Etos chrześcijański w "Ludziach bezdomnych"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 27.08.2024 o 17:51

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 26.08.2024 o 8:52

Stefan Żeromski w swojej powieści „Ludzie bezdomni” wprowadza czytelników w świat, który, mimo że osadzony jest w epoce modernizmu, porusza problemy uniwersalne, nadal aktualne i pełne głębokiej refleksji moralnej. Żeromski, ukazując losy Tomasza Judyma, stara się odpowiedzieć na pytanie o moralne powinności człowieka względem społeczeństwa, odnosi się do etosu chrześcijańskiego jako kierunkowskazu dla działań jednostki. Niniejsze wypracowanie ma na celu analiza chrześcijańskiego etosu w motywacjach, wyborach i czynach głównego bohatera powieści.

Tomasz Judym, główny bohater powieści, pochodzi z ubogiej, szewskiej rodziny. Przeszłość Judyma była naznaczona trudnościami i biedą, co miało ogromny wpływ na kształtowanie jego spojrzenia na świat i determinację w dążeniu do poprawy swojego losu oraz losu innych. Pomimo trudności, młody Tomasz zdobył wykształcenie medyczne, co już samo w sobie wymagało od niego niesamowitej determinacji, ambicji i poświęcenia. Bycie lekarzem nie było dla Judyma jedynie spełnieniem osobistych ambicji, ale przede wszystkim narzędziem do realizacji szerszego celu – spłacenia długu wobec społeczeństwa.

W działaniach Tomasza Judyma wyraźnie widać wpływ etosu chrześcijańskiego. Decyzje, które podejmuje, są niejednokrotnie wynikiem głosu sumienia i wewnętrznej potrzeby poświęcenia się dla dobra innych. Judym nie może znieść ludzkiego cierpienia i niesprawiedliwości społecznej, co prowadzi go do działań na rzecz ubogich. Jego pomoc chorym w biednych dzielnicach jest dowodem na to, że widzi w ludziach wartość niezależnie od ich statusu materialnego. Dążenie do dobra i sprawiedliwości społecznej jest kluczowe w jego postawie, co jest jednym z fundamentów chrześcijańskiego etosu.

Relacja Judyma z Joasią Podborską jest jednym z ważniejszych wątków powieści, ukazującym jego wewnętrzne rozdarcie pomiędzy miłością a obowiązkiem społecznym. Joasia jest dla Judyma osobą bliską i kochaną, a jednak decyduje się na rozstanie, ponieważ uważa, że jego misja wymaga od niego całkowitego poświęcenia dla społeczeństwa. Judym rezygnuje z osobistego szczęścia, aby móc w pełni poświęcić się walce o poprawę sytuacji ubogich. W tej decyzji można dostrzec metaforę Chrystusa, który składa ofiarę z własnego życia dla dobra innych. Judym, rezygnując z miłości Joasi, podobnie składa ofiarę, stając się wzorem naśladowania chrystusowej ofiary.

Jednym z kluczowych momentów powieści jest dyskusja o cierpieniu w rozdziale „Pielgrzym”. Judym i Korzecki spotykają się z dyrektorem Kalinowiczem, a ich rozmowa dotyczy kwestii cierpienia i świętości życia. W trakcie tej rozmowy pada ważne stwierdzenie, że nikomu nie wolno krzywdzić człowieka. Korzecki, parafrazując drugie przykazanie miłości, mówi: „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego”. Te słowa, będące kwintesencją chrześcijańskiego etosu, mają ogromny wpływ na Judyma, który dostrzega w nich głębokie etyczne zobowiązanie do pomocy innym.

Rozdział „Dajmonion” w powieści wprowadza pojęcie, które ma istotne znaczenie w kontemplacjach Judyma nad jego własnym powołaniem. Dajmonion, jako wewnętrzny głos moralny, jest dla Korzeckiego przyczyną wewnętrznego rozdarcia i bierności. List pożegnalny Korzeckiego, w którym wyraża swoje rozterki, jest dla Judyma kolejnym bodźcem do głębszego zastanowienia się nad sensem cierpienia i walki o przetrwanie. Śmierć Korzeckiego oraz jego rozważania nad moralnym obowiązkiem stają się dla Judyma momentem refleksji nad jego własnym życiem i decyzjami.

Judym przechodzi również wewnętrzną przemianę, co zostaje symbolicznie ukazane w rozdziale „Asperges me…”. Tytuł tego rozdziału nawiązuje do psalmu 51, który jest modlitwą o wewnętrzne oczyszczenie. Judym, konfrontując się z umierającą panią Daszkowską, doświadczalnie przekonuje się o bezradności wobec śmierci oraz o konieczności akceptacji boskich wyroków. Spotkanie to oraz krzyk pawia, symbolizujący zapowiedź śmierci i przemiany, są dla Judyma momentami głębokiej refleksji nad sensem życia i poświęcenia.

Ostateczna decyzja Judyma, aby poświęcić swoje osobiste szczęście na rzecz obowiązku społecznego, jest kulminacyjnym punktem jego wewnętrznej walki. Rozstanie z Joasią, mimo że bolesne, jest świadomym wyborem Judyma, który decyduje się iść drogą poświęcenia. Ta decyzja stanowi najwyższy wyraz chrześcijańskiej miłości bliźniego, która wymaga rezygnacji z własnych pragnień w imię wyższego dobra. Judym, podobnie jak Chrystus, składa ofiarę z własnego życia, aby służyć innym, stając się tym samym symbolem chrześcijańskiego poświęcenia.

Podsumowując, analiza postaci Tomasza Judyma w kontekście etosu chrześcijańskiego ukazuje, że jego decyzje i działania są głęboko zakorzenione w wartościach chrześcijańskich. Judym, jako postać literacka, jest uosobieniem chrześcijańskiego poświęcenia i miłości bliźniego, co nadaje jego działaniom uniwersalny charakter. Chrześcijańskie wartości, takie jak miłość, poświęcenie, pomoc bliźniemu, są motywami przewodnimi powieści Żeromskiego, a postać Judyma jest ich doskonałym ucieleśnieniem. Dzięki temu „Ludzie bezdomni” stają się nie tylko opowieścią o jednym człowieku, ale również głęboką refleksją nad moralnym obowiązkiem każdego z nas wobec społeczeństwa. Powieść Żeromskiego, mimo że osadzona w specyficznych realiach historycznych, niesie ze sobą przesłanie ponadczasowe, które nadal inspiruje i zachęca do refleksji nad własnym postępowaniem i moralnością.