"Zemsta Bolesława Prusa" - plan wydarzeń

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.07.2024 o 18:48

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 22.07.2024 o 18:18

I. Wstęp

2. Zarys nietypowego utworu "Zemsta"

Wśród bogatego dorobku Bolesława Prusa znajduje się utwór pt. "Zemsta", który wyróżnia się na tle jego bardziej znanych dzieł. Jest to opowiadanie mocno odmienne od reszty jego twórczości, pod kątem fabularnym i ideologicznym. "Zemsta" nosi w sobie futurystyczne inklinacje, a jej fabuła skupia się na wizji przyszłości i refleksji nad zemstą jako motywem ludzkich działań. Prus ukazuje w nim szeroki horyzont pisarski, poruszając kwestie moralne, etyczne oraz polityczne, jednocześnie nie tracąc z oczu realiów swoich czasów.

II. Zemsta – plan wydarzeń

Utwór otwiera scena w paryskiej kawiarni, gdzie spotykają się trzej Polacy: Władysław Miler, Zygmunt Goldberg i Jan Czerski. Miejsce to stanowi tło dla poważnych rozmów o losach ich ojczyzny – Polski, która znajduje się pod zaborami. Atmosfera spotkania przepełniona jest gorzką refleksją nad utratą niepodległości i chęcią odwetu na Prusach za doznane krzywdy. Inicjatorem dyskusji jest Miler, który poszukuje skutecznych sposobów na dokonanie zemsty.

2. Propozycje zemsty

Dyskusja przybiera na sile, gdy każdy z bohaterów przedstawia swoje propozycje zemsty.

- Goldberg: Zygmunt Goldberg prezentuje koncepcję zemsty, która wymaga użycia brutalnych i bezwzględnych metod. Proponuje działania ekstremalne, takie jak sabotaż, terroryzm czy trucizna. Dąży do zaszkodzenia Prusakom w sposób najbardziej dotkliwy, nawet kosztem niewinnych ofiar. Jego podejście charakteryzuje się postawą "cel uświęca środki" oraz przekonaniem, że tylko radykalne działania mogą przynieść pożądane rezultaty.

- Czerski: Jan Czerski prezentuje przeciwne ujęcie zemsty. Uważa, że Polacy powinni skoncentrować się na wzmacnianiu swojej tożsamości narodowej oraz postępujacych innowacjach cywilizacyjnych. Argumentuje, że rozwój pracowitości, mądrości i cnoty może doprowadzić do pokonania wroga bez użycia siły. Czerski krytykuje radykalne podejście Goldberga, uznając je za nieefektywne i potencjalnie szkodliwe.

3. Spotkanie z hinduskim mędrcem

Spotkanie w kawiarni ma nieoczekiwany ciąg dalszy, kiedy Czerski postanawia spotkać się z Hindusem, znanym jako Iswar Ahamkara. Mądry mędrzec, który według plotek posiada zdolności nadprzyrodzone, wywołuje ciekawość Czerskiego. Po wyjściu Czerskiego i Goldberga, Miler również otrzymuje zaproszenie na spotkanie z Ahamkarą, co staje się punktem zwrotnym w całej opowieści.

4. Transakcja z Ahamkarą

Spotkanie Milera z Ahamkarą odbywa się w sąsiednim pomieszczeniu kawiarni. Mędrzec przedstawia Milerowi niezwykłą propozycję: oferuje umowę, w której Miler sprzeda swoją duszę w zamian za zdolność wyrządzania krzywdy swoim wrogom przez okres 20 lat. Miler, początkowo wahanie się, ostatecznie zgadza się na transakcję. Ahamkara twierdzi, że przyszłość obrazu, który przedstawi, można modyfikować wyłącznie na gorsze, co wprawia Milera w stan niepewności.

5. Wizja przyszłości

W ramach umowy, Ahamkara pozwala Milerowi zobaczyć przyszłość, która ukazuje dwa diametralnie różne scenariusze.

- Upadek pruskiego zaboru: W wizji Prusy ulegają wewnętrznym konfliktom. Rozpasanie i zbrodnie pruskich elit prowadzą do rewolucji i wojny domowej, co kończy się upadkiem potęgi pruskiej. Konsekwencje są dewastujące, a wynikający z tego chaos niszczy tak wrogów, jak i przypadkowe ofiary.

- Rozkwit Polaków: W przeciwnym scenariuszu Polacy, dzięki pracowitości, mądrości i cnocie, stają się prężnym narodem. Przez rozwój cywilizacyjny, naukowy i kulturowy, zyskują międzynarodowe uznanie. Polska odnosi spektakularne sukcesy, wchodzi w sojusze z innymi potęgami, kolonizuje tereny Afryki, rozwija się do poziomu wielkiej aglomeracji pełnej wynalazców, uczonych, artystów i przywódców.

