"Król Globares i mędrcy" - plan wydarzeń

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 17:09

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 7.07.2024 o 16:20

"Bajki robotów", zbiór opowiadań autorstwa Stanisława Lema, to jedno z najbardziej unikalnych dzieł literatury science fiction. Lem w swych opowiadaniach zręcznie łączy elementy naukowe z artystycznymi, przyciągając czytelników fascynującą mieszanką tradycyjnych bajek i refleksyjnych powiastek filozoficznych. To literackie dzieło stara się odpowiedzieć na fundamentalne pytania egzystencjalne i społeczne w otoczce futurystycznej i technologicznej narracji.

Jednym z opowiadań w tym zbiorze jest „Król Globares i mędrcy”, które stanowić może doskonały przykład przemyślanych i głębokich treści, jakie Lem umieszcza w swych bajkach. Opowiadanie to porusza kilka kluczowych kwestii, takich jak natura władzy, mądrość, oraz różne sposoby postrzegania rzeczywistości. Struktura tego opowiadania opiera się na serii historii opowiadanych przez mędrców wezwaniach do królewskiego dworu.

Na początek należy przedstawić postać króla Globaresa. Król Globares to postać znudzona i zblazowana swoją codzienną rutyną królewskich obowiązków. Szukając rozrywki, decyduje się na drastyczne posunięcie – zleca wymordowanie swoich błaznów. Mając teraz do dyspozycji tylko ciszę i nudę, zwraca swoją uwagę ku intelektualnym rozrywkom. Na jego wezwanie zjawią się najznamienitsi mędrcy, którzy mają za zadanie opowiadać historie, aby zaspokoić ciekawość króla.

Pierwszym z zaproszonych mędrców, który ma opowiedzieć swoją historię, jest mędrzec, który opisuje plemię Opaków żyjące na planecie Urdruria. Opaki, aby przeżyć na wulkanicznym terenie, gdzie ciągle padają meteoryty, adaptowały swoje istnienie do formy niebytu. Opowieść o oddzieleniu się od materialnej formy, dostosowanie do skrajnych warunków, jest jak przestroga przed nadmiernym przywiązaniem do fizycznych aspektów życia. Jednak Globares nie znajduje logiki w tej opowieści i, w typowy dla siebie sposób, decyduje się na ścięcie mędrca.

Następny mędrzec wzywany do opowiedzenia swojej historii opisuje lud Poliontów, którzy posiadają wiele kończyn i głów, zmieniających się w zależności od okazji. Ich mechanizm rządzenia jest unikalny – są podłączeni do władcy, co daje możliwość natychmiastowej zmiany władcy w razie potrzeby. To podejście władzy, gdzie rządzący jest niemal zdeterminowany przez całą wspólnotę, znowu nie znajduje uznania w oczach Globaresa. Brak zachwytu króla kończy się kolejnym wyrokiem śmierci na mędrca.

Trzeci mędrzec przybywa na dwór z większą ostrożnością. Na początku odmawia opowiadania jakiejkolwiek historii, zarzucając królowi, że żadne opowieści nie sprostają jego kapryśnym wymaganiom. Globares zmusza go jednak do opowiadania, stawiając wyzwanie, aby było ono jednocześnie pochwałą i obelgą dla władcy. Mędrzec odpowiada filozoficzną opowieścią o śmieszności kosmosu, podkreślając banalność i autoplagiatu Kreacji. W swej historii opisuje prapraprapradziadka Allegoryka, który postanowił zastąpić Naturę w akcie tworzenia. Allegoryk buduje potężną maszynę, zawierającą cały jego geniusz. Maszyna przerasta jednak swojego stwórcę, zaczyna wypluwać ogniste kule, co niechcący prowadzi do stworzenia wszechświata. Globares jest zaintrygowany i oczarowany tą opowieścią, co prowadzi do ułaskawienia mędrca.

Po opowieści trzeciego mędrca dochodzi do rozmowy między mędrcem a młodym myślicielem, który odkrywa fikcyjność historii o Alegoryku. Mędrzec tłumaczy niepraktyczność ścisłej nauki w kwestiach dotyczących śmieszności kosmosu. Jest to moment refleksji nad rolą nauki i sztuki w zrozumieniu rzeczywistości – sztuka pełni rolę mediatora między światem a ludźmi, oferując sposobność do głębszej refleksji i interpretacji.

Podsumowując, "Król Globares i mędrcy" to opowiadanie, które z jednej strony brakuje dynamicznej akcji, ale z drugiej oferuje głębokie filozoficzne rozważania. Utwór konfrontuje czytelnika z różnymi perspektywami oglądu wszechświata, prezentując jednoznacznie, że sztuka i nauka muszą współistnieć, aby objaśniać i pomagać w zrozumieniu świata. Lem, jako autor, zręcznie łączy talent naukowca z artystyczną kreatywnością, co sprawia, że cytat „nauka objaśnia świat, ale pogodzić z nim może jedynie sztuka” staje się kwintesencją przesłania tego i innych jego dzieł.

Opowiadanie niesie również dydaktyczne przesłanie, pokazując mądrość jako dominującą nad brutalnością. Trzeci mędrzec dzięki swojemu intelektowi i wyobraźni przechytrza króla, manipulując narracją i prezentując uniwersalną naukę, że inteligencja i wyobraźnia są niezbędnymi narzędziami przetrwania i zrozumienia świata.

Ostatecznie, "Król Globares i mędrcy" przekazuje czytelnikom uniwersalne przesłania, takie jak wartość refleksji i medytacji nad wszechświatem oraz znaczenie sztuki i nauki w naszym zrozumieniu rzeczywistości. Ta unikatowa synteza różnych dziedzin jest dowodem na literacką i filozoficzną wartość prozy Stanisława Lema. Opowiadanie inspiruje do własnych przemyśleń i dyskusji, zachęcając współczesnych czytelników do refleksji nad wartościami i moralnością oraz do poszukiwania harmonii między wiedzą a wyobraźnią.