Stosunek Cezarego Baryki do rewolucji

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 28.08.2024 o 11:44

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 26.08.2024 o 12:22

Wprowadzenie

Powieść "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego stanowi ważny element polskiej literatury międzywojennej, rzucając światło na burzliwy okres po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Opisuje niepewne dni polityczne, społeczne i gospodarcze, które towarzyszyły narodzinom II Rzeczypospolitej. Na tle tych wydarzeń kształtuje się postać Cezarego Baryki – młodego człowieka o zmiennych poglądach i burzliwej drodze życiowej. Motyw rewolucji w powieści jest więcej niż tłem – jest osią, wokół której rozwijają się kluczowe wątki fabularne i głębokie przemiany psychologiczne protagonisty. Rewolucja, z jej ideałami i brutalnością, staje się lustrem dla wewnętrznych konfliktów Cezarego. Analiza zmieniającego się stosunku Cezarego do rewolucji pozwala lepiej zrozumieć istotę przemian społecznych i politycznych tamtej epoki oraz ich wpływ na losy jednostki.

Początkowy entuzjazm Cezarego Baryki do rewolucji

Życie Cezarego Baryki zostaje gwałtownie wywrócone do góry nogami przez wybuch rewolucji w Baku. Miasto, dotychczas pełne porządku i codziennych rutynowych obowiązków, nagle zamienia się w centrum społecznej i politycznej burzy. Baku staje się sceną radykalnych przemian, redukujących stary świat do ruin, a jego mieszkańców – do aktorów tragicznej gry rewolucji. Początkowo dla Cezarego rewolucja oznacza wolność od szkoły i surowych norm społecznych, w czym widzi szansę na nowe, lepsze życie. Fascynacja ekstremistycznymi przemianami oraz nadzieja na sprawiedliwość społeczną wzmacniają jego entuzjazm.

Jednakże młodzieńczy idealizm Cezarego nie ma głębokich podstaw. Młody Baryka nie rozumie w pełni postulatów komunistycznych. Jego fascynacja jest bardziej emocjonalna niż ideologiczna, wynika z poczucia chaosu i wolności. Tymczasem w Baku, życie mieszkańców zaczyna nabierać cech dystopijnej rzeczywistości, gdzie codziennością staje się brak żywności, niesprawiedliwość i bezprawie. Chaos, który miał być źródłem nowego porządku, staje się źródłem ogromnych cierpień i dehumanizacji.

Konflikt z matką i zaślepienie ideologią

W miarę jak rewolucja nabiera tempa, relacje Cezarego z jego matką, Jadwigą, ulegają coraz większemu pogorszeniu. Jadwiga, mimo swoich starań, nie może przekonać syna o szkodliwości radykalnych zmian. Sceptyczna wobec rewolucji, widzi jej destrukcyjny wpływ na społeczeństwo i rodzinę, co prowadzi do napięć i konfliktów z synem. Konfrontacja Cezarego z rzeczywistością grabieży majątków, której świadkiem i uczestnikiem staje się matka, uwidacznia jego zaślepienie ideologią.

Cezary zaczyna uczestniczyć w publicznych egzekucjach, a jego osobowość ulega brutalizacji. Staje się częścią tłumu, który wiwatuje na widok krwi i śmierci. Jego moralne dylematy związane z decyzją o wskazaniu bolszewikom miejsca ukrycia kosztowności ojca, stanowią kolejny dowód na jego młodzieńczą naiwność i zagubienie. Choć ma nadzieję, że takie działanie przyniesie korzyści rodzinie, w rzeczywistości przynosi tylko dalsze komplikacje i cierpienia.

Zmiana postrzegania rewolucji przez Barykę

Trudności, z jakimi zmaga się Jadwiga, próbując zdobyć żywność w zrujnowanym mieście, powoli otwierają oczy Cezaremu. Matka poświęca się dla dobra rodziny, podróżując na prowincję po ziarno, a jej trudy uwypuklają kontrast między rewolucyjnymi ideałami a brutalną rzeczywistością. Pomoc, jakiej Jadwiga udziela księżnej Szczerbatow-Mamajew, prowadzi do jej aresztowania i skazania na ciężkie roboty. Dramatyczne konsekwencje, jakie ponosi, wzmacniają w Cezarym wątpliwości wobec rewolucji.

