Wartości duchowe czy dobra materialne – co dla człowieka może być źródłem szczęścia? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki Bolesława Prusa, całego utworu oraz do wybranego tekstu kultury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.08.2024 o 20:56

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 17.08.2024 o 20:10

Wstęp

W literaturze, od wieków trwa odwieczna walka między duchem a materią. To bezustanne starcie, będące jedną z fundamentalnych kwestii egzystencjalnych, ukazuje, jak różnorodnie są pojmowane źródła szczęścia przez człowieka. Pytanie o prawdziwe źródło szczęścia jest tak stare, jak sama ludzkość. Czy człowiek znajdzie szczęście w bogactwie, czy też w duchowych wartościach, takich jak miłość, przyjaźń, współczucie? Różni pisarze przedstawiają różne stanowiska w tej kwestii, począwszy od duchowych uniesień po materialne sukcesy. Na podstawie "Lalki" Bolesława Prusa oraz "Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa, postaram się wykazać, że to duchowe wartości górują nad materialnymi jako prawdziwe źródło szczęścia.

Argument 1: Analiza Stanisława Wokulskiego z "Lalki" Bolesława Prusa

Stanisław Wokulski, główny bohater "Lalki", jest postacią niezwykle skomplikowaną, gdzie obie sfery – duchowa i materialna – odgrywają istotne role. Jego życie jest mozaiką różnorodnych doświadczeń, które można analizować zarówno w kontekście materialnego sukcesu, jak i duchowych wartości.

Wokulski, jako młody człowiek, dążył do zdobycia materialnego sukcesu. Pracował ciężko, podjął się nauki języków obcych, a także świadomie podjął decyzje matrymonialne, wierząc, że dobrobyt materialny zapewni mu szczęście. Wokulski zdobywa fortunę, angażując się w karierę kupiecką, jednak z czasem zaczyna zauważać, że same pieniądze nie przynoszą mu satysfakcji.

Momentem przełomowym w życiu Wokulskiego jest jego romantyczna miłość do Izabeli Łęckiej. Wierzy, że to uczucie przyniesie mu prawdziwe szczęście. Niestety, jego marzenia szybko zderzają się z brutalną rzeczywistością – idealizowana miłość kończy się rozczarowaniem, a majątek, który zgromadził, zostaje trwoniony. W melancholii i rozpaczy, Wokulski zaczyna pomagać najuboższym. Choć sama działalność charytatywna prowadzi do utraty resztek majątku, to niesie mu wewnętrzny spokój i daje poczucie spełnienia. W ten sposób Prus ukazuje, że duchowe wartości, takie jak litość i miłość, przynoszą więcej szczęścia niż dobra materialne.

Argument 2: Krytyka romantyzmu przez Wokulskiego

W "Lalce" możemy również obserwować fascynację i późniejsze rozczarowanie Wokulskiego twórczością Adama Mickiewicza. Wokulski, inspirowany romantycznymi ideałami, uznaje je za przyczynę swoich cierpień i niepowodzeń. Odkrywa, że wyidealizowane uczucia, tak pięknie przedstawiane w literaturze, często stoją w sprzeczności z rzeczywistością.

Problemy społeczne i konwenanse stanowią dodatkowy aspekt tej refleksji. Mimo że Wokulski zdobywa fortunę, nie znajduje uznania ani szacunku w oczach arystokracji. Prus w ten sposób krytykuje powierzchowność i hipokryzję wyższych sfer, ukazując, że sama materia nie wystarcza, by zdobyć prawdziwe szczęście.

Wartości duchowe pełnią tu dwojaką rolę. Z jednej strony są źródłem cierpienia, ale z drugiej strony, Wokulski nie odnajduje pełni szczęścia w samym bogactwie. Choć wartości duchowe mogą być przyczyną bólu, brak ich w życiu prowadzi do pustki i niespełnienia.

Argument 3: Historia Ebenezera Scrooge'a z "Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa

Ebenezer Scrooge, główny bohater "Opowieści wigilijnej", jest przykładem człowieka, który całe swoje życie podporządkował zdobywaniu bogactwa. Jest właścicielem sporego majątku, lecz mimo to pozostaje nieszczęśliwy, samotny i pozbawiony współczucia.

Pierwszym krokiem ku zrozumieniu jego błędów stają się wizyty duchów, które pokazują mu różne aspekty jego życia oraz przyszłe konsekwencje jego egoizmu. Duch Przeszłości przypomina Scrooge'owi chwile prawdziwego szczęścia – momenty spędzone z siostrą Anną i dawną narzeczoną. Duch Teraźniejszości pokazuje, jak życie pełne współczucia i miłości daje radość innym ludziom, natomiast Duch Przyszłości uświadamia mu, jak samotne i pełne rozpaczy będzie jego życie, jeśli nie zmieni swojego postępowania.

Te wizje i przestrogi prowadzą do dramatycznej przemiany Scrooge'a. Decyduje się otworzyć na innych ludzi, zacząć żyć zgodnie z wartościami duchowymi takimi jak miłość, hojność i współczucie. Dzięki temu odzyskuje radość życia, której nie przynosiły mu ani jego majątek, ani jego zgorzkniała natura.

Podsumowanie

Analizując życie Stanisława Wokulskiego i Ebenezera Scrooge'a, można dojść do wniosku, że wartości duchowe mają większą moc przynoszenia szczęścia niż dobra materialne. Materialne bogactwo może ułatwiać życie, ale nie jest w stanie wypełnić go pełnią radości i zaspokoić duchowych potrzeb człowieka. Główni bohaterowie Prusa i Dickensa odkrywają, że prawdziwe szczęście płynie z relacji z innymi ludźmi, miłości, współczucia i altruizmu.

W szerszym kontekście literatury możemy znaleźć wiele postaci, które odnajdują szczęście w wartościach duchowych, mimo braku dóbr materialnych. Przykładem mogą być eremici czy ubodzy, ale radośni wesołkowie, którzy odnajdują spełnienie w prostych, niematerialnych wartościach.

Zakończenie

Ostatecznie, teza o tym, że duchowe wartości stanowią prawdziwe źródło szczęścia, znajduje potwierdzenie zarówno w "Lalce" Bolesława Prusa, jak i w "Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa. Choć materia jest ważna dla komfortu życiowego, to duchowe aspekty życia, takie jak miłość, współczucie i relacje z innymi ludźmi, nadają życiu prawdziwy sens i przynoszą trwałe szczęście. Trwanie w wiecznym duchu, realizacja sensu życia, to esencja szczęścia, do którego każdy z nas powinien dążyć.