Marta Korczyńska - charakterystyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.08.2024 o 16:27

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 16.08.2024 o 15:50

Eliza Orzeszkowa, autorka powieści "Nad Niemnem", jest jednym z czołowych przedstawicieli literatury polskiej XIX wieku, należących do nurtu pozytywistycznego. Powieść "Nad Niemnem", opublikowana w 1888 roku, stanowi nie tylko wybitną panoramę społeczną i kulturową ówczesnej Polski, ale również arcydzieło literatury pozytywistycznej, które kładzie nacisk na wartość pracy, patriotyzm i rodzinę. Jedną z najciekawszych postaci drugoplanowych w tej powieści, zasługującą na szczególną uwagę, jest Marta Korczyńska. Jej charakterystyka oraz rola w dziele Orzeszkowej są niezwykle bogate i wielowymiarowe, co sprawia, że warto poświęcić im szczegółową analizę.

Marta Korczyńska, choć nie jest główną bohaterką powieści, ma duże znaczenie fabularne i symboliczne. Należąc do rodziny Korczyńskich, ukazuje wiele kontrastów i paradoksów, które Orzeszkowa z wielką finezją wplotła w tkankę narracyjną powieści. Z jednej strony Korczyńska przedstawiona jest jako postać w pewnym stopniu tragiczna, z drugiej zaś jako osoba o głębokiej sile charakteru.

Pod względem wyglądu zewnętrznego, Marta Korczyńska nie zachwyca urodą, wręcz przeciwnie, sprawia wrażenie osoby zniszczonej przez życie. Jest wysoka, szczupła, niemal chuda, o przygarbionej sylwetce i dużych stopach. Jej twarz nosi ślady zmęczenia i zmarszczek, policzki są zapadnięte, nos ostry, a wargi zaciśnięte, co nadaje jej wygląd surowości. Skóra Korczyńskiej jest ciemna, niemal brązowa, co w zestawieniu z jej przenikliwymi, czarnymi oczami i chłodnym spojrzeniem, mogło budzić wrażenie chłodnej i surowej osoby. Jej czarne brwi dodają jej wyrazu nieustającej czujności i powagi. Włosy, splecione w warkocz i umocowane grzebieniem, świadczą o jej praktycznym podejściu do życia i braku troski o wygląd zewnętrzny. Ubiór Korczyńskiej również odzwierciedla jej skromność i prostotę – nosi słomiany kapelusz, chustkę, czarną spódnicę i grube pończochy, co jest świadectwem jej skromnych potrzeb i przywiązań do tradycji.

Charakter Marty Korczyńskiej jest równie złożony. Orzeszkowa pokazuje ją jako osobę złośliwą i skłonną do docinek. Marta nie stroni od kąśliwych uwag i ciętych komentarzy, które często kieruje w stronę innych bohaterów powieści, co wywołuje napięcia i konflikty. Jednakże za jej złośliwością kryje się głęboka samotność oraz ból życiowych doświadczeń, które na nią wpłynęły. Marta jest osobą apodyktyczną i kłótliwą, jej interakcje z domownikami często są nacechowane trudnym charakterem, co wynika z jej silnej potrzeby kontroli i dominacji.

Marta zdecydowanie czuje się samotna i jej brzydota jest zarówno fizyczna, jak i wewnętrzna, będąca skutkiem jej życiowych trudności i doświadczeń. Orzeszkowa, poprzez postać Marty, ukazuje, jak przeszłość i życiowe wybory mogą kształtować charakter człowieka oraz jak głęboko mogą wpływać na niego przeżyte traumy i niespełnione marzenia.

W Dwórze Korczyńskich Marta pełni niezwykle ważną funkcję. Jej obowiązki gospodyni są rozległe i wymagające. W dużej mierze przejmuje na siebie role, które Emilia Korczyńska zaniedbuje, a może nawet nie chce realizować. Marta utrzymuje porządek w domu, gotuje, nakrywa do stołu, przygotowuje zapasy na zimę – wszystkie te zadania świadczą o jej niezrównanej pracowitości i oddaniu rodzinie. Jej zdrowie jednak często jej nie sprzyja – problemy z chodzeniem i oddychaniem są dla niej uciążliwe, a mimo to wykazuje się niezwykłą wytrwałością w swoich obowiązkach. Jej odmowa leczenia i reakcje domowników na te problemy ukazują ją jako osobę twardą, ale zarazem upartą i niechętną do okazania słabości.

