Mikrohistoria, historie niekonwencjonalne i zwroty w humanistyce: różnice od historii akademickiej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.01.2024 o 17:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie z historii

Dodane: 14.01.2024 o 17:47

Współczesna humanistyka, w tym historiografia, stale rozwija się poprzez przyjmowanie nowych kierunków badań, metod i perspektyw. Jednym z ważniejszych zjawisk, które miały miejsce w drugiej połowie XX wieku, były narodziny tak zwanych historii niekonwencjonalnych, w tym mikrohistorii oraz innych zwrotów epistemologicznych w naukach humanistycznych. W kontekście tych badawczych przestrzeni należałoby również wspomnieć o naukach społecznych i szeroko rozumianej kulturze, które również wpływały na zmiany w historiografii. Esencją owych zmian było odejście od tradycyjnej historii akademickiej, skoncentrowanej przede wszystkim na wielkich narracjach i wydarzeniach politycznych, na rzecz nowych podejść, które kładły nacisk na doświadczenia indywidualne, codzienność oraz zapomniane lub marginalizowane grupy społeczne.

Mikrohistoria powstała we Włoszech w latach 70. XX wieku i szybko zdobyła popularność wśród historyków na całym świecie. Charakterystyczne dla niej jest skupienie na małych jednostkach społecznych, takich jak lokalne społeczności, rodziny lub pojedyncze osoby. Przełomowe w tej dziedzinie były prace Carla Ginzburga, w tym jego słynna książka "Ser Watykański i tajemnice pendżabskiej Czarownicy", która poprzez analizę przypadku jednego mężczyzny odsłoniła niezwykłe aspekty kultury włoskiego Renesansu. Mikrohistoria, poprzez dogłębne badania przypadków, pozwala na nowe interpretacje i zrozumienie bardziej ogólnych procesów historycznych. Dzięki temu, że koncentruje się na detalu, na "nikim", jest w stanie wyciągnąć wnioski mające znaczenie dla zrozumienia szerszych zjawisk.

Kolejnym aspektem zmian w humanistyce jest powstanie historii niekonwencjonalnych. Obejmuje ona między innymi historię codzienności, historię mentalności czy historię ciała. Częścią tej „niekonwencjonalności” jest również postkolonializm, który bada skutki kolonializmu oraz jego oddziaływanie na kulturę i świadomość społeczną byłych kolonii i kolonizatorów. Studia kulturowe czy genderowe to również przykłady historii niekonwencjonalnej, badającej role płci oraz procesy kształtowania tożsamości narodowej, etnicznej czy seksualnej.

Ostatnim zjawiskiem, które warto wymienić, są zwroty w humanistyce. Zwrot kulturowy, językowy, ikonograficzny, czy performansu to przeformułowanie podejścia do badania tekstów, obrazów, przedmiotów i działań, przykładające większą uwagę do formy, treści i kontekstu kulturowego. Zwroty te wprowadziły nowe metody analizy i interpretacji materiału źródłowego, często bazujące na interdyscyplinarności i wpływach z innych dziedzin naukowych, takich jak socjologia, lingwistyka czy studia kulturowe.

Historia akademicka różni się od wyżej wymienionych podejść przede wszystkim zakresem analizy. Koncentruje się głównie na polityce, prawie, gospodarce i innych działaniach, które wpływają na wielkie narracje oraz "ważne" wydarzenia i figury. Tradycyjna historiografia często opiera się na badaniu źródeł pisanych i oficjalnych dokumentów, które są dostępne w archiwach. W ramach tych dominujących dyskursów, skupienie na małych wydarzeniach, ludziach peryferyjnych czy codzienności bywało pomijane.

Podsumowując, historie niekonwencjonalne, mikrohistoria i współczesne zwroty w humanistyce to podejścia, które dopełniają oraz wzbogacają historiografię o nowe perspektywy. Pozwalają one spojrzeć na przeszłość przez pryzmat różnorodnych doświadczeń ludzkich, które wcześniej często pozostawały niezauważone. Rozwój tych dyscyplin i metod wskazuje na dynamiczne poszerzanie horyzontów badawczych historii i zapowiada dalsze poszukiwania nieodkrytych obszarów przeszłości.