Początki komunizmu w Polsce

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.01.2025 o 20:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie z historii

Dodane: 16.01.2025 o 14:35

Początki komunizmu w Polsce to temat złożony, który łączy w sobie wpływ wydarzeń politycznych, społecznych i gospodarczych zachodzących w Europie w pierwszej połowie XX wieku. Komunizm wszedł do polskiej historii w wyniku szeregu wydarzeń, które miały miejsce zarówno na ziemiach polskich, jak i na arenie międzynarodowej.

Idea komunizmu zyskiwała popularność w Europie już od połowy XIX wieku, zwłaszcza po opublikowaniu w 1848 roku "Manifestu komunistycznego" przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa. W Polsce, podobnie jak w innych krajach, idee te zaczęły przyciągać uwagę, choć początkowo na niewielką skalę. Warto jednak zauważyć, że polska scena polityczna była wówczas zdominowana przez walkę o niepodległość i kwestie narodowościowe, a nie kwestie klasowe, co wpływało na ograniczone zainteresowanie marksizmem.

Sytuacja zmieniła się po I wojnie światowej wraz z rewolucją październikową w Rosji w 1917 roku, która doprowadziła do powstania pierwszego państwa socjalistycznego na świecie - Związku Radzieckiego. Rosyjska rewolucja miała ogromny wpływ na rozwój komunizmu w Polsce. Powstały ruchy i partie polityczne, które zaczęły propagować te idee na ziemiach polskich. W 1918 roku utworzono Komunistyczną Partię Polski (KPP), która stała się główną siłą reprezentującą komunizm w Polsce. Choć była pod silnym wpływem Kominternu, zyskała pewną popularność w okresie międzywojennym, zwłaszcza wśród robotników i przedstawicieli mniejszości narodowych.

Jednakże KPP działała w trudnych warunkach, gdyż jej działalność była systematycznie zwalczana przez polskie władze, które obawiały się, że komunizm stanowi zagrożenie dla niepodległości i stabilności świeżo odrodzonego państwa. KPP była także zaangażowana w konflikty wewnętrzne, a częste represje powodowały, że jej działalność była co jakiś czas delegalizowana.

Kluczowym momentem dla rozwoju komunizmu w Polsce była II wojna światowa. W 1939 roku Polska znalazła się pod okupacją dwóch totalitarnych mocarstw: III Rzeszy i Związku Radzieckiego. W wyniku paktu Ribbentrop-Mołotow ziemie wschodnie Polski stały się częścią ZSRR, co umożliwiło komunistom częściową realizację swych planów. Na ziemiach tych zaczęto wprowadzać reformy zgodne z bolszewickim modelem – nacjonalizację przemysłu, reformę rolną oraz likwidację instytucji demokratycznych.

Po zakończeniu wojny, w 1945 roku, Polska znalazła się w sferze wpływów ZSRR. W wyniku postanowień konferencji jałtańskiej oraz poczdamskiej, alianci uznali zdobycze terytorialne Związku Radzieckiego, co de facto przekreśliło przedwojenne granice Polski. Proces ustanawiania władzy komunistycznej przyspieszył. Już w 1944 roku, zanim jeszcze zakończyły się działania wojenne, na terenach wyzwolonych powstał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) w Lublinie, który formował się jako rząd podporządkowany Moskwie.

W kolejnych latach komuniści stopniowo przejmowali kontrolę nad krajem, przy wsparciu sowieckiej Armii Czerwonej oraz NKWD. W okresie 1945-1947 przeprowadzono szereg działań, które miały na celu likwidację opozycji i umocnienie władzy Polskiej Partii Robotniczej (PPR), która w 1948 roku przekształciła się w Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą (PZPR). Jednym z kluczowych momentów na tej drodze były sfałszowane wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1947 roku, które pozwoliły komunistom objąć faktyczną kontrolę nad polityką wewnętrzną.

Wraz z umacnianiem się władzy komunistycznej, następowała zmiana struktury społeczno-gospodarczej kraju. Nastąpiła pełna nacjonalizacja przemysłu, kolektywizacja rolnictwa, a także intensywna indoktrynacja społeczeństwa w duchu socjalistycznym. Proces ten nie przebiegał jednak bez oporu – w Polsce działały wówczas organizacje podziemne, takie jak Narodowe Siły Zbrojne, które podejmowały walkę przeciwko narzucaniu systemu komunistycznego.

Podsumowując, początek komunizmu w Polsce to skomplikowany proces, który przebiegał na przestrzeni kilku dekad. Był on wynikiem zbiegu różnych czynników, w tym politycznych ambicji Związku Radzieckiego oraz specyficznej sytuacji międzynarodowej po II wojnie światowej. Komunizm w Polsce cechował się pełnym podporządkowaniem Moskwie i mimo wielu prób oporu, zdołał zdobyć władzę, co trwało aż do 1989 roku, kiedy to odbyły się pierwsze częściowo wolne wybory, rozpoczynające transformację ustrojową kraju.