"Pożegnanie z Marią" - streszczenie i problematyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.07.2024 o 20:25

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 13.07.2024 o 20:04

I. Wstęp

Tadeusz Borowski urodził się 12 listopada 1922 roku w Żytomierzu na terenach dzisiejszej Ukrainy. Był jednym z najważniejszych polskich pisarzy XX wieku, którego twórczość w znacznej mierze inspirowana była osobistymi doświadczeniami wojennymi. Aresztowany w 1943 roku przez Gestapo, trafił do obozu koncentracyjnego Auschwitz, a później do Dachau. Te doświadczenia miały głęboki wpływ na jego życie i twórczość, do czego często odnosił się w swoich utworach.

Po wojnie Borowski stał się entuzjastycznym zwolennikiem komunizmu i realizmu socjalistycznego. Początkowo wierzył w idee nowego porządku, który miał przynieść sprawiedliwość i równość. Jednak wkrótce rozczarowanie ogarnęło młodego pisarza. Upokorzenia, zmuszanie do samokrytyki przez władze oraz niezliczone trudności, z jakimi musiał się mierzyć, przyczyniały się do jego pogłębiającego się pesymizmu.

Tadeusz Borowski zakończył swoje życie samobójstwem w 1951 roku, kilka dni po narodzinach swojej córki. Jego twórczość, w tym opowiadania zawarte w zbiorze "Pożegnanie z Marią", pozostała jednak niezwykle ważnym świadectwem okrucieństw II wojny światowej i Holocaustu. "Pożegnanie z Marią" to jedno z najbardziej znaczących świadectw literackich tych wydarzeń, łamiące mity i ukazujące rzeczywistość obozową w niezwykle surowy sposób.

II. "Pożegnanie z Marią" – streszczenie krótkie

Opowiadanie "Pożegnanie z Marią" nie posiada linearnej fabuły, co czyni je bardziej zbiorem scen niż tradycyjną, ciągłą narracją. Centralną postacią jest Tadeusz, który swoją obecnością łączy różnorodne wydarzenia, mające miejsce głównie wokół funkcjonowania składu handlowego. To wyjątkowe podejście literackie pozwala oddać chaotyczny charakter życia w czasie wojny.

2. Kluczowe sceny

W opowiadaniu można wyróżnić kilka kluczowych scen, które oddają esencję nastrojów i wydarzeń. Pierwszą z nich jest nocna rozmowa Tadeusza i Marii o poezji, pokazująca ich głębokie i intymne zrozumienie sztuki w czasach pełnych grozy. Następnie mamy scenę przybycia wozu z rzeczami starej doktorowej, Żydówki z getta, która symbolizuje brutalność wojennej rzeczywistości i upokorzenie Żydów.

Kolejną istotną sceną jest funkcjonowanie firmy budowlanej, pokazujące moralne dylematy bohaterów, którzy próbują przetrwać, oszukując siebie nawzajem. Maria zajmuje się rozwodzeniem bimbru po mieście, co wskazuje na desperackie próby zarobienia na życie. Kulminacją opowieści jest ostateczna łapanka i tragiczny los Marii, która zostaje zabrana przez Niemców.

III. "Pożegnanie z Marią" – streszczenie szczegółowe

Opowiadanie rozpoczyna się opisem wojennego krajobrazu miasta. Nad miastem dominują spalone budynki, tramwaje nie kursują, a zabrudzony śnieg adds do dramatycznej scenerii. Tło to doskonale oddaje atmosferę beznadziei i zniszczenia, która przenika życie bohaterów.

2. Scena pierwsza: Mieszkanie

Pierwsza scena rozgrywa się w mieszkaniu, gdzie Tadeusz, Maria oraz inni goście spędzają czas na rozmowach o literaturze, poezji i moralności. Pomimo okropności wojny, bohaterowie próbują znaleźć chwilę na intelektualną rozmowę. Za ścianą odbywa się weselne przyjęcie, co jest ironicznym kontrastem do poważnych dyskusji. W czasie tej sceny pojawia się także Żydówka, która opowiada o życiu za murami getta, dając świadectwo warunkom, jakie tam panują.

3. Przybycie wozu z rzeczami starej doktorowej

Następna ważna scena to przybycie wozu z rzeczami starej doktorowej, Żydówki z getta. Tadeusz i Tomasz otwierają bramę, co jest działaniem pełnym napięcia. Rozmowa z furmanem oraz żandarmem ukazuje skomplikowane relacje w czasie wojny, pełne strachu i nieufności. Rzeczy doktorowej są przenoszone do szopy, co symbolizuje utratę jej dawnych wartości i zredukowanie życia ludzkiego do przedmiotów.

4. Opisy funkcjonowania składów handlowych i firmy budowlanej

Funkcjonowanie firmy budowlanej jest ukazane przez pryzmat oszustw pracowników i kierowników. Wysokie pensje wypłacane przez Inżyniera pokazują kruchość moralności w warunkach wojennych. Każdy próbuje przetrwać na różne sposoby, często kosztem innych.

