Agresja Niemiec i ZSRS na Polskę oraz kampania wrześniowa
Rodzaj zadania: Wypracowanie z historii
Dodane: dzisiaj o 10:04
Streszczenie:
Poznaj przyczyny agresji Niemiec i ZSRS na Polskę, przebieg kampanii wrześniowej oraz reakcję aliantów. Uporządkuj najważniejsze wydarzenia i ich skutki.
a) Przyczyny agresji Niemiec i ZSRS na Polskę
Agresja Niemiec wynikała przede wszystkim z ekspansjonistycznej polityki Adolfa Hitlera. Dążył on do obalenia ładu wersalskiego, zdobycia „przestrzeni życiowej” na wschodzie oraz podporządkowania Europy Środkowo-Wschodniej. Bezpośrednim przedmiotem sporu stały się żądania przyłączenia Wolnego Miasta Gdańska do III Rzeszy i utworzenia eksterytorialnej drogi przez polskie Pomorze. Polska odrzuciła te żądania, ponieważ ich przyjęcie zagrażałoby jej suwerenności. Niemcy wykorzystały nazistowską propagandę i sfingowany napad na radiostację w Gliwicach jako pretekst do wojny.ZSRS zmierzał natomiast do odzyskania ziem należących przed I wojną światową do Imperium Rosyjskiego oraz rozszerzenia swoich wpływów w Europie. Współpracę obu państw umożliwił niemiecko-sowiecki pakt Ribbentrop–Mołotow, podpisany 23 sierpnia 1939 r. W tajnym protokole Niemcy i ZSRS podzieliły Europę Środkowo-Wschodnią na strefy wpływów, przewidując również rozbiór Polski. Stalin liczył ponadto, że wojna osłabi państwa zachodnie i pozwoli ZSRS powiększyć swoje terytorium.
b) Główne etapy kampanii wrześniowej
Kampania rozpoczęła się 1 września 1939 r. od niemieckiego ataku bez wypowiedzenia wojny. Za symboliczne początki walk uznaje się ostrzał Westerplatte przez pancernik „Schleswig-Holstein” oraz nalot na Wieluń. Niemcy uderzyli z kilku stron, wykorzystując przewagę liczebną i techniczną oraz współdziałanie lotnictwa, wojsk pancernych i piechoty. Polska armia podjęła obronę granic, między innymi pod Mokrą, na Westerplatte i pod Wizną, lecz szybko została zmuszona do odwrotu.W pierwszym tygodniu wojny Niemcy przełamali polską obronę i ruszyli w kierunku Warszawy. Polskie oddziały wycofywały się za Wisłę i San, próbując stworzyć nową linię obrony. W dniach 9–18 września rozegrała się bitwa nad Bzurą — największe starcie kampanii. Początkowy sukces polskiego kontruderzenia nie został jednak wykorzystany, a armie „Poznań” i „Pomorze” zostały rozbite.
17 września, zgodnie z ustaleniami paktu Ribbentrop–Mołotow, na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej wkroczyła Armia Czerwona. Atak ten przekreślił możliwość zorganizowania długotrwałej obrony na południowym wschodzie kraju. Polskie władze przekroczyły granicę z Rumunią, gdzie zostały internowane.
Mimo położenia bez wyjścia opór trwał nadal. Warszawa skapitulowała 28 września, Modlin dzień później, a obrońcy Helu — 2 października. Ostatnią dużą bitwą była stoczona w dniach 2–5 października bitwa pod Kockiem. Po niej Samodzielna Grupa Operacyjna „Polesie” generała Franciszka Kleeberga złożyła broń.
c) Reakcja aliantów zachodnich
Wielka Brytania i Francja, związane z Polską zobowiązaniami sojuszniczymi, 3 września 1939 r. wypowiedziały Niemcom wojnę. Nie udzieliły jednak Polsce skutecznej pomocy militarnej. Francuzi przeprowadzili jedynie ograniczoną ofensywę w Zagłębiu Saary, po czym wstrzymali działania. Na froncie zachodnim rozpoczął się okres nazywany „dziwną wojną”.Bierność aliantów wynikała z nieprzygotowania do działań ofensywnych, przyjęcia strategii obronnej oraz obaw przed wysokimi stratami. Francja polegała na umocnieniach Linii Maginota, a Wielka Brytania potrzebowała czasu na rozbudowę sił lądowych. Zachodni sojusznicy zakładali, że długotrwała blokada gospodarcza osłabi Niemcy. W praktyce pozostawili Polskę bez bezpośredniego wsparcia, dzięki czemu Niemcy mogły skoncentrować większość sił na froncie polskim.
d) Skutki klęski Polski w 1939 r.
Najważniejszym skutkiem militarnym i politycznym był upadek państwa polskiego oraz podział jego terytorium między III Rzeszę i ZSRS. Obaj okupanci rozpoczęli represje wobec ludności. Niemcy prowadzili masowe egzekucje, wysiedlenia, germanizację i prześladowania polskich elit, a następnie zagładę ludności żydowskiej. Władze sowieckie dokonywały aresztowań i deportacji w głąb ZSRS, prowadziły sowietyzację zajętych terenów oraz zwalczały polskie elity. Jedną z największych zbrodni sowieckich stał się mord katyński.Kampania przyniosła Polsce ogromne straty ludzkie i materialne. Wielu żołnierzy trafiło do niewoli niemieckiej lub sowieckiej, a część przedostała się przez Rumunię i Węgry na Zachód. Mimo okupacji państwo polskie zachowało ciągłość prawną. Powstał rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, a we Francji, później zaś w Wielkiej Brytanii i innych krajach, formowano Polskie Siły Zbrojne.
W kraju rozwinęło się Polskie Państwo Podziemne wraz z konspiracyjnymi strukturami administracyjnymi, wojskowymi i oświatowymi. Klęska we wrześniu 1939 r. nie oznaczała więc zakończenia walki. Polacy kontynuowali ją zarówno na okupowanych ziemiach, jak i na wielu frontach II wojny światowej.
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się