Wpływ czynników przyrodniczych na rozwój rolnictwa na świecie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.11.2024 o 15:16

Rodzaj zadania: Zadanie domowe

Dodane: 24.11.2024 o 18:26

Rolnictwo jest jedną z najstarszych działalności człowieka na Ziemi, od zawsze silnie uzależnioną od warunków przyrodniczych panujących w danym rejonie. To, czy i jakie rodzaje upraw mogą być prowadzone, determinuje wiele czynników środowiskowych, takich jak klimat, typ gleby, topografia terenu oraz dostępność wody.

Klimat jest jednym z najbardziej wpływowych czynników. Na przykład, umiarkowany klimat w Europie Zachodniej sprzyja uprawie zbóż takich jak pszenica, jęczmień i owies, natomiast w krajach o klimacie tropikalnym, takich jak Brazylia czy Indonezja, panują idealne warunki do uprawy kawy, kakao, ryżu i palm olejowych. Zmieniające się warunki klimatyczne, wynikające z globalnego ocieplenia, już teraz wpływają na możliwości uprawy wielu gatunków roślin, co prowadzi do konieczności adaptacji metod rolniczych.

Typ gleby jest kolejnym istotnym czynnikiem. Gleby o wysokiej organicznej zawartości substancji odżywczych, takie jak czarnoziemy występujące na obszarze Ukrainy czy Wielkie Równiny w Stanach Zjednoczonych, są idealne do intensywnej uprawy zbóż, w tym kukurydzy i pszenicy. Gleby piaszczyste, choć mniej żyzne, mogą być zaadaptowane do uprawy roślin takich jak ziemniaki, które wymagają dobrze przepuszczalnych gruntów.

Topografia wpływa na możliwości rolnicze. Tereny górzyste, choć scenograficznie piękne, są trudniejsze do uprawy ze względu na erozję i mniejsze nasłonecznienie. Jednakże tarasowanie stoków, jak w przypadku krajów takich jak Peru czy Nepal, pozwala na skuteczne wykorzystanie tych terenów dla rolnictwa.

Dostępność wody jest kluczowym elementem determinującym możliwości upraw rolnych. Systemy nawadniające, jak chociażby te stosowane w Dolinie Indusu czy w Kalifornii, umożliwiają produkcję rolną na dużą skalę nawet w regionach o małym opadzie deszczu. Brak odpowiedniego zaopatrzenia w wodę jest znaczącym czynnikiem ograniczającym możliwości rolnictwa w regionach takich jak Afryka Subsaharyjska.

---

2. Wpływ surowców mineralnych na rozwój gospodarczy państw

Surowce mineralne odgrywają ogromną rolę w rozwoju gospodarczym wielu państw, stanowiąc fundament ich przemysłu i główny towar eksportowy, który generuje znaczny dochód.

- Arabia Saudyjska to kluczowy przykład kraju, którego gospodarka opiera się niemal wyłącznie na wydobyciu i eksporcie ropy naftowej. Przywrócenie stabilności finansowej dzięki ropie pozwoliło Arabii na rozwinięcie infrastruktury oraz na modernizację kraju, co obejmuje budowę nowoczesnych miast i rozwój edukacji. Niemniej, Arabia Saudyjska staje dziś przed wyzwaniem dywersyfikacji gospodarki, aby uniezależnić się od jednego surowca.

- Australia jest również przykładem sukcesu gospodarczego dzięki bogatym zasobom mineralnym. Jako jeden z największych światowych eksporterów rud żelaza, węgla i złota, Australia czerpie znaczące zyski, które zasilają gospodarkę i umożliwiają finansowanie rozwoju innowacyjności i technologii. Infrastruktura wydobywcza i portowa Australii jest jednymi z najlepiej rozwiniętych na świecie.

---

3. Państwa powstałe w XXI wieku i ich problemy

W XXI wieku powstały nowe państwa, które stają przed licznymi wyzwaniami politycznymi, gospodarczymi i społecznymi.

- Timor Wschodni, uzyskał niepodległość w 2002 roku, jest jednym z najmłodszych krajów na świecie. Po dekadach walk o niepodległość mierzy się z problemami takimi jak powszechne ubóstwo, wysoki wskaźnik bezrobocia i słabo rozwinięta infrastruktura. Dodatkowo, Timor Wschodni dąży do budowy stabilnego systemu politycznego i poprawy poziomu edukacji, aby wspierać rozwój społeczny i gospodarzy.

- Kosowo, które ogłosiło niepodległość w 2008 roku, wciąż walczy o uznawalność na arenie międzynarodowej, co komplikuje jego umiejscowienie w globalnej gospodarce. Wyzwaniem są także wysokie bezrobocie oraz napięcia etniczne między Serbami a Albańczykami, co stanowi przeszkodę w budowie zrównoważonego rozwoju społecznego i gospodarczego.

---

4. Etapy powstania Unii Europejskiej

Powstanie Unii Europejskiej (UE) było procesem stopniowym, opartym na dążeniu do pokoju oraz współpracy gospodarczej między krajami Europy po katastrofach II wojny światowej.

Pierwszym krokiem było podpisanie Traktatu Paryskiego w 1951 roku, który ustanowił Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS), mającą na celu wspólny nadzór nad przemysłami węgla i stali – kluczowymi dla potencjału wojennego. Kolejnym kamieniem milowym były Traktaty Rzymskie z 1957 roku, powołujące do życia Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom), które miały promować integrację gospodarczą i współpracę energetyczną.

