Powrót posła jako komedia polityczna

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.08.2024 o 20:43

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 16.08.2024 o 19:46

"Powrót posła" autorstwa Juliana Ursyna Niemcewicza to jedno z najważniejszych dzieł literackich polskiego oświecenia, często określane mianem komedii politycznej. Utwór ten, napisany w 1790 roku w okresie Sejmu Wielkiego, stanowi nie tylko wybitne osiągnięcie dramaturgiczne, ale również ważny komentarz społeczno-polityczny swojej epoki. Niemcewicz, będący znanym posłem i dramaturgiem, wykorzystał swoje dzieło do ukazania konieczności reform i krytyki politycznego zacofania w Polsce.

Utwór powstał w burzliwym okresie, kiedy to Polska zmagała się z wewnętrznymi konfliktami i zagrożeniami ze strony sąsiadów, a Sejm Wielki (1788-1792) starał się wprowadzić szereg reform mających na celu wzmocnienie państwa. Julian Ursyn Niemcewicz, jako aktywny uczestnik tych wydarzeń, doskonale rozumiał sytuację polityczną i wykorzystał swoje talenty literackie do zainspirowania społeczeństwa do działań na rzecz zmian. Niemcewicz, jako posel i dramaturg, potrafił zgrabnie łączyć literacką narrację z politycznym przesłaniem, co zaowocowało powstaniem "Powrotu posła".

Kompozycja "Powrotu posła" nawiązuje do wzorców zaczerpniętych od innych dramaturgów oświecenia, takich jak Franciszek Bohomolec, jednak Niemcewicz wprowadził również swoje własne innowacje. W dziele tym autor przedstawia historię powrotu tytułowego posła Walerego do rodzinnego domu po zakończeniu obrad sejmu. Walery, główny bohater, reprezentuje młode, postępowe pokolenie, które dąży do reform i modernizacji kraju. Z kolei jego ojciec, Starosta Gadulski, jest uosobieniem konserwatyzmu i oporu wobec zmian.

Jednym z głównych problemów politycznych poruszanych w utworze jest potrzeba reformy państwa. "Powrót posła" odzwierciedla toczące się wówczas debaty na temat konieczności wprowadzenia reform, szczególnie dotyczących sukcesji tronu i wzmocnienia władzy centralnej. Niemcewicz ukazuje te problemy poprzez satyrę, przedstawiając absurdalność niektórych konserwatywnych poglądów oraz komiczne wady bohaterów, takich jak Starosta Gadulski. Gadulski jest postacią, która swoją niechęcią do zmian i nadmiernym przywiązaniem do przeszłości symbolizuje opór wobec reform. Jego charakterystyczne zachowanie i sposób myślenia stają się źródłem komicznych sytuacji, które bawią, ale i skłaniają do refleksji nad rzeczywistym stanem rzeczy.

Satyra w "Powrocie posła" jest potężnym narzędziem krytyki politycznej. Niemcewicz, poprzez humorystyczne przedstawienie swoich bohaterów, krytykuje polityczne zacofanie i obojętność na potrzeby kraju. Starosta Gadulski, jako najbardziej charakterystyczna postać, jest wyśmiewany za swoją konserwatywną postawę i brak zrozumienia dla zachodzących zmian. Jego antagonistą jest Walery, który z entuzjazmem podchodzi do idei reform i modernizacji. Konflikt tych dwóch postaci symbolizuje starcie dawnych i nowych wartości, a także walkę między conservatism a progresywizmem.

Reakcje społeczne i polityczne na wystawienie "Powrotu posła" były różnorodne. Dzieło spotkało się z oburzeniem ze strony przedstawicieli konserwatywnych, którzy poczuli się dotknięci krytyką swoich poglądów. Jednak dla większości widzów i czytelników utwór stał się manifestem patriotycznym, który zyskał ogromne uznanie. Wystawienia "Powrotu posła" były przyjmowane z entuzjazmem, a sztuka była wielokrotnie grana na scenach teatralnych. Niemcewicz spowodował, że jego dzieło stało się częścią debaty publicznej, co miało na celu zwiększenie świadomości społecznej i mobilizację do działań na rzecz reform.

Jednym z najciekawszych epizodów związanych z odbiorem sztuki jest historia posła, który domagał się zdjęcia "Powrotu posła" z afisza. Takie działania pokazują, jak bardzo dzieło Niemcewicza wpłynęło na emocje polityków tamtego okresu, co świadczy o jego sile oddziaływania. Utwór był na tyle kontrowersyjny i odważny, że wywołał fale sprzeciwów, ale także mocno zakorzenił się w świadomości społecznej, inspirując do zmian i refleksji nad stanem państwa.

Literaturoznawcy, tacy jak Czesław Hernas i Stanisław Skwarczyński, podkreślali znaczenie "Powrotu posła" w kontekście politycznym. Hernas zauważył, że "Powrót posła" jest nie tylko komedią, ale i ważnym dokumentem epoki, który pokazuje dążenia i nadzieje związane z reformami. Skwarczyński z kolei zwrócił uwagę na mistrzostwo Niemcewicza w posługiwaniu się satyrą jako narzędziem politycznym. Analiza fragmentów ich wypowiedzi potwierdza, że "Powrót posła" jest dziełem o ogromnym znaczeniu, które skutecznie łączy literacką zabawę z poważnym przesłaniem.

Pierwsza przedmowa Niemcewicza do "Powrotu posła" wyjaśnia intencje autora. Wyraźnie wskazuje on na chęć wskazania wad, przesądów i zdrożnych obyczajów, a także na edukacyjną rolę komedii poprzez zabawę. Niemcewicz pragnął, aby jego dzieło bawiło, ale jednocześnie uczyło i skłaniało do refleksji. Analizując skuteczność tych działań, można stwierdzić, że "Powrót posła" doskonale spełnił swoje zadania, stając się jednym z najbardziej znaczących utworów polityczno-literackich tamtej epoki.

Podsumowując, "Powrót posła" można bez wątpienia nazwać komedią polityczną. Dzieło Niemcewicza, poprzez humorystyczne przedstawienie problemów politycznych i społecznych, przyczyniło się do wzrostu świadomości publicznej i wpłynęło na debaty polityczne tamtego okresu. Społeczeństwo ówczesne widziało w tej komedii odbicie realnych problemów, co sprawiło, że utwór stał się narzędziem mobilizacji do działań na rzecz reform.

Rozważając współczesność, można dostrzec elementy satyryczne i polityczne w "Powrocie posła" jako uniwersalne. Tematyka reform, konfliktów pokoleniowych oraz walka między tradycją a nowoczesnością są nadal aktualne. Dzieło Niemcewicza może być interpretowane w kontekście współczesnych scen politycznych, gdzie podobne konflikty i debaty wciąż występują. Satyra polityczna, jaką zastosował Niemcewicz, jest narzędziem, które nie traci na aktualności, niezależnie od epoki.

Styl wypracowania powinien być formalny, literacki, a argumentacja przejrzysta i logiczna. Bibliografia powinna zawierać dokładne cytaty z publikacji literackich i dzieł, a także opracowania historyczne dotyczące Sejmu Wielkiego i reform w Polsce. Wskazanie na możliwość dalszych badań porównawczych z innymi utworami o tematyce politycznej, a także badania wpływu satyry literackiej na świadomość polityczną społeczeństwa, może posłużyć do głębszej analizy i zrozumienia "Powrotu posła" jako komedii politycznej o wielkim znaczeniu.