Katarynka - bohaterowie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.08.2024 o 9:03

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 11.08.2024 o 8:31

I. Wstęp

"Katarynka" to klasyczna nowela napisana przez Bolesława Prusa, jednego z najwybitniejszych polskich pozytywistów. Prus, właściwie Aleksander Głowacki, był mistrzem krótkiej formy literackiej i znany jest z takich dzieł jak "Lalka" czy "Faraon". "Katarynka" jest jednym z jego krótkich utworów, które doskonale oddają ducha pozytywistycznej epoki, skupiając się na codziennych, realistycznych problemach.

Nowela "Katarynka" należy do zbioru utworów, które Prus napisał, by ukazać moralne i społeczne przesłania epoki pozytywizmu. Jest to czas, kiedy w literaturze kładziono nacisk na rozwój nauki, pracy u podstaw i pomoc najbiedniejszym. W "Katarynce" Prus pokazuje, jak małe, pozornie nieistotne wydarzenia mogą prowadzić do głębokich przemian moralnych.

2. Teza

Teza niniejszego wypracowania brzmi: Charakterystyka bohaterów w noweli "Katarynka" Bolesława Prusa kluczowo przyczynia się do zrozumienia głównej idei utworu, jaką jest przemiana wewnętrzna i odrodzenie ludzkiej wrażliwości. W tym kontekście szczególnie ważna jest postać pana Tomasza, ale równie istotne są wątki dotyczące niewidomej dziewczynki, jej matki oraz drugoplanowych bohaterów, takich jak służba i kataryniarz.

II. Główny bohater: Pan Tomasz

Pan Tomasz jest emerytowanym adwokatem, mającym około 60 lat. W młodości był dynamicznym i ambitnym prawnikiem, który poświęcił większość swojego życia zawodowego pomocą w rozwiązywaniu problemów prawnych innych ludzi. Był znanym i szanowanym człowiekiem, zarówno w środowisku prawniczym, jak i poza nim. Jednak jego życie osobiste nie było tak bogate, skoncentrowane głównie na karierze, która stała się jego jedyną pasją i celem. Wysokie wymagania zawodowe i duża praca sprawiły, że Tomasz zmuszony był zrezygnować z kilku relacji międzyludzkich.

2. Codzienne życie i rytuały

Codzienne życie pana Tomasza można określić jako ekstremalnie ustabilizowane i pełne niezmiennych rytuałów. Przez 30 lat każdego dnia spacerował tą samą ulicą, zachowując te same nawyki i rutyny. Jego przyzwyczajenia stały się niemal symboliczne dla jego charakteru - schludność i elegancja w wyglądzie, które sugerowały jego wysoką pozycję społeczną, były dla niego bardzo ważne. Pan Tomasz dbał o porządek, a jego otoczenie odzwierciedlało jego uporządkowaną i monotonną naturę.

3. Pasja do sztuki

Jednym z niewielu kolorów w jego szerokiej palecie szarości była pasja do sztuki. Jego dom zamieniony był w coś w rodzaju galerii sztuki, wypełniony obrazami i rzeźbami, które stanowiły dla niego substytut brakujących relacji międzyludzkich. Sztuka była dla niego źródłem ukojenia i oddzielenia od prozy życia, swoistą ucieczką od codzienności. Jednak ten raj dla oka stał się swego rodzaju pułapką, która oddzieliła pana Tomasza od prawdziwego życia i rzeczywistych relacji.

4. Dziwactwa

Pan Tomasz miał swoje dziwactwa, które były symptomem jego zamknięcia w sobie. Jednym z nich była chorobliwa niechęć do kataryniarzy. Kataryniarze, z muzyką, którą uważał za hałaśliwą i irytującą, byli dla niego uosobieniem chaosu, który zakłócał jego ustalony porządek. Zakazał wpuszczania ich na podwórko kamienicy, co symbolizowało jego wewnętrzne zamknięcie na nieprzewidywalne i emocjonalne aspekty życia.

5. Moment przełomowy

Kluczowym momentem w życiu pana Tomasza była chwila, kiedy zobaczył radość niewidomej dziewczynki słuchającej katarynki. Ten prosty moment, kiedy katarynka - instrument muzyczny, którego nienawidził - przyniosła radość dziecku, sprawił, że Tomasz zobaczył swoje życie z innej perspektywy. Wzruszenie, które odczuł, obserwując dziewczynkę, zapoczątkowało jego wewnętrzną przemianę. Nagle zrozumiał, że jego dotychczasowe życie było puste i zimne. Postanowił pomóc niewidomej dziewczynce, co symbolizowało jego nowo odkrytą wrażliwość na potrzeby innych.

III. Niewidoma dziewczynka

Niewidoma dziewczynka, mająca osiem lat, to postać, która w noweli "Katarynka" pełni rolę katalizatora przemiany pana Tomasza. Jest ładną, ciemnowłosą dziewczynką, która straciła wzrok w wieku sześciu lat. Jej życie zmienia się radykalnie po tej tragedii, ale zachowuje żywą ciekawość świata i nietypową radość życia mimo przeciwności.