5. Rozmowa starej doktorowej z Tadeuszem i kierownikiem

W kolejnej scenie stara doktorowa prowadzi rozmowy z Tadeuszem i kierownikiem, oczekując na powrót swoich bliskich. Postać doktorowej jest symbolem cierpienia i nadziei, która mimo wszystko nie gaśnie. Bohaterowie angażują się także w produkcję i sprzedaż bimbru, co jest próbą poradzenia sobie z okrutną rzeczywistością poprzez nielegalne, ale przynoszące zarobek działania.

6. Szerząca się łapanka

Kolejną eskalującą wydarzenie jest szerząca się łapanka. Informacje o niej Tadeusz dostaje od furmana oraz przez telefon od Marii. Łapanki są symbolem wszechobecnego strachu i niepewności, z jaką muszą żyć mieszkańcy okupowanego miasta.

7. Wieczorna samotność Tadeusza w kantorze

Scena wieczorna, kiedy Tadeusz jest sam w kantorze, ukazuje jego intelektualne i emocjonalne zmagania. Sprząta, przygotowuje się do zajęć, czeka na Marię. W tym czasie pakuje rzeczy doktorowej na wóz, co jest przygotowaniem do nadchodzącej katastrofy.

8. Niemieckie ciężarówki z ludźmi aresztowanych podczas łapanki

Kulminacyjna scena to widok niemieckich ciężarówek przewożących ludzi aresztowanych podczas łapanki. Tadeusz na ulicy rozmawia ze sklepikarzem, gdy nagle dostrzega Marię na jednej z ciężarówek. Ich spojrzenia się spotykają, co jest tragicznie symbolicznym pożegnaniem. Wkrótce ciężarówka odjeżdża, zabierając Marię na nieznane, ale z pewnością tragiczne losy.

IV. Problematyka utworu

Jednym z głównych tematów "Pożegnania z Marią" jest destrukcyjny wpływ wojny na ludzką psychikę. Wojna niszczy moralność, emocje oraz osobiste światopoglądy. Przykładem tego jest Tadeusz, który przeżywa wewnętrzne rozterki i bezsilność wobec brutalnych realiów otaczającego go świata. Postać Borowskiego pokazuje, jak wojna może złamać człowieka od wewnątrz.

2. Cierpienie i upokorzenie Żydów

Tragiczna historia doktorowej oraz relacje z getta pokazują, jakie cierpienia i upokorzenia spotykały Żydów w czasie wojny. Jej los jest symbolem niewyobrażalnych cierpień, które dotknęły całe rodziny i wspólnoty żydowskie.

3. Dehumanizacja w warunkach wojennych

"Pożegnanie z Marią" pokazuje również, jak wojna dehumanizuje ludzi. Maria, mimo swojej miłości do Tadeusza, na ciężarówce zachowuje się beznamiętnie, co jest wynikiem ekstremalnych warunków, w jakich się znalazła. Ludzie zamieniają się w przedmioty, a ich życie traci wartość.

4. Problem moralności w czasach ekstremalnych

Wojna stawia przed bohaterami trudne wybory moralne. Produkcja bimbru, oszustwa w firmie – wszystko to są próby przetrwania w ekstremalnych warunkach. Tadeusz zadaje sobie pytania o moralność, literaturę i poezję, próbując odnaleźć sens w otaczającej go rzeczywistości.

5. Zawiedzione nadzieje powojenne

Borowski, jako ilustracja powojennego rozczarowania, pokazuje, jak po początkowej wierze w komunizm przyszedł czas na rozczarowanie i upadek ideałów. Jego życie, zakończone samobójstwem, jest smutną refleksją nad ludzką naturą i wpływem historii na jednostkę.

V. Podsumowanie

"Pożegnanie z Marią" to niezwykle ważny utwór literacki, który wyraziście i głęboko ukazuje realia wojny. Borowski, przez pryzmat swoich postaci, ukazuje autentyczny obraz wojny, który łamie stereotypy i ukazuje prawdziwe emocje i moralne dylematy ludzi.

2. Uniwersalny wymiar opowieści

Opowiadanie Borowskiego ma uniwersalny wymiar, przekazując prawdy o cierpieniu, dehumanizacji i moralnych dylematach. Jego bohaterowie, zmagający się z wojennymi realiami, stanowią reprezentację wszystkich ludzi, którzy musieli przechodzić przez ekstremalne sytuacje.

3. Rola Tadeusza Borowskiego w literaturze

Tadeusz Borowski jest jednym z najważniejszych polskich pisarzy, a jego twórczość ma niezaprzeczalne znaczenie w literaturze światowej. Jego autentyczne świadectwo i literacki talent sprawiają, że jego dzieła pozostają niezwykle ważnym głosem w kontekście zrozumienia wojny i jej wpływu na jednostkę. Tragiczny koniec jego życia skłania do refleksji nad kruchością ludzkiej natury i potężnym wpływem historii na ludzkie losy.