"Czarne kwiaty" - streszczenie i problematyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 10:27

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 5.07.2024 o 9:55

#

Cyprian Kamil Norwid to jeden z najbardziej fascynujących i niekonwencjonalnych twórców polskiego romantyzmu. Chociaż kategoria "romantyk" ściśle go obejmuje, jego twórczość wykraczała poza typowe ramy tej epoki, wykazując elementy bliskie pozytywizmowi. Norwid w swoich dziełach podkreślał różne aspekty ludzkiego życia, w tym cierpienie, miłość, sztukę i przemijanie. Przykładem tego jest jego esej „Promethidion”, w którym przedstawia koncepcję twórczości jako aktu radosnego tworzenia, oraz wiersz „Pióro”, w którym podkreśla rolę odbiorcy jako współtwórcy dzieła literackiego. Jego twórczość zyskała szersze uznanie dopiero w czasach Młodej Polski, kiedy została na nowo odkryta i doceniona za swój głęboki humanizm i wyjątkowy styl.

Norwid posługiwał się różnorodnymi formami literackimi, w tym wierszami, esejami i prozą. W jego twórczości można znaleźć zarówno głębokie refleksje filozoficzne, jak i szczegółowe opisy rzeczywistości. Jednym z jego niezwykłych dzieł jest swoisty nekrolog różnych twórców zatytułowany „Czarne kwiaty”, stanowiący zapis ostatnich spotkań autora z bliskimi mu osobami. Jest to utwór, który najlepiej ilustruje emocjonalne bogactwo Norwida oraz jego zdolność do upamiętniania przyjaciół w literaturze.

Czarne Kwiaty – Streszczenie

Spotkanie ze Stanisławem Witwickim

Pierwsza opowieść wiernie odwzorowuje spotkanie Norwida ze Stanisławem Witwickim. Spotkanie miało miejsce w Rzymie, na słynnych Schodach Hiszpańskich. Witwicki był już wówczas ciężko chory – mimo tego, jego umysł pozostał bystry i klarowny. Spotkanie z Norwidem wywołało u niego silne emocje, niespełna tydzień przed śmiercią cierpiał na ospę, co utrudniało mu poruszanie się. Mimo słabości fizycznej, Witwicki wykazał silne przywiązanie do Norwida i, co najważniejsze, do ojczyzny.

Norwid kontynuuje swoją opowieść, przechodząc do opisu ostatnich chwil spędzonych z Witwickim. Pojawia się wątpliwość, czy autor ma prawo przenieść te intymne chwile na papier, jednak Norwid uznaje, że pamięć o przyjacielu jest ważniejsza. Po relacji z ostatniego spotkania pojawiają się refleksje nad żegnaniem przyjaciół oraz nieuchronnością śmierci, która przychodzi bez względu na nasze przygotowanie i chęć zatrzymania bliskich nam osób.

Spotkanie z Fryderykiem Chopinem

Kolejne wspomnienie dotyczy Fryderyka Chopina, z którym Norwid pozostawał w bliskiej przyjaźni. Opowieść ta jest głęboko osobista, obfitująca w szczegóły z życia kompozytora przed chorobą. Norwid szczegółowo opisuje mieszkanie Chopina przy ulicy Chaillot, błąkając się pośród mebli i fortepianów – symbolu tego, kim był Fryderyk. Choroba Chopina i negowanie wizyt gości zapisane są jako momenty trudne, pełne wyrzutów i smutku z powodu długiej nieobecności Norwida.

Chopin przenosi się do nowego mieszkania na placu Vendôme, gdzie odchodzi. Norwid zaznacza znaczenie tego wydarzenia poprzez precyzyjne opisy wnętrz, detali i atmosfery otoczenia, która oddaje stan umysłu Chopina w jego ostatnich chwilach – melancholijny, cichy, ale pełen głębokich sentymentów.

Spotkanie z Juliuszem Słowackim

Również spotkania z Juliuszem Słowackim są dla Norwida pamiętne. Tutaj pojawiają się refleksje na temat zdrowia Chopina, rewolucji francuskiej i złego samopoczucia Słowackiego. Wspomnienia Norwida krążą wokół rozmów z poetą, jego stan zdrowia, jak również znaczących dyskusji, które kształtowały ich wzajemne zrozumienie. W ostatecznej wizycie Norwid wspomina, jak pominięto chorego – niestety informacje o jego stanie docierają jedynie przez ucznia Słowackiego.