2. Życie i otoczenie

Po stracie wzroku, życie dziewczynki skomplikowało się. Przeprowadzka do warszawskiej kamienicy przyniosła jej izolację i wyobcowanie. Jest jednak pełna ciekawości świata, mimo istniejących ograniczeń. Nie jest w stanie uczestniczyć w życiu innych dzieci na podwórku, co potęguje jej smutek, ale mimo to, poszukuje nowych sposobów, aby odnaleźć radość i zrozumienie świata, który jej umyka.

3. Symboliczna rola katarynki

Katarynka, przez długi czas postrzegana jako narzędzie irytacji przez pana Tomasza, staje się symbolicznym łącznikiem między dziewczynką a światem zewnętrznym. Muzyka katarynki, brzmienie, które dla pana Tomasza było hałaśliwe, dla dziewczynki jest światełkiem w smutnym życiu, wypełniającym jej serce radością i nadzieją. To właśnie muzyka katarynki staje się dla niej mostem, który łączy ją z światem ludzi widzących i wprowadza do jej życia barwy i dźwięki, których nie bój się poznawać na nowo.

IV. Postać matki dziewczynki

Matka niewidomej dziewczynki to młoda, ładna kobieta, która zawodowo zajmuje się krawiectwem. Jest czułą i troskliwą matką, starającą się zapewnić córce jak najnormalniejsze dzieciństwo mimo jej niepełnosprawności. Matka dziewczynki pełni w jej życiu nie tylko rolę opiekunki, ale jest także jej emocjonalnym wsparciem.

2. Życie codzienne i zmagania

Kobieta nie ma lekkiego życia. Praca jako krawcowa nie przynosi wysokich dochodów, a sytuacja finansowa rodziny jest trudna. Mimo to, stara się robić wszystko, co w jej mocy, by córka miała jakiekolwiek radości. Przykładem tego może być zakup lalki, który mimo skromnych środków miał zapewnić dziewczynce choć trochę szczęścia. Matka dziewczynki codziennie zmaga się z trudnościami, ale nie traci nadziei na lepsze jutro.

3. Motywacja i nadzieje

Największą motywacją matki jest nadzieja na to, że jej córka odzyska wzrok. Dąży do stworzenia optymalnych warunków do tego, by dziewczynka mogła odzyskać zdrowie. Pomaga jej wierzyć w możliwość odzyskania wzroku, dodając jej siły i wiary w lepsze jutro. Emocjonalne wsparcie matki jest dla dziewczynki fundamentem jej bezpieczeństwa i nadziei.

V. Bohaterowie drugoplanowi

Służba, stróże oraz mieszkańcy kamienicy pełnią w noweli rolę tła, które uzupełnia obraz świata przedstawionego. Ich obecność nadaje realizmu codziennemu życiu pana Tomasza, podkreślając jego relacje z otoczeniem. Postacie te, choć drugoplanowe, dodają głębi opowieści, ukazując interakcje i życie społeczności.

2. Kataryniarz

Kataryniarz, mimo że pojawia się epizodycznie, odgrywa kluczową rolę w noweli. Jest starszym człowiekiem, który zarabia na życie grając na ulicach miasta przy pomocy katarynki. Dla wielu, w tym pana Tomasza, jest irytującym elementem miejskiego krajobrazu. Jednak jego muzyka niesie radość niewidomej dziewczynce, a jego obecność staje się katalizatorem przemiany głównego bohatera. Kataryniarz wnosi do noweli element nieoczekiwanej zmiany i niespodziewanej pomocy.

VI. Zakończenie

Charakterystyki bohaterów noweli "Katarynka" ukazują, jak różne postacie wprowadzone przez Bolesława Prusa wpływają na główne przesłanie utworu. Pan Tomasz zmienia swoje podejście do życia dzięki niewielkiemu, ale znaczącemu wydarzeniu zewnętrznemu - widokowi niewidomej dziewczynki cieszącej się muzyką katarynki. Matka dziewczynki podkreśla tematy oddania i miłości rodzicielskiej, a postać kataryniarza - prostota i nieoczekiwana rola sztuki w życiu ludzi.

2. Wniosek

"Katarynka" pokazuje, że prawdziwa wartość tkwi w ludzkiej wrażliwości na potrzeby innych. Pomoc bliźniemu, nawet poprzez tak małe gesty jak umożliwienie słuchania ulubionej muzyki, może prowadzić do znaczących zmian w ludzkim życiu. Prus w swojej noweli podkreśla pozytywistyczne przesłanie, że każdy może stać się lepszym człowiekiem, jeżeli tylko zdecyduje się patrzeć szerzej i z większą empatią na świat dookoła siebie.

VII. Bibliografia

2. Dodatkowe źródła - Artykuły naukowe i publikacje dotyczące interpretacji noweli "Katarynka". - Opracowania lektur szkolnych.

Każdy bohater noweli "Katarynka" ma swoje unikalne miejsce i cel. Razem tworzą pełny obraz moralnej nauki przedstawionej przez Bolesława Prusa, która zachęca do empatii i przełamywania własnych ograniczeń, sektęając się uniwersalnych wartości pozytywistycznego dziedzictwa literackiego.