Nie-Boska komedia - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.08.2024 o 16:58

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 14.08.2024 o 16:38

#

Dramat „Nie-Boska komedia” autorstwa Zygmunta Krasińskiego, jest jednym z najważniejszych dzieł literatury polskiej XIX wieku i kluczowym tekstem polskiego romantyzmu. Powstał w 1833 roku podczas pobytu autora w Paryżu i został wydany dwa lata później. Dramat miał być częścią większej, planowanej przez Krasińskiego trylogii, jednak jest najbardziej znanym z całego cyklu. Utwór jest wielowątkowym dziełem, które porusza różne aspekty życia i społecznych przemian. Zawiera elementy zarówno dramatyczne, jak i symboliczne, przez co wymaga od czytelnika głębokiej refleksji i analizy.

Pierwotnie utwór miał nosić tytuł „Mąż”, co podkreślało rolę głównego bohatera, Hrabiego Henryka, jako męża i ojca, ale także jako głowy rodziny i męża stanu. Ostatecznie Krasiński zdecydował się na tytuł „Nie-Boska komedia”, co jest nawiązaniem do „Boskiej Komedii” Dantego Alighieri. Zmiana ta wskazuje na ironiczne zestawienie boskości z brakiem Boga w świecie rewolucjonistów, ukazując dramatyczny kontrast między ideami chrześcijańskimi a ideologią rewolucji.

Część Pierwsza

Podczas ślubu Hrabiego Stróż wręcza mu żonę Marię, którą Henryk ma darzyć miłością i szanować jako dobrą i skromną kobietę. Przysięga Henryka, aby kochać ją na zawsze, niesie ze sobą klątwę, która spełnia się, gdy tylko przestanie ją kochać. Henryk składa tę przysięgę, nie zdając sobie sprawy, jak trudna będzie do spełnienia.

Następnie Henryk zostaje poddany kuszeniu przez Poezję, która przychodzi do niego pod postacią Dziewicy. Występuje ona nocą w sypialni nowożeńców, zwodząc Henryka swoim pięknem i obietnicami twórczej inspiracji. Henryk jest zauroczony Dziewicą i zaczyna rozważać porzucenie rodziny na rzecz poezji. To kuszenie symbolizuje konflikt między życiem rodzinnym a artystycznym powołaniem.

Wkrótce przed chrztem ich syna Orcia, Henryk opuszcza swoją rodzinę, uwiedziony przez Dziewicę. Jego odejście jest przedstawione jako scena pełna dramatyzmu, gdzie Henryk, mimo próśb i błagań Marii, nie potrafi oprzeć się pokusie. Obecność Dziewicy i odrzucenie małych obowiązków rodzinnych staje się początkiem Henrykowej tragedii.

Podczas samego chrztu Orcia, goście plotkują o nieobecności Hrabiego, a Maria w desperacji prosi, by syn stał się poetą, nikogo nie zauważając. Jej prośba wywołuje skandal w społeczności, wskazując na jej wewnętrzne rozdarcie i samotność.

Henryk opamiętuje się dopiero, gdy ledwo unika śmierci, odrzucając Dziewicę i prosząc Boga o powrót do domu. Wtedy Anioł Stróż pozwala mu wrócić, co jest bardzo wzruszającym momentem, ukazującym siłę wiary i skruchy.

Henryk odwiedza Marię w szpitalu psychiatrycznym, gdzie jego żona znajduje się w tragicznym stanie. Ich spotkanie kończy się dramatyczną sceną, gdzie Maria wyznaje swoje uczucia przed śmiercią, co jeszcze bardziej pogłębia poczucie winy Hrabiego.

Część Druga

Na cmentarzu Henryk i Orcio modlą się nad grobem matki. Orcio recytuje zmodyfikowaną wersję „Zdrowaś Mario”, co ukazuje jego duchową i wewnętrzną przemianę. Henryk martwi się o syna, dostrzegając jego widzenia i mistyczne przeżycia.

Choroba Orcia, która prowadzi do utraty wzroku, jest kolejnym dramatycznym wydarzeniem. Lekarze przepisują środki, ale nie ma nadziei na poprawę. Henryk w desperacji zaczyna tracić wiarę i nadzieję, co dodatkowo podkreśla jego wewnętrzne rozterki oraz niezdolność do sprostania swoim obowiązkom jako ojciec.

Część Trzecia

W obozie rewolucjonistów tłumy gromadzą się w sposób przypominający zwierzęce zachowania, co pokazuje ich dehumanizację. Pankracy, jako przywódca, przemawia do nich, wzywając do walki i obalenia starych struktur społecznych. Jego słowa są pełne nienawiści, ukazując brak moralności i zgubność ich ideologii.

Podstęp przechrztów, którzy fałszywie nawracają się na chrześcijaństwo, aby zdobyć zaufanie arystokratów, jest jednym z najbardziej złowieszczych elementów powieści. Ich prawdziwe intencje wychodzą na jaw podczas spotkania z Pankracym, który dostarcza im informacji dotyczących Hrabiego Henryka.

Henryk występuje jako szpieg w obozie rewolucjonistów, co pozwala Krasińskiemu na autopsyjny opis obozu, ludzi tańczących wokół szubienicy i wizji obrządków New Faith. Spotkanie z Pankracym i propozycja przejścia na stronę rewolucjonistów to dramatyczny moment, który ukazuje konflikt wewnętrzny Henryka. Jego lojalność wobec arystokracji wystawiona jest na próbę, ale ostatecznie pozostaje wierny swoim wartościom.

Część Czwarta

Narada w okopach, podczas której Hrabia wygłasza płomienne przemowy, wzniecając ducha walki, wskazuje na jego determinację i odwagę. Przygotowania do obrony są dramatycznym momentem, pełnym napięcia i nadziei na cudowne ocalenie.

Spotkanie z Orciem, który przepowiada przyszłość i ukazuje wizję Męża potępionego po śmierci, jest momentem pełnym mistycyzmu. Proroctwa dziecka i jego wizje są ukazane jako ostateczny dowód na upadek moralny i duchowy bohatera.

Ostateczna bitwa, która kończy się klęską arystokratów i śmiercią Orcia, jest kulminacyjnym punktem dramatu. Henryk, w akcie desperacji, dokonuje bohaterstwa, rzucając się w przepaść.

Pankracy, po ostatecznym zwycięstwie, doświadcza wizji Chrystusa, co ukazuje pełen kontrast między jego życiem a ostateczną oceną moralną. Widzenie to prowadzi Pankracego do śmierci, co jest symbolicznym końcem jego walki i ideologii.

Zakończenie