Balladyna - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.08.2024 o 11:48

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 8.08.2024 o 11:11

#

Dramat „Balladyna” jest jednym z najważniejszych dzieł literackich autorstwa Juliusza Słowackiego, które powstało w 1834 roku w Genewie, a wydane zostało pięć lat później, w 1839 roku, w Paryżu. Utwór ten stanowi niezwykłe połączenie romantycznej fabuły z elementami ludowymi i fantastycznymi, a także porusza głębokie tematy dotyczące żądzy władzy i moralnych dylematów.

Historię „Balladyny” można streścić jako mroczną opowieść o dwóch siostrach oraz ich tragicznych losach. Siostry, Balladyna i Alina, mieszkają razem z Wdową, ich matką, w ubogiej chacie na wsi. Balladyna jest osobą ambitną, żądną władzy i gotową na wszystko, aby osiągnąć swoje cele. Alina, przeciwnie, jest łagodna, kochająca i uczciwa. Zawiązanie akcji następuje, gdy nimfa Goplana, zakochana w prostym wieśniaku Grabcu, ingeruje w wydarzenia, próbując przeszkodzić romantycznemu zbliżeniu między Balladyną a Grabcem oraz wysyła do chaty Wdowy księcia Kirkora, który szuka odpowiedniej małżonki.

Wdowa organizuje konkurs zbierania malin, w którym udział biorą jej córki. Nagrodą w tym konkursie ma być ręka Kirkora. W wyniku rywalizacji między siostrami, Balladyna dokonuje pierwszego okrutnego czynu – zabija Alinę, aby zdobyć jej maliny i zapewnić sobie zwycięstwo. To morderstwo stanowi punkt zwrotny w życiu Balladyny, która coraz bardziej pogrąża się w zbrodniach.

Po zabójstwie Aliny, Balladyna triumfuje. Odbywa się huczne wesele, podczas którego Balladyna zostaje żoną Kirkora i panią na zamku. Jednak jej powrót do domu rodzinnego przynosi konflikt z matką – Wdową, którą Balladyna zabiera ze sobą na zamek, jednocześnie wstydząc się jej chłopskiego pochodzenia.

Następne kroki Balladyny w drodze do zaspokojenia swojej żądzy władzy to kolejne intrygi i zbrodnie. Kirkor wkrótce wyjeżdża na wojnę, co daje Balladynie nieograniczone pole do działania. Wkrótce Balladyna rozkochuje w sobie Fon Kostryna, który staje się jej wspólnikiem w zbrodniach. Nie cofając się przed niczym, Balladyna zabija swojego męża Kirkora i później, w serii zbrodni, również Kostryna, przejmując pełnię władzy.

Zasiadając na tronie, Balladyna staje się bezwzględną despotką, wydając wyroki śmierci nawet na niewinnych. Ironią losu jest fakt, że jeden z wyroków, dotyczący jej własnych zbrodni, skierowany jest również przeciw niej samej. Na koniec dramatu Balladyna zostaje rażona piorunem i ginie.

Aby bardziej szczegółowo przedstawić dramat, warto zacząć od kompozycji i kontekstu. Utwór składa się z pięciu aktów, poprzedzonych listem dedykacyjnym do Zygmunta Krasińskiego oraz prologiem, w którym pojawia się tematyka Homera i obawy Słowackiego dotyczące odbioru dramatu przez publiczność.

W akcie pierwszym poznajemy podstawowych bohaterów i zawiązanie akcji. Widzimy chatę Pustelnika, do której przybywa Kirkor, pragnący zasięgnąć rady w sprawie małżeństwa. Okazuje się, że Pustelnik jest wygnanym królem Popielem III, któremu niesłusznie odebrano tron. Rada Pustelnika dla Kirkora brzmi, aby ten poślubił skromną wiejską dziewczynę, co staje się kluczowym elementem dalszych wydarzeń. Tymczasem nimfa Goplana, zakochana w Grabcu, planuje rozdzielić go z Balladyną. Wysyła Kirkora do chaty Wdowy, rozpoczynając pierwszą intrygę.

Konkurs zbierania malin, zorganizowany przez Wdowę, staje się pretekstem do zbrodni. Balladyna, kierowana chęcią wygranej i ręki Kirkora, zabija Alinę, a świadkami tego brutalnego czynu są magiczne istoty – Skierka i Chochlik. Po morderstwie Balladyna zdobywa Kirkora, lecz na jej czole pojawia się znamię krwi, którego nie można zmyć. Balladyna kłamie, twierdząc, że Alina uciekła.

Balladyna, choć zdobywa rękę Kirkora i zostaje panią na zamku, nie znajduje spokoju. Stosunek do matki staje się źródłem konfliktu, a Grabiec, przemieniony przez Goplanę w wierzbę, zamiast szczęścia przynosi jeszcze więcej nieszczęścia.

W dalszych aktach, II do IV, intrygi Balladyny prowadzą do coraz większej tragedii. Kirkor wraz z Pustelnikiem planują zemstę na Popielu IV, ale Balladyna, zanurzając się w morderczych zapędach, zleca zabójstwo samego Pustelnika. Walka o tron staje się bratobójcza, a liczne zdrady i zbrodnie pogłębiają chaos.

Akt V jest kulminacją tragedii. Balladyna fałszywie koronuje się na królową, a wojna z wojskami Kirkora przynosi kolejne ofiary. Śmierć Kostryna, bliskiego współpracownika i kochanka Balladyny, jest nieunikniona. Najbardziej dramatycznym momentem jest samowolne wydawanie wyroków śmierci, które w końcu dosięgają także Balladynę. Tragiczna bohaterka, rażona piorunem, umiera, co stanowi symboliczny akt boskiej sprawiedliwości.

Epilog, gdzie Wawel, dziejopis, przedstawia historię Balladyny, pokazuje, że publiczność nie zawsze zgadza się z opowiedzianą historią, sugerując, że słowa Wawela mogą być tylko pochlebstwem lub manipulacją. Tekst „Balladyny” jest głęboko moralistycznym utworem, który przez Słowackiego został wzbogacony o elementy fantastyczne i ludowe wierzenia. W dziele obserwujemy przekształcenie Balladyny z niewinnej dziewczyny w bezwzględną morderczynię, której żądza władzy i łamanie zasad etycznych prowadzi do zguby. Postacie drugorzędne, takie jak Kirkor, Wdowa, Goplana, Kostryn czy Pustelnik, odgrywają kluczowe role w rozwinięciu fabuły i rozwoju głównej bohaterki. W utworze wykorzystywane są nawiązania do mitologii i legend słowiańskich, co dodaje głębi i kontekstu historycznego opowieści. Symbolika elementów fantastycznych, takich jak Goplana czy piorun na końcu dramatu, podkreśla moralne przesłanie dzieła i przestrzega przed zgubnymi skutkami niepohamowanej ambicji i zbrodni.