafka w swoim dziele "Proces" wykorzystuje elementy surrealistyczne i groteskowe, aby skomentować bezosobowość i absurd prawnych i biurokratycznych procedur. Podążając fantazją, autor dosadnie ukazuje bezsensowność i przerażające aspekty systemu prawnego i społeczeństwa jego czasów.

Trzecią istotną funkcją jest wzmacnianie doznań estetycznych. Użycie fantastycznych motywów w realistycznym kontekście wprowadza element nieoczekiwany, tworzy specyficzną atmosferę, która nie tylko przyciąga uwagę, ale również potęguje emocje. Znamienne jest tu "Sto lat samotności" Gabriela Garcíi Márqueza, przykład realizmu magicznego, który pozwala na utworzenie atmosfery enigmatyczności, splatając realne czynniki kulturowe i historyczne z elementami baśniowymi. Ta mieszanina sprawia, że odbiór utworu staje się bardziej złożony i wielowymiarowy.

Ostatnią funkcją może być poszerzanie możliwości wyrazowych autora. Dzięki przenikaniu się konwencji realistycznej i fantastycznej autorzy odkrywają przed sobą nowe horyzonty twórczości, które pozwalają im na przełamanie ograniczeń rzeczywistości i zainicjowanie dialogu z czytelnikiem na polach, na których zwyczajny realizm pozostałby bezsilny. J.R.R. Tolkien w swoim eposie "Władca Pierścieni" stworzył całkowicie nowy, fantastyczny świat, który mimo swojej fantastyczności odzwierciedla wiele aspektów rzeczywistości, zarówno historycznych, jak i moralnych.

W konkluzji, mogę stwierdzić, że współistnienie w jednym utworze konwencji realistycznej i fantastycznej jest nie tylko możliwe, ale i wartościowe. Takie zestawienie w literaturze pełni wiele istotnych funkcji - od przystępnego ukazania trudnych tematów, przez krytykę społeczeństwa, wzmacnianie emocji w odbiorze dzieła po wydobywanie nowych możliwości wyrazowych dla pisarzy. Zatem, przenikanie się tych konwencji jest nie tylko pożądane, ale wręcz niezbędne dla dalszego rozwoju literatury, która ma ambicje być medium dialogu o ludzkiej kondycji i rzeczywistości, w której przyszło nam żyć.