Czy pieniądz rządzi światem - odwołaj się do Ojca Goriot oraz innego tekstu kultury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.08.2024 o 22:07

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 25.08.2024 o 21:42

Pieniądz od wieków odgrywa niezwykle ważną rolę w społeczeństwie, pełniąc funkcje środka wymiany, jednostki miary wartości oraz środek tezauryzacji. Historia pieniądza sięga czasów, gdy ludzie zaczęli poszukiwać bardziej praktycznych sposobów na wymianę towarów niż barter, który miał swoje ograniczenia. Pieniądz, jako ułatwienie w handlu, gospodarkach lokalnych i międzynarodowych, stał się fundamentem rozwoju cywilizacji.

Pieniądz jest kluczowym narzędziem ułatwiającym funkcjonowanie gospodarki. Zastępując barter, pozwala na łatwiejszy handel, daje możliwość oszczędzania, inwestowania i realizacji marzeń zarówno jednostkom, jak i całym społeczeństwom. Posiadane środki finansowe wpływają na życiowe możliwości, status społeczny i jakość życia, a przez to na realizację zarówno indywidualnych, jak i społecznych celów. Jednakże, pytanie, czy wartość moralna pieniądza i jego wpływ są jednoznaczne, prowadzi do głębszej refleksji.

Pieniądz sam w sobie jest neutralny - jego wartość moralna zależy od tego, jak jest używany przez ludzi. Aby przyjrzeć się temu bliżej, warto przeanalizować dwie kluczowe postaci literatury – "Ojca Goriot" Honoré de Balzaka oraz "Lalkę" Bolesława Prusa, które ukazują różne aspekty wpływu pieniądza na życie bohaterów oraz ich otoczenie.

Honoré de Balzak w swoim dziele "Ojciec Goriot" szczegółowo ukazuje funkcjonowanie społeczeństwa opartym na zamożności i społecznych hierarchiach. Główny bohater, Goriot, jest tragiczna postacią, która zrujnowała swoje życie, by zaspokoić materialne potrzeby córek, Anastasii i Delfiny. W zamian za swoje poświęcenie, starzec zostaje ostatecznie odrzucony przez córki, które kierują się wyłącznie własnym interesem materialnym.

Anastazja i Delfina symbolizują brak moralnych zahamowań w dążeniu do bogactwa i wygody. Ich relacje z ojcem opierają się na wykorzystywaniu jego majątku – Anastazja zmusza go do sprzedaży cennych przedmiotów i pożyczek, aby zaspokoić swoje pragnienie luksusów. Delfina natomiast żąda od Goriota pieniędzy, aby finansować swoje kolejne kaprysy. Obie kobiety, pochłonięte żądzą bogactwa i społecznej akceptacji, zdradzają ojca bez mrugnięcia okiem, co prowadzi do jego tragicznego końca. W ten sposób Balzak ukazuje, jak pieniądz może zniszczyć relacje rodzinne oraz prowadzić do moralnej pustki.

Podobna tematyka pojawia się w "Lalce" Bolesława Prusa, która przynosi refleksje na temat relacji społecznych i wpływu majątku na życie bohaterów. Stanisław Wokulski, główny bohater, jest zamożnym przedsiębiorcą, który swoje bogactwo wykorzystuje, by zdobyć uczucie arystokratki Izabeli Łęckiej. Izabela, snobistyczna i materialistyczna, widzi w Wokulskim jedynie źródło finansowania swoich zachcianek. Ich relacja opiera się na kłamstwie i wyrachowaniu, w którym Wokulski ofiarowuje wszystko, co ma, ale w zamian zyskuje jedynie niespełnioną miłość i instrumentalne traktowanie.

Izabela Łęcka to postać odzwierciedlająca wpływ pieniądza na moralność. Jej relacja z Wokulskim napędzana jest przez chęć uzyskania materialnych korzyści. Egoistyczna i bezduszna, korzysta z majątku Wokulskiego bez zastanowienia, ignorując jego uczucia. Finalnie kalkuluje możliwość poślubienia go wyłącznie ze względu na jego majątek, nie zdając sobie sprawy z prawdziwej wartości człowieka. Wokulski, mimo swojego altruizmu, cierpi z powodu niezrozumienia i odrzuconych uczuć, co ukazuje, jak pieniądz może zarówno umożliwiać, jak i niszczyć osobiste relacje.

Podobieństwa między Anastazją i Delfiną z "Ojca Goriot" a Izabelą Łęcką z "Lalki" są jednoznaczne – każda z tych postaci ukazuje, jak pieniądz wpływa na moralność i relacje międzyludzkie. Każda z nich jest przykładem, jak chęć posiadania dominująca nad innymi wartościami prowadzi do degradowania moralności. Te postacie pokazują, że brak szacunku dla osób, od których przyjmuje się korzyści, prowadzi do emocjonalnego wyjałowienia i moralnej pustki.

Natomiast kontrast między postaciami Anastazji, Delfiny i Izabeli a Ojcem Goriot i Wokulskim jest równie wymowny. Goriot i Wokulski to postacie, które poświęcają się dla innych, ofiarując swoje majątki, by uszczęśliwić ukochanych. Niestety, ich poświęcenie nie jest doceniane – Anastazja, Delfina i Izabela wykorzystują ich miłość i dobroć, koncentrując się jedynie na własnych materialnych interesach.

Literackie analizy "Ojca Goriot" i "Lalki" podkreślają centralną rolę pieniądza w relacjach międzyludzkich oraz hierarchiach społecznych. Pieniądz ukazany jest jako siła, która może zarówno umożliwiać realizację celów, jak też prowadzić do moralnej degradacji. W przypadku Anastazji, Delfiny i Izabeli chciwość i materializm prowadzą do ich moralnego upadku, podczas gdy Wokulski i Goriot, mimo swoich dobrych intencji, stają się ofiarami instrumentalnego traktowania przez najbliższe osoby.

Podsumowując analizę literacką, możemy dojść do wniosku, że pieniądz jest narzędziem, którego wpływ na życie i relacje zależy od sposobu jego wykorzystywania. W dziełach Balzaka i Prusa, pieniądz jest ukazany jako siła potężna, która może zarówno umożliwiać rozwój, jak i prowadzić do moralnych dylematów i konfliktów. Choć pieniądz sam w sobie nie jest zły, jego wpływ na jednostki i społeczeństwa zależy od wartości, które nim kierują.

W dzisiejszych czasach pieniądz nadal odgrywa kluczową rolę w społeczeństwach. Wpływa na codzienne decyzje, relacje międzyludzkie i globalne procesy gospodarcze. Współczesne realia potwierdzają, że pieniądz, choć jest niezbędnym narzędziem funkcjonowania społeczeństw, musi być używany z etycznym podejściem, by unikać moralnych degradacji i konfliktów, jakie obserwujemy w literaturze.

###