Motyw podróży- tułaczki w "Latarniku"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 28.06.2024 o 9:52

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 27.06.2024 o 7:28

Nowela "Latarnik" autorstwa Henryka Sienkiewicza, napisana w 1881 roku, jest jednym z najbardziej wyrazistych dzieł polskiej literatury pozytywistycznej. Opowieść ta, traktująca o losach starych tułaczy, wpisuje się w nurt poświęcony refleksji nad człowiekiem i jego losem w świecie. Głównym bohaterem noweli jest Skawiński, starzec, który przemierza świat w poszukiwaniu stabilizacji i spokoju. Motyw podróży-tułaczki stanowi oś narracyjną utworu i jest kluczowym elementem do zrozumienia psychologii bohatera oraz przesłania dzieła.

Skawiński to postać pełna sprzeczności; jest doświadczonym podróżnikiem i zarazem człowiekiem pragnącym stabilizacji. Jego życie to pasmo nieustannych podróży i poszukiwań miejsca na ziemi. Motyw tułaczki w jego życiu jest skutkiem jego uczestnictwa w powstaniu listopadowym w 1830 roku, które miało kluczowy wpływ na jego przyszłość. Po klęsce powstania zmuszony był opuścić Polskę, co rozpoczęło jego wieloletnią odyseję na obcych lądach. Skawiński jest wcieleniem typowego polskiego emigranta tamtych czasów, dla którego podróż stała się nieodłącznym elementem życia.

Nie sposób mówić o Skawińskim bez odniesienia się do licznych bitew i konfliktów, w których uczestniczył. Po emigracji z Polski walczył we Włoszech podczas Wiosny Ludów, w Hiszpanii w wojnie domowej, a także w wojnie secesyjnej w Stanach Zjednoczonych. Każdy z tych konfliktów zostawił na Skawińskim głębokie ślady, zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Był również świadkiem różnych kultur i przebywał w nieznanych miejscach, takich jak Afryka, Australia, Indie Wschodnie, Brazylia. Mimo licznych prób osiedlenia się i znalezienia pracy, za każdym razem zmuszony był znów ruszać w drogę z powodu różnych przeciwności losu, jak susze, pożary czy nieuczciwość współpracowników.

Chęć osiągnięcia stabilizacji staje się szczególnie wyraźna w starości Skawińskiego. Malutka wyspa niedaleko Panamy, gdzie otrzymuje posadę latarnika, wydaje się być odpowiedzią na jego długotrwałe poszukiwania spokoju. Tu, w latarni, jego życie nabiera przewidywalnej rutyny – codziennie wykonuje te same obowiązki, by zapalać i gasić światło, ciesząc się samotnością i odpoczynkiem od zgiełku i ciągłego przemieszczania się. Jego refleksje stają się głębsze, a myśli wracają do przeszłości, budząc tęsknoty i pragnienia, które starał się stłumić w sobie przez lata.

Jednak kryzys nadchodzi nieoczekiwanie. "Pan Tadeusz", epos narodowy Adama Mickiewicza, trafia w ręce Skawińskiego w formie paczki z książkami. Lektura dzieła wywołuje w nim silne emocje, ożywiając wspomnienia z utraconej ojczyzny. Zapatrzony w refleksję i nostalgiczne wizje, Skawiński zaniedbuje swoje obowiązki, co prowadzi do rozbicia się statku. To tragiczne wydarzenie staje się symbolem niemożności odnalezienia trwałego spokoju w jego życiu, jak również fizycznego powrotu do dawnych tułaczek.

Konieczność opuszczenia wyspy i podróż do Nowego Jorku zamykają pewien etap w życiu Skawińskiego, jednocześnie otwierając kolejny rozdział jego tułaczki. Symbolicznie podróż ta jest jednak tylko etapem w jego niekończącej się wędrówce. Skawiński, mimo wieku i doświadczeń, zmuszony jest ponownie szukać miejsca dla siebie w świecie. Nie znajduje stabilizacji, którą pragnął osiągnąć, a podróż staje się znów częścią jego codzienności.

Motyw podróży w „Latarniku” jest nie tylko fizycznym przemieszczaniem się po świecie, ale także wewnętrznym poszukiwaniem. Skawiński jest przykładem człowieka, który mimo pragnienia spokoju, nigdy go nie osiąga. Jego wędrówki mają symboliczne znaczenie dla jego wewnętrznych poszukiwań tożsamości, spokoju ducha i powrotu do korzeni, do Polski.

Podsumowując, motyw podróży-tułaczki jest kluczowym elementem życia Skawińskiego i całej narracji „Latarnika”. Każda podróż kształtuje jego tożsamość, wzbogaca o nowe doświadczenia, ale również podkreśla jego wyobcowanie i nieustanne poszukiwanie miejsca na ziemi, które ostatecznie pozostaje nieosiągnięte. Próby osiągnięcia stabilizacji zawsze kończą się niepowodzeniem, a jego losy są odzwierciedleniem losów wielu polskich emigrantów, którzy, podążając za nadzieją na lepsze życie, musieli zmierzyć się z nieustanną tułaczką.

Symbolika podróży-tułaczki w "Latarniku" ma także głębsze metaforyczne znaczenie. Skawiński, mimo iż fizycznie przebywał na wszystkich kontynentach, wciąż poszukiwał duchowego powrotu do ojczyzny. Jego nieustająca podróż może być interpretowana jako poszukiwanie spokoju i ostatecznego miejsca odpoczynku, które jest dla niego utopią, nieosiągalną na tym świecie. Choć jego fizyczna tułaczka nigdy się nie kończy, jego wewnętrzne poszukiwania prowadzą go do głębszego zrozumienia samego siebie oraz roli przeznaczenia w jego życiu.

Rozważając przeznaczenie i los Skawińskiego, zastanawiamy się, na ile jego dążenia były skazane na niepowodzenie. Czy kiedykolwiek mógł osiągnąć spokój, czy też był on tylko iluzją, której nigdy nie mógł dosięgnąć? "Latarnik" Sienkiewicza pozostawia te pytania otwarte, zachęcając do głębszej refleksji nad losem człowieka, jego pragnieniami i koniecznością radzenia sobie z przeciwnościami losu.