Sklepy cynamonowe - motywy literackie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.06.2024 o 7:18

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 14.06.2024 o 7:03

Bruno Schulz, wybitny polski prozaik, malarz oraz grafik, jest szczególnie znany dzięki swojemu zbiorowi opowiadań zatytułowanemu "Sklepy cynamonowe" z 1933 roku. Te oniryczne opowiadania, które stanowią klasykę literatury polskiej, malują obraz prowincjonalnego miasteczka w Galicji przełomu XIX i XX wieku, przedstawionego z perspektywy dziecka. Schulz kreuje w swoich tekstach niezwykle barwny, ale i zagadkowy świat pełen symbolicznych motywów, które kształtują atmosferę i treść jego dzieł. Celem tego wypracowania jest szczegółowa analiza kluczowych motywów zawartych w "Sklepach cynamonowych" oraz omówienie ich wpływu na strukturę i interpretację opowiadań.

Narrator opowiadań Schulza, często utożsamiany z samym autorem, to dziecko, które spogląda na otaczający świat w sposób magiczny i pełen oniryczności. Dziecięca perspektywa pozwala na tworzenie niezwykłych wizji rzeczywistości, które nie zawsze są zrozumiałe dla dorosłego czytelnika. Mały narrator widzi ojca jako potężnego demiurga, a służącą Adelę jako władczą, zmysłową kobietę. Opowiadania są przesiąknięte dziecięcą wyobraźnią, co wprowadza czytelników w świat pełen fantazji, gdzie granica między jawą a snem jest płynna. Każda postać i wydarzenie mają w sobie coś wyjątkowego, co sprawia, że codzienność staje się sceną niezwykłych zjawisk. Dzięki takiej konstrukcji narracyjnej, Schulz wprowadza nas do świata pełnego magii, gdzie zwyczajne elementy życia codziennego nabierają niezwykłego blasku.

Jednym z najważniejszych motywów przewijających się przez całe "Sklepy cynamonowe" jest motyw ojca. Ojciec narratora, Jakub, przedstawiony jest jako postać niezwykle złożona i wielowymiarowa. Początkowo jawi się jako zwykły kupiec, ale z biegiem czasu staje się bohaterem ekscentrycznym, owładniętym licznymi obsesjami. W miarę pogarszającego się stanu zdrowia Jakuba, jego zachowanie staje się coraz bardziej osobliwe i surrealistyczne. W oczach dziecka ojciec staje się postacią niemalże mityczną – wszechwiedzącym wizjonerem, ale jednocześnie dystans i coraz większa nieobecność ojca w rzeczywistości rodziny potęgują uczucie samotności u narratora. Obserwacje i refleksje narratora na temat ojca ukazują zarówno jego fascynację, jak i niepokój związany z tajemniczym światem dorosłych.

Kolejnym istotnym motywem jest prowincja, odzwierciedlająca rodzinne miasto Schulza – Drohobycz. Miasteczko stanowi tło dla wszystkich opowiadań i jest nie tylko fizycznym miejscem akcji, ale także symboliczną przestrzenią, w której dziecięca wyobraźnia spotyka się z rzeczywistością. Przestrzeń pozostaje zdominowana przez "Sklepy cynamonowe", które fascynują narratora swoim tajemniczym urokiem. W opowieściach pojawiają się również inne miejsca, takie jak Ulica Krokodyla, symbolizująca świat pseudokapitalizmu, prostytucji i przestępczości. Opisy miasteczka, jego zakamarków i mieszkańców tworzą barwny i złożony obraz prowincjonalnej rzeczywistości, wzbogaconej przez dziecięcą perspektywę narratora.

Choroba, jako motyw literacki, również odgrywa ważną rolę w "Sklepach cynamonowych". Jest ona uosobiona przede wszystkim w postaci ojca, Jakuba, który stopniowo traci kontakt z rzeczywistością. Opis jego choroby, pełen surrealistycznych elementów, odzwierciedla stopniowy upadek ojca i jego oddalenie od rodziny. Choroba Jakuba staje się symbolem jego izolacji i niezrozumienia przez otoczenie. Inni bohaterowie również doznają różnych form choroby – przykładowo, obłęd córki sprzątaczki, Tłui, pokazuje, jak choroba psychiczna wpływa na życie jednostki i jej otoczenia.

