Czy Krzyżacy nadal powinni znajdować się na liście lektur obowiązkowych?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.07.2024 o 7:53

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 23.07.2024 o 7:08

Disputy wokół listy lektur obowiązkowych w polskich szkołach to temat niosący ze sobą wiele emocji i wielość spojrzeń na edukacyjną wartość literatury. Kwestionowany przez niektórych, utrzymywany przez innych, status powieści Henryka Sienkiewicza "Krzyżacy", istotnej pozycji na tej liście, staje się tłem dla licznych debat. W poniższym wypracowaniu postaram się obronić stanowisko, że "Krzyżacy" powinni nadal figurować na liście lektur obowiązkowych, wskazując na ich historyczną, narodową, humanistyczną i moralną wartość, a także na ich znaczenie jako powieści "ku pokrzepieniu serc".

Na wstępie warto zauważyć, że powieści, które znalazły się na przestrzeni lat na liście lektur obowiązkowych, nie są tam przypadkowo. Są one starannie dobrane przez specjalistów, by nie tylko nauczyć młodych ludzi podstawowych wartości, ale także dać im wgląd w narodowe dziedzictwo i historię Polski. Temat usuwania lub aktualizowania listy lektur jest obecnie szeroko omawiany, a "Krzyżacy" autorstwa Henryka Sienkiewicza są często w centrum tych rozmów. W niniejszej pracy stawiam tezę, że powieść ta powinna zostać na liście lektur obowiązkowych, ze względu na swoją wartość historyczną i narodową, propagowanie wartości humanistycznych i moralnych oraz rolę w pokrzepieniu serc.

Pierwszym argumentem za pozostawieniem "Krzyżaków" w kanonie lektur szkolnych jest ich ogromna wartość jako polskiego dobra narodowego. "Krzyżacy" są czytani w Polsce od ponad stu lat, co sprawia, że powieść ta zakorzeniła się głęboko w świadomości narodowej. Na przestrzeni lat wydano niezliczone ilości egzemplarzy tej książki, co pokazuje jej popularność i znaczenie. Przez dekady "Krzyżacy" znajdowali swoich odbiorców nie tylko w Polsce, ale i za granicą, stanowiąc ważny eksportowy produkt literacki, który był świadectwem polskiej kultury i historii.

Warto również zauważyć, jak duży wpływ "Krzyżacy" wywarli na kulturę i literaturę polską. Powieść ta stała się inspiracją dla wielu innych dzieł literackich i filmowych. Słynny film Aleksandra Forda "Krzyżacy" z 1960 roku jest tego doskonałym przykładem. Adaptacja filmowa nie tylko przyciągnęła miliony widzów do kin, ale także stała się integralną częścią polskiej popkultury, nawiązującą do istotnych wydarzeń i motywów literackich. Te wspomnienia i obrazy wpisują się w narodową pamięć, wzbogacając ją o kolejne warstwy interpretacyjne.

Kolejnym, bardzo ważnym argumentem za pozostawieniem "Krzyżaków" na liście lektur jest ich kluczowa rola w kształtowaniu polskości. Powieść ta nie tylko przybliża młodzieży konkretne wydarzenia historyczne, takie jak Bitwa pod Grunwaldem, ale także buduje mit narodowy oparty na dniach chwały Rzeczypospolitej. Przykłady, takie jak heroizm i odwaga polskiego rycerstwa czy solidarność w obliczu zagrożenia, wzmacniają dumę narodową, która jest istotnym elementem kształtowania tożsamości narodowej.

Postaci stworzone przez Sienkiewicza, takie jak Zbyszko z Bogdańca czy Jurand ze Spychowa, są wzorcami postępowania, które warto naśladować. Zbyszko wciela w sobie ideały honoru, poświęcenia i wierności, co czyni go wzorcowym bohaterem literackim. Jurand, z kolei, jest postacią złożoną, przechodzącą przez straszliwe cierpienia, ale ostatecznie zdolną do przebaczenia i okazania chrześcijańskiej miłości bliźniego. Te postacie nie tylko wzbogacają literaturę polską, ale również dostarczają młodzieży pozytywnych wzorców do naśladowania.

