Iwan Bezdomny - charakterystyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.06.2024 o 8:17

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 25.06.2024 o 7:38

„Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa to jedno z najważniejszych dzieł literatury rosyjskiej XX wieku. Powieść ta łączy w sobie elementy realizmu magicznego, groteski i satyry, a jej akcja rozgrywa się w Moskwie lat trzydziestych XX wieku, w trakcie rządów totalitarnego Związku Radzieckiego. Centralnymi wątkami są przybycie diabła do Moskwy i jego interakcje z mieszkańcami miasta, a także historia nieszczęśliwej miłości Mistrza i Małgorzaty. W tle powieści dostrzega się ostre piętnowanie totalitarnego systemu, który unicestwia indywidualizm i wszelkie przejawy buntu. W kontekście tej złożonej fabuły wprowadzona zostaje postać Iwana Bezdomnego, poety, który stanowi jeden z kluczowych elementów satyry Bułhakowa na rzeczywistość społeczną i polityczną swoich czasów.

Iwan Bezdomny, którego prawdziwe imię to Iwan Nikołajewicz Ponyriow, jest jednym z bohaterów, którzy w szczególny sposób doświadczają działań nadprzyrodzonych mocy w Moskwie. Jego pseudonim literacki - Bezdomny - stanowi trafne odzwierciedlenie jego osobistej i duchowej wędrówki przez powieść. Jako poeta socrealistyczny, Iwan tworzy dzieła zgodne z wymaganiami ówczesnej władzy, propagujące ateizm i ideologię komunistyczną. Jest członkiem prestiżowej organizacji literackiej Massolit, co świadczy o jego znaczeniu na polu literackim.

Pod względem osobowościowy Iwan Bezdomny jest postacią skomplikowaną. Jako młody, ambitny literat, Iwan prezentuje się jako pewny siebie, a jednocześnie łatwo ulegający wpływom przewodniczącego Massolitu, Michaiła Aleksandrowicza Berlioza. Iwan uważa swój talent pisarski za dar, którego jest świadom i który traktuje z pewną dozą protekcjonalności. Zewnętrzny opis Iwana również jest barwny i plastyczny: jest barczysty, ma kudłate, rude włosy, nosi kraciastą czapkę i koszulę oraz białe spodnie z czarnym płótnem.

Relacje społeczne Iwana są naznaczone jego przynależnością do Massolitu oraz bliską więzią z Berliozem, którego wpływ jest nieoceniony w kształtowaniu kariery młodego poety. Jednak ich relacja jest także pełna napięć, które ujawniają się w momencie, gdy Berlioz krytykuje jedno z dzieł Iwana, odrzucając jego antyreligijny poemat jako nieuk i niepoznany pod względem faktycznym.

Punktem zwrotnym w życiu Iwana jest jego spotkanie z Wolandem, tajemniczym cudzoziemcem, który ujawnia nadprzyrodzoną naturę świata. Spotkanie to wywołuje szok w Iwanie, szczególnie gdy jest świadkiem śmierci Berlioza, który ginie pod tramwajem, co jest związane z przepowiednią Wolanda. To zetknięcie z nadprzyrodzonymi zjawiskami wywołuje u Iwana głęboką krytyczną refleksję na temat własnej twórczości i jej wartości.

Pod wpływem tej refleksji i szoku Iwan trafia do szpitala psychiatrycznego, gdzie przechodzi głęboką wewnętrzną przemianę. Zdaje sobie sprawę z potwornego poziomu swojej dotychczasowej twórczości, która służyła jedynie propagandzie i nie była wartościowa artystycznie. Ta przemiana jest kluczowym elementem jego dalszej drogi życiowej i zawodowej.

Zrozumiawszy wartość swojej twórczości, Iwan decyduje się na zakończenie kariery literackiej. Wypływa na niego również prośba Mistrza o zaprzestanie pisania. Publicznie przysięga, że przestanie tworzyć poezję, co jest symbolicznym aktem zakończenia jednego etapu życia i rozpoczęcia nowego.

Nowe życie Iwana Bezdomnego charakteryzuje się głęboką ewolucją jego osobowości. Zaczyna krytycznie analizować swoje dotychczasowe teksty i warsztat literacki, dochodząc do wniosku, że jego poezja nie miała rzeczywistej wartości. Pod wpływem tych przemyśleń postanawia całkowicie zmienić swoją drogę życiową. Podejmuje się studiów filozoficznych i historycznych, zmieniając swojego pseudonimu Bezdomny i powróci do swojego prawdziwego nazwiska. To symboliczne odcięcie się od przeszłości i całkowita zmiana stylu życia oraz wartości życiowych.

Przemiana Iwana Bezdomnego jest jednym z najbardziej znaczących wątków ukazujących wpływ doświadczeń mistycznych na ludzką świadomość i życie w „Mistrzu i Małgorzacie”. Dzięki spotkaniu z nadprzyrodzonymi zjawiskami, Iwan przechodzi głęboką refleksję nad swoimi wartościami i priorytetami, co prowadzi do radykalnej zmiany jego życia. Jego postać jest również symbolem ludzi przechodzących przez proces wewnętrznej przemiany pod wpływem niezwykłych doświadczeń. W kontekście powieści Michaiła Bułhakowa, przemiana Iwana Bezdomnego stanowi komentarz dotyczący krytyki totalitarnego systemu oraz roli artysty w społeczeństwie. Bułhakow używa postaci Iwana Bezdomnego, aby ukazać, jak ideologia może zniszczyć indywidualność i jak doświadczenia mistyczne mogą być katalizatorem wewnętrznej przemiany i odzyskania autentyczności.

Iwan Bezdomny jest więc postacią, która przechodzi od ślepego wyznawcy ideologii komunistycznej do człowieka świadomego własnych ograniczeń i poszukującego głębszego sensu w życiu. Jego przemiana ukazuje, jak trudne i bolesne może być zderzenie z prawdą, ale także jak odkupienie i odnowa są możliwe dzięki głębokiej refleksji i otwartości na niezwykłe doświadczenia. Bułhakow, poprzez postać Iwana, kreśli również szerszy obraz społeczeństwa radzieckiego, w którym jednostka musi walczyć o swoją autentyczność w obliczu ciemiężącej ideologii i wszechobecnej propagandy. To, co sprawia, że postać Iwana Bezdomnego jest tak fascynująca, to jej zdolność do zmiany i ewolucji oraz jej ostateczne dążenie do prawdy i autentyzmu, które są jednymi z najważniejszych wartości w świecie „Mistrza i Małgorzaty”.