6. Zmiana decyzji Milera

Miler, po przeanalizowaniu obu wizji, dochodzi do wniosku, że nie chce uczestniczyć w takim scenariuszu zemsty, który prowadzi jedynie do zniszczenia. Malejący entuzjazm do krzywdzenia innych sprawia, że decyduje się zerwać umowę z Ahamkarą. Za zerwanie umowy przeznacza jest jednak surowa kara – śmierć. Miler płaci najwyższą cenę za swoją decyzję, pokazując, że odwrócenie się od prymitywnej zemsty ma swoje konsekwencje.

7. Obudzenie z koszmaru

Następnie Miler budzi się w kawiarni, zdezorientowany i niepewny, czy to, co przeżył, było snem czy rzeczywistością. Kelner informuje go, że nie było żadnego Ahamkary, co potwierdza, że cała sytuacja była jedynie koszmarem. To doświadczenie skłania Milera do przemyślenia swojego podejścia do zemsty i do podjęcia bardziej konstruktywnych działań w przyszłości.

III. Zemsta – bohaterowie

2. Zygmunt Goldberg

Goldberg przedstawia bardziej ekstremalny i brutalny obraz zemsty. Jego metody są bezwzględne i radykalne, ukierunkowane na natychmiastowe, drastyczne działanie. Jest postacią, która reprezentuje tradycyjny model rewolucyjny, lecz pozbawioną moralnych hamulców.

3. Jan Czerski

Czerski jest postacią, która wnosi elementy racjonalności i etyki do dyskusji. Reprezentuje pozytywistyczne idee pracy u podstaw, edukacji i rozwoju jako skutecznej metody przejęcia przewagi nad wrogiem. Jego poglądy są bardziej umiarkowane i zorientowane na długofalowe efekty.

4. Iswar Ahamkara

Ahamkara jest hinduskim mędrcem i cudotwórcą, który daje Milerowi możliwość doświadczenia wizji przyszłości. Jego postać pełni rolę moralnego przewodnika, który wskazuje skutki różnych wyborów i wpływa na decyzje głównego bohatera.

IV. Zemsta – problematyka

Opowiadanie "Zemsta" porusza istotny problem dwoistości podejścia do walki o niepodległość. Przemoc i brutalność, reprezentowane przez Goldberga, stoją w kontraście do koncepcji Czerskiego, który wierzy w moc cywilizacyjnego rozwoju i moralnych wartości. Stworzone przez Prusa dylematy moralne wyraźnie pokazują, że przemoc rodzi jedynie kolejne tragedie, podczas gdy rozwój cywilizacyjny przynosi trwałe efekty.

2. Przesłanie pozytywizmu

Przez pryzmat "Zemsty" Prus wyraża główną ideę pozytywizmu, którą jest przekonanie o konieczności pracy u podstaw, edukacji i kultury jako środków rewolucyjnych. Odrzuca straceńcze metody walki charakterystyczne dla romantyzmu, uznając je za nieefektywne. Promuje natomiast inteligentne i pragmatyczne podejście do kwestii narodowych, które polega na budowaniu silnej, opartej na wartościach społeczności.

V. Podsumowanie

"Zemsta" Bolesława Prusa to nie tylko utwór literacki, ale również ważna przestroga przed pochopnymi działaniami motywowanymi nienawiścią. Prus ukazuje, że droga do prawdziwego zwycięstwa prowadzi przez rozwój intelektualny i moralny, a nie przez akty zemsty i destrukcji. Pokazuje również, jak ważną rolę odgrywają wybory każdego człowieka i ich konsekwencje.

2. Odwołania do współczesności

Utwór "Zemsta" pozostaje aktualny również w kontekście współczesnym. Przesłanie o konieczności cywilizacyjnego rozwoju i edukacji jako kluczowych elementów budowania silnego i sprawiedliwego społeczeństwa znajduje swoje odzwierciedlenie w dzisiejszym świecie. Przykłady współczesnych społeczeństw, które stawiają na postęp naukowy, innowacyjność i edukację, potwierdzają słuszność idei Prusa.

3. Wnioski końcowe

Bolesław Prus, poprzez swoje różnorodne utwory, znacząco wpłynął na literaturę polską i społeczną świadomość. "Zemsta" jest dowodem na jego literacki talent i zdolność do poruszania trudnych tematów z perspektywy zarówno moralnej, jak i społecznej. Jest to także przykład różnorodności gatunkowej i tematycznej jego twórczości, która, mimo że czasami niekonwencjonalna, przekazuje uniwersalne wartości i ideały.