Co sprawia, że człowiek staje się dla drugiego człowieka bohaterem? Analiza literacka

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 24.06.2024 o 13:29

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 23.06.2024 o 9:10

Wprowadzenie:

Dzisiejsze czasy przynoszą ze sobą dezintegrację wielu wartości, w tym także pojęcia „bohaterstwa”. Słowo to często kojarzone jest z patosem, co sprawia, że jego użycie w codziennej mowie staje się rzadkie i nieco przestarzałe. Z jednej strony, nadużycie tego terminu prowadzi do jego dewaluacji. W mediach, w literaturze, a nawet w rozmowach codziennych, bohaterami bywają nazywani ludzie o bardzo zróżnicowanych postawach i czynach, co powoduje, że to pojęcie traci na wyrazistości. W rezultacie brakuje klarownej definicji bohaterstwa, co implikuje, że jest to termin subiektywnie rozumiany przez każdego z nas. Pojawia się więc zasadnicze pytanie: co sprawia, że człowiek staje się bohaterem dla drugiego człowieka?

Teza:

Kluczową koncepcją bohaterstwa jest mężne stawanie za słuszną sprawą. Teza ta zostanie rozwinięta poprzez trzy przykłady z kultury europejskiej: powieść Elizy Orzeszkowej „Nad Niemnem”, wiersz Adama Mickiewicza „Reduta Ordona” oraz obraz Paola Uccella „Święty Jerzy i smok”.

Rozwinięcie:

I. Bohaterstwo codzienne - "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej:

1. Kontekst historyczno-literacki: Powieść „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej to dzieło epoki pozytywizmu, które przeciwstawia się romantycznym ideałom zbrojnego patriotyzmu na rzecz codziennej pracy na rzecz wspólnego dobra. Pozytywizm wskazywał, że bohaterstwo przejawiać się może nie tylko w wielkich aktach męstwa, ale także w codziennej, mozolnej pracy.

2. Opis legendy o Janie i Cecylii Bohatyrowiczach: Bohatyrowicze pochodzili z różnych klas społecznych – Jan był zubożałym szlachcicem, a Cecylia była chłopką. Uciekli w puszczę, gdzie ciężką pracą przekształcili dziki teren w urodzajne gospodarstwo. Ich determinacja i odwaga przyniosły im szacunek okolicznych mieszkańców. Praca ta, symbolizująca walkę z przeciwnościami losu, była dla nich źródłem satysfakcji i dumy, a osada stała się dowodem ich bohaterskiego czynu.

3. Analiza postaci: Jadwiga Bohatyrowiczowa jest wzorem nieustępliwości i pracowitości. Jej postawa wskazuje, że bohaterstwo to nie tylko walka na polu bitwy, ale również ciężka praca, uczciwość i zaangażowanie w budowę wspólnego dobra. W uznaniu ich dokonań, król nadał im tytuły szlacheckie.

4. Podsumowanie: Bohaterstwo w kontekście codziennego życia jest ukazane jako uczciwa praca na rzecz społeczności, pokazując, że każdy człowiek może być bohaterem poprzez swoje działania i postawę.

II. Bohaterstwo klasyczne - „Reduta Ordona” Adama Mickiewicza:

1. Kontekst historyczno-literacki: W okresie romantyzmu, kiedy to wiersz „Reduta Ordona” został napisany, bohaterstwo było często utożsamiane z patriotyzmem, zbrojną walką oraz poświęceniem życia dla ojczyzny. Idealizacja takich czynów była szczególnie widoczna w literaturze tego okresu.

2. Opis "Reduty Ordona": „Reduta Ordona” to wiersz opisujący dramatyczną walkę i upadek reduty podczas powstania listopadowego. Obrona tej pozycji była aktem heroizmu i determinacji żołnierzy. Moment kulminacyjny miał miejsce, gdy dowódca reduty, Ordon, w obliczu nieuchronnej klęski, zdecydował się na wysadzenie arsenału, aby nie oddać go w ręce wroga.

3. Analiza postaci: Ordon staje się tutaj symbolem męstwa i patriotyzmu. W kontekście wiersza, jego decyzja o wysadzeniu reduty staje się ostatecznym aktem bohaterstwa. Warto zwrócić uwagę na kontrast między obrońcami reduty a żołnierzami cara. O ile ci drudzy walczą z przymusu, o tyle obrońcy działają z przekonania o słuszności swojej sprawy.

4. Podsumowanie: Bohaterstwo w wierszu Mickiewicza to połączenie odwagi z obroną wielkich ideałów patriotycznych. Jest to walka, która ma na celu dobro wspólne, nawet za cenę własnego życia.

III. Bohaterstwo uniwersalne - „Święty Jerzy i smok” Paola Uccella:

1. Kontekst kulturowy i historyczny: Święty Jerzy, jako patron żołnierzy i strażaków, idealizowany był jako wzór rycerza. Jego postać w sztukach wizualnych i literaturze symbolizuje walkę dobra ze złem, czystości przeciwko zepsuciu.

2. Opis obrazu: Na obrazie Paola Uccella przedstawiona jest centralna scena walki Jerzego ze smokiem, które symbolizuje zło i diabła. Księżniczka, którą Jerzy ratuje, jest widokiem niewinności uwięzionej przez zło, co czyni jego czyn wyjątkowo heroiczny w kontekście chrześcijańskim.

3. Analiza postaci: Jerzy jest wzorem męstwa i determinacji w walce o dobro przeciwko złu. Jego czyn jest aktem heroizmu, który ma wymiar zarówno fizyczny, jak i duchowy. Symbolika obrazu sugeruje, że Jerzy jest nie tylko bohaterem na polu bitwy, ale także w duchowym znaczeniu, gdzie jego walka jest przykładem uniwersalnego dobra.

4. Podsumowanie: Bohaterstwo Jerzego to nie tylko fizyczne pokonanie smoka, ale także duchowa walka, która ma na celu obronę niewinnych i krzewienie wartości chrześcijańskich.

Zakończenie:

Bohaterstwo z perspektywy osobistej może przybierać różne formy: rodzice, którzy każdego dnia dbają o dobro swoich dzieci, osoby wykonujące zawody ratujące życie, żołnierze, którzy oddali życie za ojczyznę, humaniści, naukowcy oraz politycy dążący do poprawy jakości życia społeczności. Wspólna cecha wszystkich bohaterów to opowiedzenie się po stronie słuszności i mężna walka o swoje ideały. Misja bohatera, niezależnie od epoki i kontekstu, zawsze dąży do dobra.

W kontekście współczesnym warto ponownie rozważyć tezę o ewolucji terminu "bohater". Im bardziej świat nie dostrzega i nie docenia bohaterów, tym bardziej ich potrzebuje. W poszukiwaniu prawdziwego bohaterstwa powinniśmy zwrócić uwagę na te cechy i postawy, które łączą historię z codzienną rzeczywistością. To dzięki nim możemy lepiej rozumieć, czego potrzebuje nasza społeczność i jak my sami możemy stać się dla kogoś bohaterami.