„Los musi się dopełnić, nie można go zmienić ani uniknąć, choćby prowadził w przepaść" Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem. Rozważ problem, odwołując się do fragmentu mitu o Syzyfie oraz co najmniej do dwóch innych tekstów kultury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.06.2024 o 8:09

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 14.06.2024 o 7:51

„Los musi się dopełnić, nie można go zmienić ani uniknąć, choćby prowadził w przepaść"

I. Wstęp

1. Wprowadzenie do tematu: Los, fatum, przeznaczenie – to pojęcia, które od wieków fascynują ludzkość. W różnych kulturach idea, że człowiek nie jest w stanie zmienić swojego losu, jest głęboko zakorzeniona. W literaturze los często przedstawiany jest jako nieunikniona siła, która kształtuje życie bohaterów, nierzadko prowadząc ich do tragicznego końca. Ryszard Kapuściński w "Podróżach z Herodotem" trafnie oddaje tę esencję, mówiąc: „Los musi się dopełnić, nie można go zmienić ani uniknąć, choćby prowadził w przepaść." To stwierdzenie stanowi doskonały punkt wyjścia do analizy mitu o Syzyfie, "Antygony" Sofoklesa oraz "Makbeta" Williama Szekspira, by zrozumieć, jak przeznaczenie wpływa na losy bohaterów oraz jakie przesłanie niesie dla nas współczesnych.

2. Przedstawienie struktur pracy: W pierwszej części pracy przedstawię i przeanalizuję mit o Syzyfie, by ukazać, jak nieuniknione jest przeznaczenie. Następnie skupię się na "Antygonie" Sofoklesa, gdzie los bohaterów jest z góry przesądzony przez ich czyny i wybory. Na koniec omówię "Makbeta" Szekspira, gdzie prorocze przepowiednie determinują działania głównych postaci, prowadząc do ich zguby.

---

II. Mit o Syzyfie

1. Streszczenie fabuły mitu: Syzyf, król Koryntu, początkowo cieszy się przychylnością bogów. Jednak jego spryt i manipulacje zaczynają budzić ich gniew. Kradzież ambrozji, podsłuchiwanie bogów oraz zdradzenie sekretu Zeusa prowadzą do narastającej napięcia między Syzyfem a Olimpiadą. Kiedy Syzyf w końcu schytuje bożka śmierci Tanatosa i oszukuje Zeusa, jego los jest przesądzony. Ponowne schwytanie przez bogów i kara – wieczne wtaczanie głazu na górę, który zawsze stacza się z powrotem – stanowią wyraz ostatecznej nieuchronności przeznaczenia, z którym Syzyf nieodmiennie musi się zmierzyć.

2. Analiza wymiaru przeznaczenia: Mimo licznych prób uniknięcia kary przez Syzyfa, jego los jest niezmienny. Wychylanie się przeciw bogom, których wola jest niepodważalna, skazuje go na wieczny wysiłek, który nigdy nie przyniesie mu ukojenia ani zadowolenia. Kara Syzyfa symbolizuje metaforę nieuniknionego losu, pokazując, że bez względu na próby oszukania przeznaczenia, los jest nieodwracalny. W ten sposób mit ten doskonale ilustruje, że przeznaczenie ma swoje niezmienne prawa, których jednostka nie jest w stanie naruszyć.

---

III. *Antygona* Sofoklesa

1. Streszczenie fabuły: W "Antygonie" Sofoklesa los bohaterów został zdeterminowany przez ich wcześniejsze decyzje i działania. Kreon, król Teb, wydaje zakaz pochówku Polinejkesa, brata Antygony, uważając go za zdrajcę. Antygona stoi przed dylematem: przestrzegać prawa ludzkiego ustanowionego przez Kreona czy boskiego, nakazującego szacunek dla zmarłych. Decyduje się pochować brata, co prowadzi do jej aresztowania i skazania na śmierć przez Kreona. Ostatecznie Antygona wybiera samobójstwo, a jej czyn wywołuje tragiczne konsekwencje również dla Kreona i jego rodziny.