Znaczący punkt zwrotny w światopoglądzie Cezarego stanowi śmierć matki. Jej pogrzeb, symboliczne do końca, staje się aktem demaskującym prawdziwe oblicze rewolucji. Kradzież obrączki z martwej ręki Jadwigi przez uchodźcę pokazuje, że dla wielu osób rewolucja jest jedynie pretekstem do grabieży i osobistych korzyści. To dramatyczne wydarzenie zmusza Barykę do refleksji nad sensem walki i ideą rewolucji, której dotychczas hołdował z młodzieńczym entuzjazmem.

Eskalacja tragicznych konsekwencji rewolucji

Rewolucyjne zawirowania w Baku eskalują do krwawych walk między Ormianami a Tatarami. Przemoc staje się codziennością, a miasto zmienia się w prawdziwe pole bitwy, pogrążając się w ruinie. Przebywający wewnątrz opresyjnej machiny rewolucji, Cezary zostaje zmuszony do pracy przy chowaniu ofiar – ciała ludzkie, z których wyzwano życie, stają się dla niego codziennym widokiem. Krwawe obrazy śmierci na ulicach i w morzu zderzają się z jego wcześniejszymi idealistycznymi wizjami.

Szok, jaki przeżywa Cezary przy spotkaniu z martwą Ormianką, jest przełomowy w jego percepcji rewolucji. Świadomość cierpienia niewinnych ludzi, konsekwencje brutalności i niesprawiedliwości, trwale kształtują jego nowy, bardziej krytyczny stosunek do wydarzeń, które wcześniej zachwycały go swoją radykalnością.

Przełom w światopoglądzie Baryki

Powrót Cezarego do Polski to konfrontacja z nową rzeczywistością. Splot wydarzeń wiedzie go do warszawskich środowisk komunistycznych, gdzie spotyka się z Antonim Lulkiem – starym kolegą, który wprowadza go do ruchu. Uczestnictwo w zebrań komunistów i obserwacja ich działań pozwalają mu na dokonanie głęboko krytycznego przeglądu idei rewolucji.

Baryka dostrzega rozdźwięk między teorią a praktyką. Brak wiary w realność rewolucyjnych idei, wiedzie go ku przekonaniu o konieczności reform racjonalnych, przemyślanych i możliwych do realizacji. Cezary zaczyna wierzyć nie tyle w wielką, wszechogarniającą rewolucję, ale w entuzjazm Polaków i ich zdolność do budowy sprawiedliwej, odrodzonej Polski.

Sprzeciw Cezarego wobec pomysłów zniesienia granic oraz nacjonalistyczne nadzieje na przyszłość Polski wyznaczają kierunek jego nowej drogi życiowej. Dla młodego Baryki walka i ideowe zmagania przybierają nową postać – mniej radykalną, bardziej pragmatyczną, lecz nadal głęboko zaangażowaną emocjonalnie.

Podsumowanie

Ewolucja światopoglądu Cezarego Baryki jest złożona i pełna dramatycznych zwrotów, które są efektem jego osobistych doświadczeń oraz zmieniającej się wokół niego rzeczywistości. Każdy etap jego życia, od entuzjastycznego zachwytu rewolucją, przez okres moralnych dylematów, po głębokie refleksje nad sensem rewolucji i ideą reformy – kształtuje jego finałowe przekonania.

Doświadczenia Cezarego na różnych etapach życia mają ogromne znaczenie dla formowania jego ostatecznych poglądów. Realia życia w zniszczonym Baku, heroiczne poświęcenie matki oraz dramatyczne wydarzenia związane z jej śmiercią, a także nowe, warszawskie środowisko polityczne – wszystko to wpływa na ewolucję jego spojrzenia na świat i ideologiczne wybory.

Los Polski oraz ideologiczne wybory jednostki są kluczowymi tematami "Przedwiośnia", a losy Cezarego Baryki ilustrują, jak wielkie wydarzenia historyczne mogą wpływać na życie i wybory jednostki. Historia młodego Baryki pełna jest cennych lekcji o niebezpieczeństwach radykalizmu, mocy refleksji i znaczeniu pragmatycznych działań dla dobra wspólnego. "Przedwiośnie" uczy o wpływie historii na jednostkowe losy i skłania do refleksji nad odpowiedzialnością każdego człowieka za kształtowanie rzeczywistości wokół siebie.