Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 12:52

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 30.05.2024 o 12:46

Ignacy Krasicki, tworząc "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki", zajął szczególne miejsce w literaturze polskiego oświecenia. Powieść ta, opowiadająca o perypetiach młodego szlachcica, jest wyjątkowa pod wieloma względami. Wplatając elementy fantastyczne i satyryczne, autor przedstawił konfrontację idealnego społeczeństwa z aktualnymi realiami europejskimi XVIII wieku, dając nam zarówno ciekawą fabułę, jak i materiał do głębszych przemyśleń.

Główna postać, Mikołaj Doświadczyński, pochodzi z patriotycznej rodziny szlacheckiej. Jego młodzieńcze lata pełne są beztroski i niechęci do nauki. Wychowany na wsi, otrzymuje podstawowe wykształcenie w lokalnej szkole, ale jego postępy są mizerne. Drażliwość widać już w momencie, gdy rodzinna tragedia – śmierć ojca – zmusza go do powrotu do domu, co prowadzi do beztroskiego życia pod opieką matki, kobiety życzliwej i pełnej troski.

Życie Mikołaja zmienia się, gdy matka zatrudnia edukatora, Francuza pana Damona. Pod jego skrzydłami młody szlachcic uczy się języka francuskiego i dworskich manier. Niestety, fascynacja powierzchownością życia nie przynosi trwałych rezultatów. Mikołaj zakochuje się w Juliannie pod wpływem lektury powieści miłosnych. Ich burzliwy romans kończy się przymusowym rozstaniem, gdy matka wysyła dziewczynę do klasztoru, a Mikołaja za granicę.

Podróżując do dalekiego miasta z Damonem, Mikołaj doświadcza życia u baronowej oraz bierze udział w pijatykach i pojedynkach, co kończy się utratą majątku i ucieczką Damona. Powracając do domu, znajduje matkę pełną wybaczenia. Jego losy nadal są burzliwe – wyjazd do Warszawy, śmierć matki, pełna wolność i przygotowania do zagranicznej podróży. Jego wyprawy prowadzą go przez Paryż i Holandię, aż do niebezpiecznego rejsu morskiego, który kończy się katastrofą statku.

Los zsyła Mikołaja na wyspę Nipu, zamieszkaną przez lud Nipuanów, idealne społeczeństwo pełne harmonii, prostoty i braku przestępstw. Na wyspie zostaje uratowany przez społeczność i pod okiem mędrca Xaoo zgłębia nowy światopogląd. Początkowy sceptycyzm wobec europejskiej cywilizacji stopniowo ustępuje miejscu uznaniu wartości życia zgodnego z naturą i prostotą Nipuanów. Uczy się rolnictwa, poznaje znaczenie równości ludzi i prowadzi filozoficzne rozmowy o bezsensowności wojny.

Życie wśród Nipuanów przynosi Mikołajowi wiele przemyśleń. Uczestniczy w ich święcie, zyskuje nowe umiejętności i zrozumienie dla harmonijnego życia bez politycznej hierarchii. Pomoc Xaoo w nauce przydatnych umiejętności pozwala Mikołajowi na głęboką przemianę. Jednak tęsknota za ojczyzną sprawia, że decyduje się opuścić wyspę. Z żalem żegna nowo poznanych przyjaciół i wyrusza w kolejne podróże.

Jego powrót do Europy jest pełen trudności. Na Atlantyku jego statek zostaje przechwycony, a Mikołaj trafia do kopalni w Ameryce Łacińskiej. Jego los odmienia się dzięki pomocy starego Indianina i Europejczyka Gwilhelma. Spotkania z różnymi postaciami, takie jak filozoficzne rozmowy z kapitanem lub pobyt w szpitalu psychiatrycznym w Kadyksie, dodatkowo wzbogacają jego doświadczenia.

Po wielu przygodach powraca wreszcie do swojej rodzinnej wsi, próbując realizować nauki, które wyniósł z wyspy Nipu. Jego próby reformy napotykają na opór, a jego nowatorskie pomysły nidostępności spotykają się z niezrozumieniem. Ostatecznie zostaje posłem, ale polityka okazuje się równie trudna jak życie, które zostawił za sobą. Problemy miłosne i informacja o spadku na Litwie prowadzą do kolejnych perypetii. Na koniec odnajduje swoją dawną miłość – Juliannę, która ratuje go po wypadku, a ich związek kończy się szczęśliwym małżeństwem.

"Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki" to nie tylko opowieść o dezintegracji i ponownym złożeniu życia głównego bohatera. Powieść Krasickiego jest głęboką refleksją nad kondycją ludzką, złożonością społeczeństw i możliwością realizacji idealistycznych utopii. Dzięki Nipuanom autor przedstawia filozoficzne spojrzenie na życie, krytykując wady europejskiej cywilizacji i proponując alternatywne wartości. Powieść pozostaje jednym z najważniejszych dzieł literatury polskiego oświecenia, skłaniając do przemyśleń i refleksji nad losem jednostki i społeczeństwa.