Prawo boskie czy prawo ludzkie? Kto Twoim zdaniem ma rację - Kreon czy Antygona?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.05.2024 o 15:43

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 29.05.2024 o 15:37

Konflikt pomiędzy prawnymi cyrkulacjami a moralnymi przekonaniami to problem stary jak świat. W ciągu wieków wielokrotnie stawiano pytania o to, czy prawo ludzkie powinno przeważać nad prawami moralnymi lub boskimi. Tematyka ta nie jest obca literaturze, która od wieków stanowi forum do rozprawiania o najważniejszych dylematach człowieka. Jednym z najważniejszych dzieł literackich, które podejmuje ten temat, jest tragedia "Antygona" autorstwa Sofoklesa. Jest to ostatnia z trzech tragedii tebańskich, w której autor przedstawił dramatyczny konflikt między racjami władcy Teb, Kreona, i jego siostrzenicy, Antygony. Główne pytanie, jakie zadaje ta tragedia, dotyczy słuszności postępowania bohaterów: kto miał rację — Kreon, stojący na straży prawa ludzkiego, czy Antygona, reprezentująca wartości boskie i moralne?

Kreon, nowo mianowany król Teb, staje w obliczu zadania wzmocnienia władzy w rozchwianym państwie. Jednym z jego pierwszych zarządzeń jest zakazanie pochówku Polinika, który został uznany za zdrajcę próbującego zdobyć tron siłą. Kreon, kierując się surową sprawiedliwością, pragnie pokazać, że zdrada wobec państwa nie pozostanie bezkarna. Decyzja ta ma na celu umocnienie jego władzy i zapewnienie porządku społecznego. Kreon wierzy, że jego postępowanie jest słuszne i zgodne z interesem miasta, które potrzebuje stabilizacji i jedności po czasie wojny.

Z drugiej strony jednak staje Antygona, która sprzeciwia się rozkazowi króla, wierząc, że obowiązki wobec zmarłych wynikają z praw boskich i moralnych, które stoją ponad każdym ludzkim prawem. Jej główną motywacją jest miłość do brata i przekonanie, że wszystkie dusze zasługują na godny pochówek, niezależnie od tego, jakie czyny mogły popełnić za życia. Antygona, kierując się troską o duszę Polinika, decyduje się na akt nieposłuszeństwa wobec Kreona, chcąc uchronić brata przed wiecznym potępieniem. Ignoruje ona polityczne potrzeby i decyzje Kreona, stawiając wyżej wartości moralne i boskie.

Decyzja o zakazie pochówku dla zdrajców była zgodna z ówczesnymi obyczajami greckimi. W starożytnej Grecji zdrada była jednym z najcięższych przestępstw, a kara za nią miała być surową przestrogą dla innych. Kreon, jako władca, musiał pokazać swoją siłę i determinację, aby utrzymać porządek i sprawiedliwość w państwie. Zdaniem Kreona, jego decyzja była logiczna i konieczna, aby zachować ład społeczny i uniknąć chaosu.

Z kolei działania Antygony można interpretować jako akt miłosierdzia i prawdziwej miłości. Antygona widziała w swoim działaniu nie tylko obowiązek rodzinny, ale także głęboką moralną powinność. W starożytnej Grecji wierzenia dotyczące życia po śmierci były bardzo silne, a nieprawidłowy pochówek mógł skazać duszę na wieczne cierpienia. Dlatego Antygona, ignorując nakazy Kreona, działała z troski o wieczny los duszy swojego brata.

Mimo że Kreon wydaje się surowym i bezwzględnym władcą, można dostrzec również jego dylematy moralne. Chociaż Polinik był zdrajcą, jego kara była skrajnie surowa. Kreon widział w Poliniku zagrożenie dla stabilności państwa, ale jednocześnie pokazał, że jego pojęcie sprawiedliwości jest bardzo jednostronne i pozbawione miłosierdzia. Z kolei Antygona domagała się moralności miłosiernej, która labirynt starożytnych reguł i przepisów stawiałaby na pierwszym miejscu człowieczeństwo i troskę o innych.

Analiza motywacji obojga bohaterów prowadzi do wniosku, że mimo racji Kreona jako władcy, wartości moralne i miłosierdzie Antygony mają wyższą wartość. Kreon postępował zgodnie z potrzebami społecznymi, ale jego postępowanie było pozbawione wyższych wartości moralnych. Jego decyzje były logiczne, ale jednocześnie bezlitosne. Antygona, przeciwnie, stawiała miłość i obowiązek wobec zmarłych ponad wszystko, co można uznać za bardziej człowiecze i bliskie boskim ideałom.

Podsumowując, zarówno Kreon, jak i Antygona mają swoje racje. Kreon reprezentuje stabilność państwa i porządek społeczny, ale jego postępowanie jest często pozbawione współczucia i zrozumienia dla ludzkich słabości. Antygona natomiast prezentuje wyższe wartości moralne i miłosierdzie, które przewyższają prawo stanowione przez człowieka. Jej działania są dowodem na to, że bez moralności i miłości prawo może stać się tyranią, a sprawiedliwość bez miłosierdzia jest bezduszna. Właśnie dlatego można uznać, że Antygona miała rację, a jej postępowania przewyższało bezwzględność Kreona.

Tragedia Sofoklesa ukazuje, że najważniejsze dylematy moralne pozostają aktualne, a walka między prawem ludzkim a boskim, między surową sprawiedliwością a miłosierdziem, to konflikt, który wciąż towarzyszy ludzkości. Równowaga między prawem a moralnością, między stanowionym prawem a wartościami boskimi, jest kluczem do prawdziwej sprawiedliwości i humanizmu w podejmowaniu decyzji społecznych.