Warto podkreślić wartość humanistyczną i moralną zawartą w "Krzyżakach". Książka Sienkiewicza jest głęboko osadzona w kontekście wartości chrześcijańskich, co maksymalizuje jej dydaktyczną przydatność. Protagonista Zbyszko z Bogdańca, jako wzór honoru i poświęcenia, kontrastuje z antagonistycznymi postaciami krzyżackimi, które reprezentują wartości negatywne, takie jak zdrada, chciwość i podstęp. Jurand ze Spychowa, mimo doznanych krzywd, jest zdolny do przebaczenia, co jest w zgodzie z chrześcijańskimi wartościami, do których Polska była przywiązana przez wieki. Takie cechy są nie tylko bohaterstwem literackim, ale również wartościowym przesłaniem moralnym, przydatnym w procesie dydaktycznym dzisiejszych czasów. Literatura o tak silnym przesłaniu etycznym jest narzędziem do kształtowania młodzieży, dając im gotowe modele etycznego zachowania.

Kolejną istotną kwestią jest kontekst historyczny powstania powieści, który warto przypomnieć uczniom. "Krzyżacy" powstali w trudnych czasach zaborów, kiedy to Polska była podzielona między trzy mocarstwa i dążenia do odzyskania niepodległości były w sercach i umysłach Polaków. Henryk Sienkiewicz napisał tę powieść "ku pokrzepieniu serc", aby wzmocnić ducha narodowego i przypomnieć o chwalebnych momentach w historii Polski. To przesłanie pokrzepienia serc jest głównym przesłaniem książki i nadal ma relewantność w kontekście współczesnym, gdzie trudności i wyzwania są na porządku dziennym. "Krzyżacy" przypominają o fundamentach narodowej tożsamości: honorze, poświęceniu i waleczności, co jest istotne również w dzisiejszych czasach.

Ostatnim argumentem przemawiającym za zachowaniem "Krzyżaków" w kanonie lektur jest potrzeba zachowania łączności międzypokoleniowej. Kultura i sztuka są nośnikami łączności z przeszłością, a zachowanie dorobku kulturowego dla przyszłych pokoleń jest kluczowe. "Krzyżacy" jako klasyka literatury polskiej przyczyniają się do tego, że nowe pokolenia mogą odkrywać tę samą głęboką warstwę kultury i tradycji, którą znali i cenili ich przodkowie. W ten sposób literatura klasyczna, taka jak "Krzyżacy", wzbogaca współczesną kulturę poprzez elementy tradycji.

Obalenie zarzutów tych, którzy uważają, że "Krzyżacy" są powieścią przestarzałą, również jest ważnym punktem, który należy poruszyć. Nawet jeśli niektóre fragmenty powieści mogą być trudne do zrozumienia dla współczesnych uczniów, istnieją liczne propozycje działań edukacyjnych, które mogą pomóc w zrozumieniu tekstu. Przykłady to adaptacje filmowe, wykłady kontekstowe czy lektury uzupełniające. Poprzez zaangażowanie w tego typu inicjatywy, uczniowie mogą lepiej zrozumieć i docenić klasyczną literaturę. Wartość literatury klasycznej w edukacji jest nieoceniona, ponieważ oferuje ona nie tylko nauczanie języka i stylu, ale także głębsze rozumienie ludzkiej natury i moralności.

Dodatkowo, przy rosnącym zainteresowaniu nowoczesnymi dziełami literackimi, nie oznacza to, że klasyka powinna być zepchnięta na margines. Edukacja powinna balansować między dziełami współczesnymi a klasycznymi, umożliwiając uczniom szeroką i zróżnicowaną perspektywę literacką. Tylko w ten sposób można stworzyć pełen obraz literackiego dorobku ludzkości.

Podsumowując, głównymi argumentami przemawiającymi za pozostawieniem "Krzyżaków" na liście lektur obowiązkowych są ich wartość jako dobra narodowego, rola w kształtowaniu polskości, wartości humanistyczne i moralne, oraz historyczne pokrzepienie serc. Powieść Sienkiewicza nie tylko stawia przed młodzieżą wzory do naśladowania, ale również przypomina o ważnych wartościach narodowych i moralnych. Tradycja i wartości narodowe, które są nieodłączną częścią "Krzyżaków", powinny być zachowane i przekazywane przyszłym pokoleniom, aby edukować przez literaturę klasyczną i zachęcać do refleksji nad ważnością literatury klasycznej w kontekście nauczania i wychowania.