Czy profesor Sonnenbruch powinien mieć sobie coś do zarzucenia?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.04.2024 o 10:09

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.04.2024 o 8:46

Leon Kruczkowski w swoim dramacie stawia pytanie o moralność i odpowiedzialność jednostki w czasach próby. Profesor Sonnenbruch, jedna z postaci dramatu, wydaje się być uosobieniem sprzeczności, co prowadzi do zasadniczego pytania: czy powinien mieć sobie coś do zarzucenia?

Sonnenbruch przedstawiony jest jako "uczciwy Niemiec", który unika prostych rozwiązań i stara się zachować swoje moralne zasady mimo trudnych czasów. Odmawiając przyjęcia prezentu od Ruth, który pochodzi z okupowanych terenów, pokazuje, że ma świadomość procederu rabunkowego prowadzonego przez Niemcy. Jego publiczne wyrażanie sprzeciwu wobec faszyzmu może wydawać się dowodem na jego opór przeciwko zbrodniczemu reżimowi. Podobnie decyzja o unikaniu międzynarodowych konferencji wydaje się być próbą nielegitymizowania narodowego socjalizmu.

Jednakże szczegółowa analiza jego postawy ujawnia pewne niepokojące kwestie. Profesor nie podejmuje działań w przypadku swojego syna Willy'ego, którego zainteresowania faszyzmem rosną. Mogłoby się wydawać, że akceptuje on jego poglądy, a przez swą bierność nawet pośrednio je popiera. Również chociaż posiada zastrzeżenia co do ideologii, nie przekłada ich na otwarte działania przeciwko nazistom, co może być odczytane jako tchórzostwo lub oportunizm. Profesor nie tylko milczy, ale również akceptuje nagrody od rządowych kręgów Niemiec, co rzuca cień na jego moralny postulat.

Jako możliwe przyczyny takiej bierności Sonnenbrucha można wskazać troskę o bezpieczeństwo własnej rodziny. Fałsz i terror nazistowskich Niemiec stwarzają sytuację, w której każde działanie mogło prowadzić do represji. Z drugiej strony, czy obawa o bezpieczeństwo może usprawiedliwić pasywność wobec zła? Strach i możliwe konsekwencje mogą tłumaczyć, ale czy rzeczywiście usprawiedliwiają jego postawę?

Patrząc na konsekwencje postawy profesora, można dojść do wniosku, że jego naukowe badania, nawet te apolityczne, mogły niezamierzenie wspierać zbrodnicze działania reżimu. W tym świetle, brak poczucia osobistej odpowiedzialności za uczestnictwo w systemie, który dopuszczał się zbrodni wojennych, staje się jeszcze bardziej problematyczny.

Czy taka postawa zasługuje na potępienie? Moralna ocena Sonnenbrucha w dramacie jest dwoista. Z jednej strony wykazuje prywatny integryzm, ale z drugiej strony jest publicznie pasywny. Postać pokazuje dualność natury ludzkiej, narażonej na wielorakie naciski i pokusy kompromisu.

Podsumowując, prof. Sonnenbruch niewątpliwie powinien mieć sobie coś do zarzucenia. Jego postawa, choć wynikająca z trudnych okoliczności, ostatecznie wspiera system, który jest zdecydowanie zbrodniczy. Jego moralna pasywność ukazuje, że niestety nie stanął on na wysokości zadania, jakim było aktywne przeciwstawienie się złu.

Ten dramat, jak też postać Sonnenbrucha, są przestrogą przed moralnym relatywizmem i pokazują, że przymus historyczny nie zwalnia z odpowiedzialności. Zmuszają do refleksji nad wagą odpowiedzialności osobistej w obliczu wielkich moralnych wyzwań.