2. Analiza wymiaru przeznaczenia: Antygona jest tragiczną postacią od samego początku. Jej los jest z góry przesądzony przez jej lojalność wobec boskich praw. Decyzja o pochówku brata, mimo że zgodna z jej moralnością, prowadzi ją do nieuniknionej śmierci. Kreon, również niezdolny do zmiany swojego losu przez brak zrozumienia i upór, traci wszystko, co jest mu drogie. Pomimo prób przeciwstawienia się losowi, zarówno Antygona, jak i Kreon ponoszą klęskę. Sofokles pokazuje, że przeznaczenie jest nieodłączne, a każda próba jej zmiany prowadzi tylko do tragedii. Boskie prawo, będące symbolem niezmiennych przeznaczeń, zawsze triumfuje nad ludzkim prawem, które jest zmienne i kapryśne.

---

IV. *Makbet* Williama Szekspira

1. Streszczenie fabuły: W "Makbecie" Szekspira główny bohater spotyka wiedźmy, które przepowiadają mu, że zostanie królem Szkocji. Zainspirowany przepowiednią, Makbet, pod wpływem żony Lady Makbet, decyduje się na morderstwo króla Duncana, aby przejąć tron. Jego dalsze działania to seria intryg i zbrodni, które tylko pogłębiają jego poczucie winy i narastający obłęd. W końcu Makbet zostaje pokonany i zabity przez Macduffa, co wypełnia kolejną część przepowiedni, że nie zostanie pokonany przez człowieka zrodzonego naturalnie z kobiety.

2. Analiza wymiaru przeznaczenia: Przepowiednie wiedźm wywołują działania, które prowadzą do zguby Makbeta. Pomimo jego prób zmienienia swojego losu przez manipulacje i zbrodnie, każdy jego krok tylko przybliża go do wypełnienia przepowiedni. Los pokazuje destrukcyjny wpływ próby zmiany przeznaczenia. Makbet, który dążył do czegoś, co zostało mu przeznaczone, paradoksalnie sprowadza na siebie swoją zgubę. Jego historia pokazuje, że nawet jeśli człowiek ma pewną wiedzę o swoim przeznaczeniu, próby jego zmiany mogą tylko przyspieszyć i pogłębić nieuniknione. Przepowiednie wiedźm są symbolem fatum, które, mimo że zakodowane, ukierunkowują życie Makbeta w nieodwracalny sposób.

---

V. Podsumowanie i wnioski

1. Syntetyczne ujęcie przykładów: Mit o Syzyfie przedstawia nieuniknioność przeznaczenia poprzez metaforę wiecznej kary, z której bohater nie jest w stanie się wyzwolić. "Antygona" Sofoklesa ukazuje, że każdy wybór, mimo że zgodny z moralnością, prowadzi do z góry przesądzonego, tragicznego końca. "Makbet" Szekspira pokazuje, jak próba zmiany przeznaczenia przez zbrodnie i manipulacje prowadzi do ostatecznego upadku i śmierci bohatera zgodnie z przepowiednią.

2. Wnioski z analizy: Analizowane teksty kultury jasno wskazują, że los jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia. Człowiek, mimo licznych prób i wysiłków, nie jest w stanie całkowicie zmienić swojego przeznaczenia. Historie Syzyfa, Antygony i Makbeta ukazują, że przeznaczenie jest siłą, której nie można uniknąć, a każda próba jego zmiany prowadzi do katastrofy. Kapuściński trafnie oddaje esencję ludzkiego losu, podkreślając, że akceptacja przeznaczenia może prowadzić do większego spokoju ducha i mądrości.

3. Zamknięcie: Refleksja nad losem i przeznaczeniem w literaturze daje nam głębsze zrozumienie naszej własnej egzystencji. Zdolność akceptacji przeznaczenia może być krokiem w kierunku harmonii z samym sobą. Analizując te historie, można dojść do wniosku, że każdy z nas, choć pragnie kontrolować swój los, musi zrozumieć i zaakceptować jego nieuchronność. Zachęcam do dalszej refleksji nad tematem losu i przeznaczenia, nie tylko w literaturze, ale również w kontekście własnego życia.