Jakie postawy społeczeństwa niemieckiego pokazuje w „Niemcach” Leon Kruczkowski?

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.05.2024 o 15:12

Leon Kruczkowski to znakomity polski pisarz, dramaturg oraz działacz społeczny, który pozostawił wyraźny ślad w dziedzinie literatury dzięki swoim istotnym dziełom. Jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych utworów jest dramat "Niemcy", który ukazuje – na tle wydarzeń II wojny światowej – różnorodne postawy społeczeństwa niemieckiego wobec nazizmu. Dzieło to, napisane w 1949 roku, ma ogromne znaczenie zarówno literackie, jak i historyczne, bowiem w sposób realistyczny i sugestywny przedstawia moralne dylematy i decyzje jednostek w czasie mrocznych lat okupacji hitlerowskiej.

Kruczkowski, przez losy rodziny Sonnenbruchów, ukazuje różnorodne postawy Niemców wobec nazizmu. Rodzina ta staje się symbolicznym obrazem społeczeństwa niemieckiego, gdzie każde z przedstawionych postaci w różny sposób reaguje na okrucieństwa i ideologię nazistowską. Analiza tych postaw pozwala na zgłębienie problematyki moralnej i etycznej, jakie stawiała przed jednostkami reżim hitlerowski.

Profesor Walter Sonnenbruch jest jednym z kluczowych bohaterów dramatu. Jest wybitnym biologiem, uznawanym i nagradzanym w swoim środowisku. Symbolizuje on bierność i obojętność wobec zła. Prywatnie potępia faszyzm i odczuwa wstręt wobec działań syna Williego, który jest gorliwym nazistą, jednak publicznie nie podejmuje żadnych działań przeciwko reżimowi. Jego niechęć do stawienia czoła faszyzmowi jest wyraźnym kontrastem do jego naukowej działalności, która z założenia powinna służyć dobru ludzkości. Momentem kulminacyjnym tej moralnej dwuznaczności jest spotkanie z Joachimem Petersiem, jego byłym asystentem i Żydem, który uciekł z obozu koncentracyjnego i błaga o pomoc. Profesor odmawia udzielenia mu schronienia, co stanowi ostateczną kompromitację jego moralności.

Willi Sonnenbruch, syn profesora, jest przedstawicielem gorliwych zwolenników nazizmu. Bezwzględnie oddany ideologii Hitlera, prezentuje postawę pełną nienawiści i braku wrażliwości na cierpienie innych. Jest on symbolem bezrefleksyjnego podporządkowania się brutalnym nakazom reżimu, co czyni go jednym z najjaskrawszych obrazów deprawacji umysłowej w hierarchii nazistowskiej.

Bertha Sonnenbruch, żona profesora, również popiera nazizm, jednak jej postawa jest raczej pasywna. Skupia się na prowadzeniu domu i opiece nad rodziną, nie zastanawiając się nad losem innych ludzi. Jej obojętność i brak refleksji nad losem ofiar faszyzmu idealnie oddają postawę wielu Niemców, którzy akceptowali reżim, nie zadając pytań ani nie kwestionując jego działań.

Kolejne postacie, Hoppe i Liesel Sonnenbruch, działają przede wszystkim zgodnie z zasadą oportunizmu. W ich postawach widać moralny kompromis i dążenie do przetrwania za wszelką cenę, nawet kosztem innych. Ich postępowanie ukazuje brak stałych zasad moralnych i gotowość do dostosowania się do okoliczności, byleby zapewnić sobie korzyści.

Konflikt moralny i heroiczna postawa uosabiane są przez Joachima Petersa, który, mimo swego tragicznego położenia, pozostaje symbolem ofiary i moralnego sprawdzianu dla innych bohaterów. Jego obecność w dramacie zmusza postacie do konfrontacji ze swoimi sumieniami i ujawnienia ich prawdziwych wartości.

Analiza kluczowych scen w dramacie, takich jak obchody jubileuszu, spotkanie z Joachimem Petersem oraz różne rozmowy rodzinne, pozwala lepiej zrozumieć postawy poszczególnych bohaterów. Obchody jubileuszu profesora, odbywające się w atmosferze terroru i zbrodni hitlerowskich, stanowią ironiczny kontrast do sytuacji politycznej i moralnej tamtych czasów. Spotkanie profesora z Joachimem Petersem jest momentem próby, który uwydatnia moralną porażkę profesora Sonnenbrucha. Rozmowy rodzinne ukazują z kolei różnorodność poglądów i postaw wobec nazizmu, a także wewnętrzne napięcia i konflikty moralne wśród członków rodziny.

Dramat "Niemcy" ma uniwersalne przesłanie, które wykracza poza kontekst historyczny II wojny światowej. Realia przedstawione w dziele Kruczkowskiego stanowią krytykę różnych form kolaboracji i biernej zgody na terror. Autor podkreśla moralną odpowiedzialność jednostki za swoje czyny oraz krytykuje bierność, która często jest milczącym przyzwoleniem na zło. Dramat przypomina również o konieczności sprzeciwu wobec zła i działania na rzecz prawdy i sprawiedliwości.

"Niemcy" Leona Kruczkowskiego to dzieło, które skłania do refleksji nad postawami moralnymi i etycznymi jednostek w obliczu totalitaryzmu. Każdy z bohaterów dramatu reprezentuje inny aspekt niemieckiego społeczeństwa – od gorliwego wykonawcy nazistowskiego terroru, przez oportunistów, po biernych intelektualistów. Ukazując różne postawy niemieckiego społeczeństwa wobec nazizmu, Kruczkowski stawia pytanie o moralną odpowiedzialność każdego z nas w obliczu zła. Dzieło to przypomina, że bierność może prowadzić do współudziału w zbrodniach, a milczenie często jest równoznaczne z przyzwoleniem na nieprawość.

Tekst ten zachęca do osobistej refleksji nad własną postawą moralną w obliczu współczesnych wyzwań i konfliktów. W kontekście dzisiejszych problemów społecznych i politycznych, "Niemcy" Kruczkowskiego stanowią nieustanne przypomnienie o znaczeniu odwagi i moralnej odpowiedzialności jednostki. Każdy z nas powinien zadać sobie pytanie, czy w obliczu zła i niesprawiedliwości jesteśmy gotowi do podjęcia działania, czy też pozostaniemy biernymi obserwatorami.