Recytacja Reduty Ordona przez Zygiera - opis lekcji języka polskiego w Syzyfowych pracach

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.05.2024 o 13:55

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 29.05.2024 o 13:52

„Syzyfowe prace” autorstwa Stefana Żeromskiego to klasyczne dzieło literatury polskiej, które podejmuje tematykę rusyfikacji polskiej młodzieży w II połowie XIX wieku. Powieść opowiada o trudach i zmaganiach młodzieży w zaborze rosyjskim, gdzie systematycznie starano się wykorzenić polską kulturę i tożsamość narodową poprzez narzucanie rosyjskiego języka, literatury i ideologii. W tym kontekście szczególne znaczenie ma recytacja „Reduty Ordona” przez Bernarda Zygiera, która stanowi punkt zwrotny dla wielu bohaterów powieści.

Bernard Zygier przybywa do klerykowskiego gimnazjum z Warszawy, skąd został wydalony za swój patriotyzm i antyrosyjską postawę. Jego pierwsze dni w nowym środowisku są trudne; nadzorowany przez nauczycieli, próbuje odnaleźć się w szkole, gdzie dominuje język rosyjski. Po pewnym czasie uzyskuje zgodę na uczestnictwo w lekcjach języka polskiego prowadzonych przez profesora Sztettera.

Profesor Sztetter to postać znacząca w klerykowskim gimnazjum. Jest to doświadczony pedagog, pełen pasji, który jednak pod naciskiem carskich władz zmuszony jest trzymać się programu narzuconego przez rosyjskich zwierzchników. W trakcie promowanej przez niego lekcji języka polskiego zleca uczniom tłumaczenie wiersza Czajkowskiego „Pająk” na język rosyjski. Uczniowie wykonują zadanie bez większego entuzjazmu, oddzielając język polski od literatury narodowej, przyjmując to dość obojętnie.

Punktem kulminacyjnym lekcji jest moment, kiedy Bernard Zygier zaczyna recytować „Redutę Ordona” Adama Mickiewicza. Najpierw przedstawia się i wyjaśnia pochodzenie swojego nazwiska, a następnie wypowiada się na temat „języka ojczystego”, co wzbudza wyraźne zainteresowanie słuchaczy. Profesor Sztetter początkowo nie zdaje sobie sprawy z wagi tego, co ma nadejść, ale jest zaskoczony jasnością i odwagą w wypowiedziach nowego ucznia.

Zygier podejmuje ryzykowną decyzję o recytacji zakazanej literatury. Kiedy zaczyna recytować „Redutę Ordona”, w sali zapada głęboka cisza, a każde słowo niesie ze sobą potężny ładunek emocjonalny. Jego głos jest stanowczy, a zarazem pełen spokoju. Recytacja budzi wśród uczniów potężne emocje, wzrastające napięcie i zainteresowanie. Symbolizm zawarty w wierszu Mickiewicza, opisujący bohaterską obronę przed przeważającymi siłami wroga, działa jak katalizator. Uczniów zaczyna ogarniać poczucie wspólnoty narodowej, co przypomina im o ich korzeniach i historycznych wydarzeniach pełnych heroizmu.

Marcin Borowicz, główny bohater powieści, szczególnie mocno odczuwa wzruszenie. Wewnętrzne konflikty, które dotychczas nim targały, zaczynają się rozjaśniać. Wspomnienia opowieści historycznych o bohaterskich czynach Polaków napływają do jego umysłu, budząc chęć sprzeciwu wobec rusyfikacji. Marcin przypomina sobie także historię strzelca Nogi, co dodatkowo umacnia w nim poczucie patriotyzmu.

Konsekwencje tej recytacji są znaczące. Profesor Sztetter początkowo próbował przerwać odważną akcję Zygiera, ale ostatecznie ulega emocjom i wzruszeniu. Zmienia się atmosfera w klasie – uczniowie czują przypływ narodowej dumy, a recytacja Mickiewicza na długo zapada im w pamięć, stając się iskrą, która zainicjuje późniejsze działania.

Po tym wydarzeniu zaczyna formować się grupa „na górce”, skupiająca uczniów o podobnych patriotycznych przekonaniach. Marcin Borowicz, Andrzej Radek, „Figa”, „Pieprzojad” i Gontala łączą siły, a przewodniczącą rolę przyjmuje Bernard Zygier. Jego odwaga i determinacja stają się inspiracją dla reszty grupy, która stopniowo zaczyna odrzucać zasady narzucane przez rusyfikacyjny system.

Recytacja „Reduty Ordona” przez Zygiera staje się krokiem zwrotnym w fabule „Syzyfowych prac”. Jest to moment, który symbolicznie łamie rusyfikacyjne działania, budząc patriotyzm i wiarę w narodową tożsamość w sercach młodych Polaków. Długofalowe skutki tego wydarzenia są widoczne nie tylko w postawach uczniów, którzy zaczynają aktywniej przeciwstawiać się nauczycielom, ale także w ich narastającym zainteresowaniu własną kulturą i językiem ojczystym.

Bernard Zygier jawi się jako postać symbolizująca opór wobec rusyfikacji i budzenie narodowej świadomości w młodym pokoleniu. Jego wpływ na innych uczniów i przyszłe wydarzenia w Klerykowie jest nieoceniony. Jego postawa inspiruje do refleksji nad istotą walki kulturowej, znaczenia tożsamości narodowej i siły języka ojczystego.

W kontekście współczesnym „Syzyfowe prace” nadal pozostają aktualne. Problematyka walki o tożsamość narodową, odrębność kulturową i obrona języka ojczystego w obliczu zewnętrznych nacisków jest uniwersalna i inspiruje do refleksji nad dzisiejszymi formami obrony tożsamości i wartości narodowych.