Czy „Syzyfowe prace” można nazwać radosnym hymnem życia na przekór wszystkiemu?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.04.2024 o 13:23

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Powieść "Syzyfowe prace" Stefana Żeromskiego jest jednym z najważniejszych dzieł literackich opisujących realia polskiej młodzieży pod zaborami. Jej tytuł jest nawiązaniem do mitu o Syzyfie, którego kara za wykroczenia polegała na wiecznym wznoszeniu głazu na szczyt góry, skąd kamień za każdym razem staczał się w dół. Żeromski wykorzystuje ten mit, aby symbolizować ciężką i wydawałoby się niekończącą się pracę polskiej inteligencji w zaborze rosyjskim. Pomimo tego z pozoru pesymistycznego obrazu, autor zdołał przemienić trudy bohaterów w radosne świadectwo siły i wytrwałości ludzkiego ducha.

Główny bohater, Marcin Borowicz, rozpoczyna swoją drogę jako pasywny przedmiot rusyfikacyjnych dyrektyw, ewoluując w kierunku pełnej świadomości narodowej. Przebudzenie Marcina zaczyna nabierać rozpędu, kiedy próbuje walczyć z nastawieniem większości uczniów i nauczycieli rosyjskojęzycznej szkoły. Pod wpływem tragicznego przemówienia Bernarda Zygiera, Marcin uświadamia sobie konieczność działania dla dobra narodu. Zygier mówi: „Nasi ojcowie [...] schną w syberyjskich kopalniach soli za to samo, czego wy się wstydzicie i za co was nie karzą”. Te słowa odcisnęły trwały ślad na Marcina i stały się jednym z istotnych punków zwrotnych w jego osobistej walce.

Szczególnie podnosząca na duchu jest analiza związku Marcina i "Biruty". To właśnie miłość staje się dla niego jedną z największych sił napędowych. Śmierć matki Marcina była niezwykle bolesnym doświadczeniem, ale wsparcie ze strony "Biruty" stało się dla niego solącem. Ich relacja dowodzi, że w trudnych chwilach to właśnie bliskość i uczucie mogą dać człowiekowi potrzebną siłę do dalszego działania, nawet kiedy wszystko wokół zdaje się wskazywać na przeciwności.

Innym ważnym bohaterem w kontekście radosnego hymnu życia jest Andrzej Radek. Mimo trudnych warunków, w jakich przyszło mu dorastać, Radek nie poddaje się. Edukacja staje się dla niego drogą do zmiany życia. Posiadając zaledwie jedną koszulę, wykorzystuje każdą okazję do uczestnictwa w tajnych kompletach, a wpływ nauczyciela Kawki jest przy tym nieoceniony. Jak zauważył Radek: "Ani brody nie mam, ani kaftana, a Polski mi tak żal...". Jego historia salonowców jest życiowym potwierdzeniem, że nawet największa biedy i przeciwności nie są w stanie powstrzymać determinacji i pragnienia wiedzy.

Zakończenie "Syzyfowych prac" przynosi podsumowanie trudów bohaterów. Żeromski ukazuje naszym oczom ideał życiowej walki i determinacji. Podczas gdy ich wysiłki mogą wydawać się niekończącą pracą, podobnie jak w mitologicznym potępieniu Syzyfa, ostatecznie prowadzą one do moralnego i społecznego zwycięstwa. To jest ten radosny hymn życia – świadomość, że nawet w najbardziej ponurych czasach istnieje nadzieja i możliwość pokonania przeciwności.

Dzieło Żeromskiego oddaje ducha epoki pozytywizmu, która głosiła, że każdy człowiek powinien pracować na rzecz społeczności i polepszać warunki życia. Również osobiste dylematy i wybory bohaterów pokazują przywiązanie do życiowych wartości, które są ważne nawet w zmaganiu się z bezsensowną, z punktu widzenia Syzyfa, pracą.

Odpowiedź na pytanie tytułowe wydaje się więc jasna - "Syzyfowe prace" można uznać za radosny hymn życia, ponieważ wskazuje on, iż w woli człowieka i jego determinacji leży niewyobrażalna siła. Ponadto przesłanie powieści pozostaje aktualne, zachęcając kolejne pokolenia do nieustępliwej walki o lepszy świat, a zwycięstwo w tej walce nie jest wyłącznie mierzalnym sukcesem, ale również wewnętrznym przekonaniem o własnej wartości i godności.