Rodzaje genetyczne jezior występujące w Polsce

Rodzaj zadania: Wypracowanie z geografii

Dodane: 19.10.2023 o 19:04

W Polsce można spotkać wiele jezior, które różnią się swoim pochodzeniem i właściwościami. Istnieje kilka głównych rodzajów genetycznych jezior występujących na terenie naszego kraju, które charakteryzują się różnymi czynnikami powstawania i cechami. Warto poznać je bliżej, aby lepiej zrozumieć unikalność i różnorodność jezior polskich.

Pierwszym rodzajem jezior genetycznych są jeziora rynnowe. Powstają one w wyniku erozji lądolodu, który dawno temu pokrywał Polskę. Lądolód wypłukiwał zagłębienia w dna rzek i po ustąpieniu pozostały po nim szerokie i płytkie doliny, które zostały zalane wodą. Charakterystyczną cechą jezior rynnowych jest ich długa, wąska i głęboka rynna, otoczona wzniesieniami i wzgórzami. Przykładem takiego jeziora jest Jeziorak w Pojezierzu Mazurskim.

Kolejnym rodzajem jezior są jeziora morenowe. Powstawanie tych jezior wiąże się z naniesieniem przez lądolód materiału skalnego, który wznosił się na jego powierzchni. Wraz z topnieniem lądolodu, materiał ten został pozostawiony na miejscu, tworząc wypukłe wały morenowe. W niektórych miejscach utworzyły się zapory, które zatrzymują wodę i tworzą jeziora morenowe. Typowym przykładem takiego jeziora jest Jezioro Wigry na Suwalszczyźnie.

Jeziora cyrkowe to kolejny rodzaj jezior, które powstają w wyniku procesów glacjalnych. Powstałe są one w obrębie cyrków lodowcowych, czyli okręgłych zagłębień ukształtowanych przez lodowiec. Gdy lądolód ustępuje, woda deszczowa lub topniejący śnieg wypełniają zagłębienie i tworzą jezioro cyrkowe. Przykładem takiego jeziora jest Morskie Oko w Tatrach.

Kolejnym rodzajem jezior są jeziora deltowe. Powstają one w wyniku nanoszenia przez określony strumień rzeczny piasków, mułu i innych osadów, które wytwarzają specyficzną deltę rzeczną. Rzeka w określonym miejscu wlewa się do jeziora, które zostaje utworzone przez piasek i muł osadzający się w cichych wodach. Charakterystycznym przykładem takiego jeziora w Polsce jest Jezioro Białe w Delta Biebrzy.

Innym rodzajem jezior są jeziora pradolinne. Powstają one w wyniku działalności lądolodu, który przemieszczał się stożkowato i kształtował dno rzek. Po ustąpieniu lądolodu, płynące wody doprowadziły do powstania głębokich i zwykle wąskich dolin. Kiedy wody przywołujące słabły, powstało jezioro typowe dla pradoliny. Przykładem jeziora pradolinnego jest Jezioro Łuknajno w Pojezierzu Mazurskim.

W Polsce można znaleźć wiele innych rodzajów genetycznych jezior, takich jak jeziora krasowe czy jeziora polodowcowe. Każdy z nich ma swoje unikalne cechy, pochodzenie i charakter, które czynią je ozdobą naszego kraju. Badanie różnych rodzajów jezior jest nie tylko interesującym zagadnieniem geograficznym, ale również pozwala nam lepiej zrozumieć procesy przyrody i historię powstania naszego kraju.