Motyw snu jest nieodłącznie związany ze strukturą narracyjną "Sklepów cynamonowych". Rzeczywistość i sen płynnie się ze sobą przenikają, często trudno jest odróżnić jedno od drugiego. Schulz mistrzowsko kreuje atmosferę snów, pełnych niecodziennych wydarzeń i postaci. Wyjątkowym przykładem jest nocny spacer narratora po mieście po wizycie w teatrze, gdzie rzadko spotykaną przestrzeń wypełniają tajemnicze i niesamowite zjawiska. Dziecięca wyobraźnia narratora dodatkowo potęguje ten oniryczny klimat, sprawiając, że opowiadania Schulza przypominają senną wizję rzeczywistości.

Kobiety w "Sklepach cynamonowych" odgrywają zróżnicowane role, co również stanowi znaczący literacki motyw. Adela, służąca w domu narratora, symbolizuje zmysłowość i kontrolę, pełniąc rolę silnej i dominującej postaci. Z drugiej strony, matka narratora jest postacią niemal niewidzialną, jej obecność pozostaje ledwo dostrzegalna w opowiadaniach. Relacje kobiecych postaci z narratorem i innymi bohaterami odsłaniają skomplikowane i często niejednoznaczne więzi społeczne.

Labirynt, zarówno jako przestrzeń fizyczna, jak i mentalna, jest kolejnym ważnym motywem w twórczości Schulza. Dom, miasto i inne przestrzenie, w których porusza się narrator, przypominają labirynty pełne zakamarków i zaskakujących ścieżek. Nocne wycieczki narratora często prowadzą do miejsc, które wydają się labiryntem zarówno dosłownie, jak i symbolicznie. Analogicznie, umysł ojca narratora można porównać do labiryntu – skomplikowanego i trudnego do zrozumienia.

Motyw ptaków jest ściśle związany z postacią ojca narratora, który hoduje je z wielką pasją. Ptaki symbolizują pragnienia ojca wykraczające poza szarą rzeczywistość codziennego życia. Jednak upadek marzeń Jakuba, spowodowany przez społeczne oczekiwania i obowiązki, prowadzi do rezygnacji z tych aspiracji i akceptacji swojego losu jako kupca.

Relacje małżeńskie w rodzinie narratora, zwłaszcza związek jego rodziców, to kolejny kluczowy motyw. Małżeństwo rodziców narratora wydaje się być naznaczone izolacją i brakiem szczęścia. Matka odseparowuje się od dziwactw ojca, a interakcje ojca z innymi kobietami, jak flirt ze szwaczkami, ukazują złożoność i trudności w relacjach międzyludzkich.

Proces dorastania narratora, przechodzenie od dzieciństwa do adolescencji, jest również istotnym motywem. Narrator, fascynując się zdemoralizowaną ulicą Krokodylą, zaczyna odkrywać świat dorosłych, w tym zainteresowanie pornografią i kobietami. Rozważania narratora jako dorosłego mężczyzny, mimo upływu lat, pokazują, że zachował on bujną wyobraźnię i dziecięcy zachwyt nad światem.

Podsumowując, motywy występujące w "Sklepach cynamonowych" Schulza tworzą złożoną i wielowymiarową strukturę literacką, która przyciąga i angażuje czytelnika. Perspektywa dziecka, motywy ojca, prowincji, choroby, snu, kobiety, labiryntu, ptaków, małżeństwa oraz dorastania kształtują nie tylko narrację, ale także głębsze przesłania opowiadań. Unikalność twórczości Schulza polega na umiejętności tworzenia magicznego realizmu, który zanurza czytelnika w oniryczną rzeczywistość. Twórczość ta, pełna symboliki i głębokiej refleksji, zachęca do dalszej lektury i analizy, odkrywając coraz to nowe warstwy znaczeń. "Sklepy cynamonowe" to nie tylko literacki majstersztyk, ale również uniwersalna opowieść o ludzkich pragnieniach, marzeniach i mrokach duszy.