Mit o powstaniu świata - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.07.2024 o 19:57

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 26.07.2024 o 19:23

I. Wstęp

Mit o powstaniu świata jest jednym z najważniejszych dzieł kosmogonicznych w literaturze starożytnej Grecji. W Polsce najpopularniejsza wersja tej opowieści pochodzi ze zbioru „Mitologii” autorstwa Jana Parandowskiego, wydanego w 1924 roku. Mit ten stanowi próbę wyjaśnienia początków świata oraz porządku naturalnego. Jest również wprowadzeniem do zawiłych splotów rodzinnych między bogami i tytanami, które rządzą wszechświatem w greckiej mitologii. Kosmogoniczne mity miały nie tylko funkcję religijną, ale także znaczenie dydaktyczne, pomagając starożytnym ludziom zrozumieć otaczający ich świat.

II. Początki świata

Według mitu, początkiem wszystkiego był Chaos, czyli stan pierwotnej nicości, z której wyłonił się cały wszechświat. Chaos nie był tylko pustką, ale raczej potencjalnością, z której mogło powstać wszystko. Z Chaosu narodziły się pierwsze byty: Gaja (Ziemia) i Uranos (Niebo), które stały się pierwszymi bóstwami. Byli oni także rodzicami potężnych istot, takich jak tytani, cyklopi oraz sturęcy. Jednak Uranos bał się swoich potomków i zrzucił ich do Tartaru, głębokiej otchłani pod ziemią. Gaja, niezadowolona z losu swoich dzieci, namówiła jednego z najmłodszych tytanów, Kronosa, do buntu. Kronos kastruje Uranosa i zrzuca go z tronu, przejmując władzę nad światem.

III. Młodość Zeusa i wojna

Kronos, młodszy syn Gai i Uranosa, stał się nowym władcą świata, ale jego panowanie było naznaczone strachem przed klątwą, która przepowiadała, że zostanie obalony przez jedno ze swoich dzieci. Aby zapobiec temu zagrożeniu, Kronos połykał wszystkie swoje nowo narodzone dzieci, które rodziła mu jego żona, Reja. Jednak Reja, chcąc uratować swoje najmłodsze dziecko, Zeusa, oszukała Kronosa. Zamiast Zeusa podała mu do połknięcia kamień owinięty w pieluszki. Tymczasem prawdziwy Zeus został ukryty na Ziemi, gdzie był wychowywany przez nimfy i kozę Amalteię. Mleko kozy i róg obfitości, który przyniósł Zeusowi wszelkie dobrobyty, stały się ważnymi symbolami w greckiej mitologii.

Dorosły Zeus postanowił obalić swojego ojca i przywrócić swoich rodzeństwo do życia. Namówił swoją matkę, aby podała Kronosowi środek na wymioty, co doprowadziło do wyplucia pięciorga jego rodzeństwa: Hadesa, Posejdona, Hery, Demeter i Hestii. Po ich uwolnieniu, Zeus rozpoczął długą i trudną wojnę z Kronosem i jego sprzymierzeńcami, tytanami i cyklopami. Pomimo wielu trudności, wsparcie sturękich i cyklopów pozwoliło bogom na zwycięstwo. Kronos i jego sprzymierzeńcy zostali strąceni do Tartaru, a Zeus oraz jego rodzeństwo zajęli swoje miejsce na Olimpie, gdzie rozpoczęli rządy nad światem.

IV. Powstanie gigantów

Gaja, rozgniewana decyzjami Zeusa i karami, jakie spadły na jej dzieci, postanowiła zemścić się na bogach. W wyniku tego narodziły się giganty, które zbuntowały się przeciwko bogom olimpijskim. W walce przeciwko gigantom bogom przyszło z pomocą tylko jedno, szczególnie ważne wsparcie, czyli Herakles. Herakles, będący półczłowiekiem, półbogiem, odegrał kluczową rolę w walce, skutecznie pokonując gigantów. Bitwa ta była wyjątkowo trudna i pełna wyzwań, ale ostatecznie bogowie, z pomocą Heraklesa, zwyciężyli.

Jednakże Gaja, nie mogąc pogodzić się z klęską swoich potomków, stworzyła kolejnego potężnego przeciwnika dla bogów – Tyfona, najsilniejszego z gigantów. Jego narodziny wywołały panikę wśród bogów, którzy uciekli do Egiptu i przybrali postaci różnych zwierząt, aby uniknąć konfrontacji. Jedynie Zeus zdecydował się stanąć do walki z Tyfonem. Po brutalnym pojedynku Zeus odniósł zwycięstwo i uwięził Tyfona pod Sycylią. Mit ten tłumaczy, dlaczego Sycylia jest narażona na trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów – to Tyfon próbuje uciec spod ziemi.

V. Powstanie ludzi

Początek rodzaju ludzkiego w mitologii greckiej tłumaczony jest na dwa różne sposoby. W pierwszym, ludzie powstają równocześnie z Ziemią, w momencie jej narodzin. Alternatywna wersja, która jest bardziej popularna, opowiada o Prometeuszu jako twórcy człowieka. Prometeusz ukształtował ludzi z gliny i tchnął w nich życie, jednak nie poprzestał tylko na tym. Skłonił się również do kradzieży ognia z Olimpu, aby dać go ludziom, co było aktem miłości i buntu przeciw bogom. Zeus, dowiedziawszy się o kradzieży, postanowił surowo ukarać Prometeusza. Przykuł go do skały, gdzie codziennie orzeł wydziobywał mu wątrobę, która regenerowała się każdej nocy, skazując go na wieczne męki.

VI. Zakończenie

Mity kosmogoniczne, takie jak mit o powstaniu świata, miały szczególne znaczenie w kulturze starożytnej Grecji. Pomagały ludziom w lepszym zrozumieniu natury wszechświata i ich własnego miejsca w nim. Przedstawiały skomplikowane relacje między bogami, tytanami i ludźmi, obrazując ludzkie lęki, nadzieje i pragnienie zrozumienia otaczającej rzeczywistości. Ich wpływ na literaturę, sztukę i filozofię jest niezaprzeczalny.

Refleksje nad mitem o powstaniu świata pozwalają dostrzec, jak starożytni Grecy starali się zrozumieć świat i swoje miejsce w nim poprzez mityczne opowieści. Mity te, dzięki swojej uniwersalności i trwałości, nie tylko przetrwały do dzisiejszych czasów, ale także nadal inspirują współczesną kulturę. Posiadają one ogromne znaczenie edukacyjne, pomagając współczesnemu człowiekowi w eksploatacji i zrozumieniu swojego miejsca w wszechświecie.