Co opisuje Kronika polska Galla Anonima?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.07.2024 o 6:27

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 22.07.2024 o 6:00

1. Wprowadzenie do tematu Gall Anonim, mnich i kronikarz, jest postacią owianą tajemnicą, której prawdziwą tożsamość trudno ustalić. Jednak jego dzieło, *Kronika polska*, jest jednym z najstarszych i najważniejszych źródeł o początkach państwa polskiego. Powstała prawdopodobnie między 1112 a 1116 rokiem na zlecenie kanclerza Bolesława Krzywoustego Michała Adwańca. Kronika jest pierwszą próbą spisania dziejów Polski w formie pisanej, stanowiąc fundament historiografii polskiej.

Charakter dzieła można określić jako zróżnicowany, łączący w sobie elementy epiki i liryki, gdzie często mit przeplata się z historią. Gall Anonim odwołuje się do legend i podań ludowych, opisując historie w barwny, literacki sposób. Jego narracja jest nasycona panegirykiem, czyli pochwałą dla władców, zwłaszcza Bolesława Krzywoustego, który był jego głównym patronem, oraz Bolesława Chrobrego, jednego z najsłynniejszych polskich monarchów wczesnego średniowiecza.

2. Cel pracy Celem większej części tego wypracowania jest przegląd i analiza treści *Kroniki polskiej* Galla Anonima. Postaram się przedstawić, co dokładnie opisuje to dzieło, jakie wydarzenia i postacie historyczne są przedstawione w poszczególnych księgach. Praca obejmie ogólną strukturę kroniki, a także szczegółowy przegląd treści zawartych w jej trzech księgach.

Kronika Galla Anonima - Przedział czasowy

*Kronika polska* Galla Anonima obejmuje szeroki okres w historii Polski, od legendarnych początków aż po wydarzenia, które miały miejsce niemal współcześnie dla autora dzieła. Gall miał trudności z dokładnym określeniem czasów pradawnych, ponieważ czerpał z ustnych podań i legend. W rezultacie przedział czasowy kroniki jest elastyczny. Ostateczny zakres obejmuje jednak przede wszystkim wydarzenia od pradawnych legend do około 1114 roku.

2. Chronologia wydarzeń w poszczególnych księgach

1. Księga Pierwsza: Obejmuje okres od legendarnych początków polskiego państwa, począwszy od opisu rodu Piastów, a kończy się wydarzeniami z roku 1086. Opisy w tej części są bardziej związane z mythos, przeplatane z rzeczywistymi wydarzeniami historycznymi.

2. Księga Druga: Rozpoczyna się od młodości Bolesława Krzywoustego i kontynuuje opisy zmagań, które miały miejsce aż do roku 1108. Wydarzenia w tej części są już bardziej konkretnie i szczegółowo opisane, w dużej mierze opierając się na faktach.

3. Księga Trzecia: Zajmuje się wydarzeniami z końca panowania Bolesława Krzywoustego, obejmując okres do około 1114 roku. Tę część cechują bardziej konkretne opisy wydarzeń, choć kronika w tym miejscu niestety nie została dokończona.

Treść Kroniki Galla Anonima

Księga Pierwsza

Księga Pierwsza otwiera szczegółowy opis legend dotyczących początków rodu Piastów – będących przodkami polskich władców – zaczynając od postaci oracza Piasta, który miał rzekomo zastąpić księcia Popiela po jego zdetronizowaniu przez grody.

2. Historia Mieszka I Gall Anonim kontynuuje kronikę opowieściami o Mieszku I, pierwszym historycznie potwierdzonym władcy Polski. Opisując jego legendarną ślepotę i cudowne ozdrowienie, Gall interpretuje te wydarzenia jako zapowiedź chrztu Polski w 966 roku, który był przełomowym momentem w historii państwa polskiego.