Opis ostatnich chwil życia Słowackiego jest wyważony, pełen tęsknoty i filozoficznych rozważań – Norwid wspomina rysunki z podróży do Egiptu, które symbolizują wizualnie to, czego nie można było ująć słowami.

Spotkanie z Irlandką

Norwid wspomina również spotkanie z Irlandką podczas rejsu przez Atlantyk. To opowieść sentymentalna, w której autor dzieli się swoimi refleksjami na temat krótkotrwałych, lecz głębokich znajomości, które okazują się niezapomniane w obliczu śmierci. Irlandka przepływa przez życie Norwida niczym cień, a jej śmierć i transport ciała na statku stanowią symboliczne przypomnienie o przemijalności ludzkiego życia.

Spotkanie z Adamem Mickiewiczem

Ostatnie dwa spotkania dotyczą Adama Mickiewicza, jednego z najwybitniejszych polskich poetów. Norwid ujawnia dramatyzm tych spotkań – pierwszy raz widzi Mickiewicza w zimnym mieszkaniu, po śmierci Celiny, drugie spotkanie ma miejsce przed wyjazdem poety na wschód. Ostatnie słowa Mickiewicza, "no… adieu!", są pełne melancholii i nieuchronności, oddają całą sytuację pożegnania między ludźmi kreślących różne ścieżki w życiu.

Czarne kwiaty – Interpretacja

*Analiza stylu i formy:* Utwór posiada swobodny styl literacki, który łączy różne gatunki, od esejów po wspomnienia, w pełni wyrażając ból autora po stracie bliskich. Norwid unika nadmiernego patosu, preferując precyzyjne i szczegółowe opisy, które oddają rzeczywistość w jej najdrobniejszych odcieniach. Przygotowując swoje wspomnienia, Norwid stawia na autentyczność – opisuje symptomy chorób, cytuje rozmowy i precyzyjnie przytacza detale wnętrz mieszkań, nadając tym samym opowieściom ludzki wymiar.

*Odbiór dzieła i reakcje:* „Czarne kwiaty” opublikowane zostały w gazecie „Czas” i spotkały się z negatywnymi reakcjami środowiska artystycznego, które zarzucało autorowi nadmierny naturalizm i brak „wzniosłości” typowej dla literatury tamtej epoki. Norwid odpowiedział na te zarzuty późniejszymi esejami, w tym „Białymi kwiatami”, jednak „Czarne kwiaty” pozostały krytykowane za swój surowy i realistyczny przekaz o śmierci.

*Analiza literacka:* Norwid, mieszając różne formy literackie, ukazuje prawdziwe, ludzkie oblicze swoich przyjaciół w obliczu śmierci. Jego twórczość wykracza poza romantyczną wizję artysty oderwanego od rzeczywistości, zbliżając się do naturalizmu i pozytywizmu. Esej ten przedstawia śmierć jako nieodłączny element ludzkiego życia, oddając hołd tym, którzy odeszli i ukazując ich w sposób pełen prawdziwości i człowieczeństwa. Norwid czuje potrzebę upamiętnienia przyjaciół i podzielenia się swoim żalem z czytelnikami, czyniąc to w sposób pełen głębokich przemyśleń i poszanowania dla przeżyć indywidualnych.

Zakończenie

*Refleksja na temat uniwersalności dzieła:* Choć „Czarne kwiaty” powstały w specyficznym kontekście historycznym, ich tematyka pozostaje aktualna do dzisiaj. Śmierć, żałoba i potrzeba upamiętnienia bliskich to tematy uniwersalne, które poruszają ludzi bez względu na epokę. Dzieło Norwida ma duży wpływ na późniejszych twórców i pozostaje ważnym elementem literatury polskiej, ukazując głębię ludzkich doświadczeń i emocji w obliczu nieuchronności śmierci. „Czarne kwiaty” stanowią nie tylko nekrologiczny zapis, ale również formę hołdu, który Norwid składa swoim przyjaciołom, manifestując tym samym trwałość i siłę ludzkiej pamięci.