Podstawy średniowiecznego feudalizmu: zasady, hierarchia i upadek systemu

Przedmiot: Historia

Dodane: 13.09.2023 o 8:59

Średniowieczny system feudalny to dominujący system społeczno-ekonomiczny oraz polityczny w Europie w okresie średniowiecza, od IX do XV wieku. Jego istotą była danina o charakterze pracy lub produktu rolno-hodowlanego, którą chłopi musieli płacić swoim panom feudalnym.

Podstawą systemu feudalnego było lenno, czyli nadanie przez suwerena pewnej jednostki terytorialnej (ziemi, lasu, jeziora itp.) wasalowi. W zamian za lenno, wasal zobowiązywał się do służby wojskowej oraz posłuszeństwa swojemu panu. Lenno mogło być dziedziczone, co utrwalało pozycję feudalną rodziny na przestrzeni pokoleń.

W hierarchii feudalnej najważniejszym byli królowie i cesarze, poniżej nich byli potentaci feudalni, czyli książęta, hrabiowie, baronowie itd., następnie rycerstwo, a na samym dole struktury społecznej byli chłopi, czyli niewolnicy lub ludzie wolni, lecz zobowiązani do płacenia danin.

W systemie feudalnym istniały również różnego rodzaju immunitety, czyli przywileje nadane przez suwerena poszczególnym osobom, które zwalniały je z podległości np. jurysdykcji królewskiej, dawania wojska, płacenia podatków itp. Najważniejsze instytucje prawa feudalnego to lenno, homagium (przysięga wierności), immunitet i beneficjum (przywilej).

System feudalny zakończył swój upadek w XV wieku wraz z pojawieniem się nowych form gospodarowania, takich jak manufaktura, oraz zmian w społeczeństwie, takich jak urbanizacja. Wielkim ciosem dla systemu feudalnego była także czarna śmierć, epidemia dżumy, która zdziesiątkowała ludność Europy w XIV wieku.