Przełomowym momentem dla dzisiejszej UE był Traktat z Maastricht, podpisany w 1992 roku, który formalnie powołał Unię Europejską i wprowadził wspólną walutę – euro. Integracja jednak na tym się nie zakończyła. Kolejne dekady przyniosły szereg rozszerzeń, począwszy od 2004 roku, kiedy to do Unii dołączyło 10 nowych państw, w tym Polska, Czechy i Węgry.

---

5. Problemy funkcjonowania Unii Europejskiej

Unia Europejska boryka się z różnymi problemami strukturalnymi i politycznymi. Jednym z najważniejszych wyzwań jest problem spójności gospodarczej, wynikający z różnic ekonomicznych między bogatszymi a biedniejszymi członkami Unii. Innym istotnym problemem jest zarządzanie migracjami, co prowadzi do napięć pomiędzy państwami członkowskimi oraz wewnątrz krajów.

Napięcia wynikające z interesów narodowych i różnic kulturowych są kolejną przeszkodą w harmonijnej współpracy. Brexit, czyli wyjście Wielkiej Brytanii z UE, stał się testem dla jedności Unii i zasygnalizował konieczność wprowadzenia reform. W dodatku, kryzysy finansowe w strefie euro, wspierane przez problemy ekonomiczne w Grecji, Hiszpanii czy Włoszech, wymagają zadbania o stabilność wspólnej waluty oraz promowania polityki zrównoważonego rozwoju.

---

6. Układ z Schengen i Traktat z Maastricht

Układ z Schengen, wprowadzony w życie w 1995 roku, zniósł kontrole graniczne między krajami uczestniczącymi, stanowiąc jedną z największych swobód oferowanych mieszkańcom Unii, tj. swobodę przemieszczania się. W kontekście globalizacji i wzrostu mobilności, układ ten oznaczał znaczące ułatwienia dla obywateli i przedsiębiorstw, ale także wprowadził nowe wyzwania związane z zabezpieczeniem granic zewnętrznych.

Z kolei Traktat z Maastricht z 1992 roku jest kamieniem węgielnym procesu integracji europejskiej. Oprócz ustanowienia Unii Europejskiej, wprowadził on wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa oraz pogłębił integrację ekonomiczną, tworząc podstawy dla euro jako wspólnej waluty, co wymagało ścisłej koordynacji gospodarczej i fiskalnej między państwami członkowskimi.

---

7. Zmiany w Europie i ZSRR po 1989 roku

Jesień Narodów 1989 roku była kluczowym momentem w historii Europy, kiedy to seria rewolucji demokratycznych zakończyła dekady komunistycznego reżimu w Europie Środkowo-Wschodniej. Wydarzenia te rozpoczęły się od masowych protestów i strajków kierowanych przez ruch Solidarności w Polsce, a zakończyły upadkiem Muru Berlińskiego, symbolizującym zjednoczenie Niemiec Wschodnich i Zachodnich w 199 roku.

Rozpad ZSRR w 1991 roku doprowadził do powstania 15 niepodległych państw, takich jak Rosja, Ukraina, Białoruś i kraje bałtyckie. Przyczyniło się to do poważnego przedefiniowania geopolityki regionu i zapoczątkowało liczne transformacje gospodarcze i polityczne w tych krajach.

---

8. Cechy gospodarki planowanej centralnie i gospodarki rynkowej

Gospodarka planowana centralnie, charakterystyczna dla krajów komunistycznych, była gospodarczym systemem, w którym to państwo centralnie zarządzało produkcją i dystrybucją zasobów. Planowanie zakładało minimalny wpływ mechanizmów rynkowych na ceny i alokację dóbr, co prowadziło do problemów z efektywnością i innowacyjnością.

W gospodarce rynkowej, w przeciwieństwie do planowanej, to rynek i konkurencja regulują produkcję i ceny, co zwykle skutkuje bardziej efektywnym alokowaniem zasobów, wspiera innowacje i odpowiada na potrzeby konsumentów.

---

9. Pojęcia: prywatyzacja, restrukturyzacja, plan Balcerowicza

- Prywatyzacja to proces przekształcania przedsiębiorstw państwowych w prywatne, poprzez sprzedaż udziałów lub całych jednostek produkcyjnych prywatnym inwestorom. Celem prywatyzacji jest zwiększenie efektywności zarządzania i konkurencyjności gospodarki.

- Restrukturyzacja polega na zmianie struktury organizacyjnej firm w celu poprawy ich efektywności operacyjnej. Obejmuje ona często zmiany w zarządzaniu zasobami, modyfikacje struktury zatrudnienia oraz inwestycje w nowoczesne technologie.

- Plan Balcerowicza wprowadzony w Polsce w 1990 roku, był pakietem reform gospodarczych mających na celu przekształcenie gospodarki socjalistycznej w rynkową. Jego założenia obejmowały stabilizację makroekonomiczną, liberalizację cen i handlu oraz prywatyzację przedsiębiorstw państwowych. Plan ten, choć wprowadził trudne reformy, umożliwił Polsce szybkie przejście do gospodarki rynkowej i wstąpienie na ścieżkę dynamicznego rozwoju.