Klasycyzm - architektura, rzeźba, malarstwo

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 24.11.2025 o 21:00

Rodzaj zadania: Wypracowanie z historii

Dodane: 14.04.2024 o 15:34

Klasycyzm to prąd w sztuce, który sięgał do wzorców antyku, głosząc zasady harmonii, porządku i klarowności formy. W przeciwieństwie do rozbudowanych i bogato zdobionych form baroku czy rokoko, klasycyzm cechował się powściągliwością i symetrią, czego poszukiwano zarówno w architekturze, rzeźbie, jak i malarstwie. Jego rozkwit przypadł na przełom XVIII i XIX wieku, zyskując szczególną popularność w Europie, w tym w Polsce.

Jeśli chodzi o architekturę klasycyzmu, szczególne miejsce zajmują liczne budowle, które do dziś zachwycają swoją elegancją i proporcjami. Dwa wybitne przykłady z Polski to Pałac na Wodzie w Łazienkach Królewskich w Warszawie oraz Pałac w Puławach.

Pałac na Wodzie, znanym także jako Łazienki Królewskie, stanowi perłę polskiego klasycyzmu. Projektowany przez Dominika Merliniego, wzniesiony został na wyspie pośrodku jeziora. Jego harmonijna i symetryczna forma, kolumny, frontony oraz detale architektoniczne bezpośrednio nawiązują do tradycji antycznej Grecji i Rzymu.

Z kolei Pałac w Puławach, zbudowany dla Izabeli Czartoryskiej, jest przykładem, jak idee klasycyzmu były adaptowane i rozwijane w Polsce, tworząc unikatowy styl „klasycyzmu puławskiego”. Obiekt ten łączył funkcje rezydencji mieszkalnej z miejscem kultury i nauki, co jest widoczne zarówno w jego obrazie zewnętrznym, jak i w bogato zdobionych wnętrzach.

W kontekście budowli zagranicznych, warto wspomnieć o Panteonie w Paryżu oraz o gmachu British Museum w Londynie.

Panteon, pierwotnie zaprojektowany jako kościół, w okresie rewolucji francuskiej został przekształcony w mauzoleum. Budowla ta, z monumentalną kopułą i portykiem wspartym na kolumnach, jest jednym z najjaśniejszych przykładów klasycyzmu francuskiego.

British Museum, którego projekt oparto na klasycznych zasadach, charakteryzuje się rozległym wykorzystaniem kolumn i portyków, nawiązując do antycznych świątyń. Jego imponująca fasada zaprojektowana przez Sir Roberta Smirke'a jest często cytowana jako jeden z najwybitniejszych przykładów klasycyzmu w architekturze.

W rzeźbie klasycyzmu dominowały odwołania do antyku, czego przykładem są prace Antonia Canovy i Bertela Thorvaldsena. Canova, znanymi rzeźbami takimi jak „Psyche ożywiana przez pocałunek Kupidyna” oraz Thorvaldsen „Herkules walczący z hydrami”, zademonstrowali wyjątkową zdolność do oddania piękna ludzkiego ciała i emocji, nawiązując do mistrzostwa rzeźbiarzy antycznych.

Na polu malarstwa klasycyzmu wyróżniają się dzieła Jacques’a-Louisa Davida oraz Jeana-Auguste-Dominique’a Ingres’a. David, z jego „Przysięgą Horacjuszy”, przedstawia idealizowane postacie, podkreślając ważne dla klasycystów wartości takie jak honor i poświęcenie. Obraz Ingres’a „Wielka odaliska” z kolei, mimo klasycznej linii i formy, wprowadza element egzotyki, pokazując tym samym ewolucję klasycyzmu w kierunku bardziej osobistej interpretacji piękna.

Klasycyzm, pomimo że był ruchem wybitnie odwołującym się do przeszłości, wniósł znaczący wkład do rozwoju europejskiej sztuki, wywierając wpływ na późniejsze prądy, jak romantyzm czy modernizm, i pozostaje obecny do dziś.