3. Panowanie Bolesława Chrobrego

Bolesław Chrobry, syn Mieszka I, jest przedstawiony jako wielki i szlachetny monarcha, który odniósł liczne zwycięstwa, m.in. pokonał mieszkańców Kijowa. Istotnym wydarzeniem z jego panowania, szeroko opisywanym w kronice, jest Zjazd Gnieźnieński, podczas którego Otton III uznał jego królewski status. Gall Anonim również zawiera proroctwo Bolesława na łożu śmierci, które miało rzekomo przewidzieć przyszłość Polski.

4. Lata niepokojów

Po śmierci Bolesława Chrobrego, Polska weszła w okres niepokojów. Panowanie jego syna Mieszka II było burzliwe, pełne konfliktów wewnętrznych i zewnętrznych. Kronika opisuje problemy i chaos, które trwały aż po objęcie władzy przez Władysława I Hermana.

Księga Druga

Druga księga otwiera opis konfliktów Bolesława Krzywoustego z Pomorzanami, które miały miejsce w czasie jego młodości. Gall opisuje także trudności, jakie Bolesław miał ze swoim ojcem, Władysławem Hermanem, a także z palatynem Sieciechem, który starał się manipuluować władzą.

2. Wyprawy i bitwy

W tej części kroniki Bolesław Krzywousty jest przedstawiony jako młody władca, który dokonuje licznych wypraw wojennych i odnosi zwycięstwa. Szczegółowo opisane są różnorodne bitwy, które miały miejsce, oraz taktyka, którą stosował Krzywousty, by pokonać wrogów.

3. Konflikt z Zbigniewem

Kluczowym elementem tej księgi jest bratobójczy konflikt Bolesława z jego bratem Zbigniewem. Konflikt ten jest przedstawiony jako dramat rodzinny, ale także jako ważny etap w politycznej walce o władzę w kraju.

Księga Trzecia

Trzecia księga chronik prezentuje opis konfliktu z Cesarstwem Niemieckim, szczególnie koncentrując się na oblężeniu Głogowa. Gall Anonim opisuje z okrucieństwa popełnione przez oblegających Niemców, co podkreśla brutalność tamtych czasów.

2. Śmierć Zbigniewa

Bratobójcze walki pomiędzy Bolesławem a Zbigniewem kończą się okaleczeniem Zbigniewa na polecenie Bolesława. Kronikarz w dramatyczny sposób opisuje te tragiczne wydarzenia, stanowiące swoiste katharsis dla głównego bohatera.

3. Pokutna pielgrzymka

Pokutna pielgrzymka Bolesława na Węgry jest kolejnym ważnym momentem opisywanym w tej księdze. Gall Anonim przedstawia ją jako akt żalu i pokuty za uczynione zło, co miało na celu uzyskanie odpuszczenia grzechów.

4. Ostatni opisany fragment

Księga Trzecia kończy się opisem oddania grodu Nakiel przez Pomorzan, co jest oznaką rosnącego wpływu i potęgi Bolesława Krzywoustego. Kronika w tym miejscu niestety się urywa, pozostawiając czytelnika z niedosytem i wieloma pytaniami.

Zakończenie

*Kronika polska* Galla Anonima jest nieocenionym źródłem wiedzy o początkach państwa polskiego. Choć jego dzieło nie jest wolne od literackich mitów i legend, to jednak dostarcza cennych informacji na temat pierwszych Piastów. Dzięki kronice możemy lepiej zrozumieć nie tylko historyczne wydarzenia, ale również mentalność i kulturę ówczesnych społeczeństw. Mimo literackiego charakteru, kronika pełni funkcję ważnego źródła historycznego, pomagając rozjaśnić mroki wczesnych dziejów Polski.

2. Rola Kroniki w kulturze polskiej

*Kronika polska* Galla Anonima ma trwałe miejsce w historii literatury polskiej. Jako jedno z najstarszych dzieł literackich, miała ogromny wpływ na późniejsze kroniki i rozwój historiografii w Polsce. Jej wartość leży nie tylko w historycznych opisach, ale również w literackim ujęciu wydarzeń, co sprawia, że jest ciekawą lekturą i ważnym elementem kultury narodowej.