Relacje Marty z innymi bohaterami powieści są również interesujące i złożone. Jej wpływ na dzieci Korczyńskich jest znaczący – czuje się dla nich jak ciotka, a jednocześnie jak surowa, lecz troskliwa opiekunka. Z Justyną, młodą bohaterką powieści, Marta nawiązuje szczególnie ciepłe relacje oparte na wzajemnym szacunku i podziwie. Justyna dostrzega w Marsie zarówno siłę, jak i kruchość, co czyni ich relację głębszą i bardziej autentyczną.

Jednym z kluczowych momentów w życiu Marty jest jej rola w czasie powstania styczniowego. Marta, obok innych bohaterów powieści, angażuje się w patriotyczne działania tego okresu, co przynosi jej radość i ożywienie. Jej życie staje się bardziej intensywne i pełne emocji, zwłaszcza w kontekście jej romantycznej relacji z Anzelmem Bohatyrowiczem. Anzelm jest dla niej źródłem inspiracji i miłości, co sprawia, że Marta czuje się bardziej spełniona i szczęśliwsza.

Jednak pomimo miłości do Anzelma, Marta ostatecznie odrzuca jego oświadczyny. Powody tego odrzucenia są złożone – różnice klasowe, strach przed ciężką pracą na wsi oraz obawa przed śmiechem i osądem otoczenia. Marta, przejmując się konwenansami i różnicami społeczno-ekonomicznymi, rezygnuje ze szczęścia, co prowadzi do jej przejmujących refleksji po latach. Żałuje swojej decyzji, czując samotność i żal, co uzmysławia jej, jak wielki błąd popełniła, odrzucając miłość Anzelma. Wspomnienia o nim i myśli o alternatywnej przyszłości napełniają ją melancholią i refleksją na temat utraconego szczęścia.

Życie Marty Korczyńskiej, choć niepozbawione trudności i cierpienia, jest również pełne pozytywnych cech i wartości. Jednym z kluczowych aspektów jej życia jest porównanie jej losów z losami Justyny. Podczas gdy Marta ulegała społecznym naciskom i swoim lękom, Justyna wybiera inną drogę, bardziej odważną i pełną nadziei. Marta, pomimo swoich wady charakteru, jest finalnie postacią pozytywną - jej poświęcenie, pracowitość i moralny kręgosłup budzą szacunek innych bohaterów, mimo że sama Marta nie zawsze zdaje sobie z tego sprawę.

Podsumowując, Marta Korczyńska jest postacią wielowymiarową i złożoną, jej wady i zalety tworzą bogaty portret psychologiczny, który Orzeszkowa z wielką umiejętnością przedstawia na kartach powieści "Nad Niemnem". Jej życie i decyzje, choć często trudne i niespełnione, odzwierciedlają problemy i wartości społeczne jej epoki, co czyni ją niezwykle ważną postacią w kontekście powieści i społeczeństwa. Jej historia i charakter są przejmującym przypomnieniem o skutkach życiowych wyborów i znaczeniu wewnętrznej siły człowieka.

Ostateczna ocena Marty jako człowieka i bohaterki literackiej jest złożona. Jest to postać, która, mimo że budzi mieszane uczucia, zasługuje na głębsze zrozumienie i refleksję. Jej poświęcenie, pracowitość i moralny kręgosłup świadczą o jej wartości, nawet jeśli sama Marta nigdy nie zdaje sobie z tego w pełni sprawy. Zachęcam do ponownego przeczytania "Nad Niemnem" w celu głębszego zrozumienia postaci i dzieła Elizy Orzeszkowej, ponieważ historia Marty Korczyńskiej to nie tylko opowieść o jednej kobiecie, ale także o wpływie społeczeństwa, konwenansów i osobistych wyborów na życie człowieka.