Ziele na kraterze" - streszczenie i problematyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 9:44

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 30.05.2024 o 9:30

"Ziele na kraterze" to dzieło autorstwa Melchiora Wańkowicza, uznanego polskiego pisarza i dziennikarza, którego twórczość wpisuje się w nurt literatury faktu i reportażu. Książka ta jest jednym z najważniejszych dzieł w polskiej literaturze, dzięki swojej wartości biograficznej i historycznej, która uwiecznia życie rodziny autora na tle burzliwych wydarzeń XX wieku.

Wańkowicz w "Ziele na kraterze" przedstawia życie swojej rodziny, zaczynając od narodzin córek, Krysi i Marty. Zofia i Melchior Wańkowiczowie to rodzice oddający się z pełnym zaangażowaniem wychowaniu swoich dzieci, z troską dbający o ich rozwój i edukację. W początkowych latach ich życia rodzina często podróżowała, co miało ogromny wpływ na dorastanie dziewczynek.

W pierwszej części książki, Wańkowicz opisuje narodziny Krysi w trudnych okolicznościach oraz przeprowadzkę rodziny do Proch. Po narodzinach młodszej córki, Marty, rodzina wraca do Warszawy, gdzie zamieszkuje na ulicy Elektoralnej. Pierwsze lata życia dziewczynek pełne były wspólnych spływów kajakowych i kreatywnych zabaw, które miały na celu rozwój wyobraźni i nauki w naturalny sposób. Relacje rodzinne były silne i pełne ciepła - matka Zofia była opiekuńcza, a ojciec Melchior, mimo swojej poważnej pracy pisarskiej, zawsze znajdował czas na zabawy i humor.

Kiedy rodzina przeprowadziła się na Żoliborz, warunki ich życia uległy poprawie. Dom był przestronny i wygodny, a w ich życiu pojawiły się nowe postacie, takie jak kucharka zwana "Wężem" i pokojówka "Cielęcina". Życie codzienne w tym okresie przepełnione było miłością do zwierząt – pies Gaweł i kotka Malwinka były pełnoprawnymi członkami rodziny.

Wańkowicz przeprowadza czytelnika przez proces dorastania Krysi i Marty, opisując ich okres dojrzewania, emocje, obowiązki i wybuchy osobowościowe. Krysia, pełna ambicji, zaczęła studia, a Marta, mimo licznych ekscesów szkolnych, rozwijała swoje talenty. Rodzina Wańkowiczów nie unikała trudności, jakie niosło ze sobą dorastanie, jednak zawsze starała się wspierać dziewczynki i przygotowywać je do dorosłego życia.

Istotnym momentem w życiu rodziny był wyjazd w podróż rowerową po Francji i Belgii tuż przed wybuchem II wojny światowej, która na zawsze zmieniła ich losy. W momencie wybuchu wojny, rodzina została rozdzielona. Krysia wróciła z Fryburga, Marta przebywała w USA, a Melchior stał się uchodźcą, znajdując schronienie m.in. w Anglii, gdzie swoją literacką działalnością wspierał polski wysiłek wojenny. Opisywane są także tragiczne losy związane z powstaniem warszawskim, w którym Krysia, zaangażowana w konspirację, straciła życie, a dom Wańkowiczów został zniszczony. Po wojnie Zofia przeszła przez trudne chwile tułaczki, zanim ponownie spotkała się z mężem, a Marta, która urodziła córkę i nazwała ją na cześć zmarłej siostry, znalazła się w USA.

Jednym z głównych problemów poruszanych przez Wańkowicza jest siła więzi rodzinnych. Niezależnie od trudności, rodzina zawsze trzymała się razem, wspierała się nawzajem i dbała o siebie. Troska i miłość były odczuwalne na każdym kroku i stanowiły fundament ich życia, zarówno w czasie pokoju, jak i wojny.

Kolejną ważną kwestią jest wpływ wydarzeń historycznych na życie jednostki. "Ziele na kraterze" pokazuje, jak losy pojedynczej rodziny mogą splatać się z wielką historią. Wojna, rewolucje i inne dramatyczne wydarzenia XX wieku miały ogromny wpływ na życie rodziny Wańkowiczów, zmuszając ich do adaptacji i przetrwania w najtrudniejszych warunkach.

Rola kobiet w kontekście wojny i pokoju to kolejny istotny temat. Zofia, mimo tragicznych doświadczeń, potrafiła przetrwać najcięższe chwile z żelazną determinacją, a Krysia, uczestnicząc w konspiracji, pokazywała odwagę i poświęcenie. Marta, mimo że przebywała w USA, również doświadczyła wpływu wojny na swoje życie i psychikę.

Edukacja i wychowanie dzieci to temat, który przewija się przez całą książkę. Melchior i Zofia mieli różne podejścia do wychowania – matka była bardziej stanowcza, ojciec otwarty i humorystyczny. Obie te metody, wsparte przez formalną i nieformalną edukację w postaci podróży i zabaw, miały ogromny wpływ na rozwój dziewcząt.

Ważnym elementem książki jest także kwestia emigracji. Dla Wańkowicza, emigracja była sposobem na przetrwanie i formą działalności literackiej. Tęsknota za ojczyzną była jednak silna i wpłynęła na jego twórczość i działania na emigracji.

Podsumowując, "Ziele na kraterze" Melchiora Wańkowicza to bogata w treści książka, która w przystępny sposób przekazuje istotne wątki z życia rodziny na tle wielkiej historii. Wpływ wojny na codzienność, siła więzi rodzinnych, rola kobiet i edukacja stanowią główne tematy, które, mimo upływu lat, wciąż pozostają aktualne. Książka ta nie tylko pomaga zrozumieć historię XX wieku, ale również stanowi kontynuację wartościowej tradycji literatury faktu i reportażu w Polsce, co czyni ją ważnym elementem polskiej literatury.