Charakterystyka głównego bohatera „Skąpca” Moliera- Harpagona

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.01.2024 o 10:42

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.01.2024 o 15:35

Harpagon to postać, która od pierwszego momentu pojawienia się na scenie wywołuje mieszane uczucia. Jest to człowiek komiczny w swoich działaniach i powierzchowności, ale jednocześnie jego osobowość kryje w sobie cechy tragiczne. Taki obraz głównego bohatera komedii Moliera „Skąpiec” jawi się jako odbicie ludzkich namiętności, które mogą doprowadzić do samotności i nieszczęścia.

Francja XVII wieku, pełna przepychu dworu Ludwika XIV i jednocześnie biednych mas, to czas i miejsce, gdzie rośnie rola pieniądza i miejskiego mieszczaństwa - społecznego substratu, z którego wywodzi się Harpagon. W tej epoce skąpiec nie jest jedynie postacią literacką, ale także symbolem pewnych cech charakteru i społecznych postaw.

Harpagon jest ubrany skromnie, co ma podkreślać jego oszczędność. Jego mieszkanie jest dalekie od gustownych dworskich rezydencji, co przejawia się również w zaniedbaniu służby i posiadłości. Harpagon jest także postacią pełną wewnętrznych sprzeczności. Z jednej strony nadmiernie dba o swoje finanse, z drugiej często działa nierozsądnie, a nawet absurdalnie, jak choćby w przypadku ukrywania skrzyni ze złotem - co jest jednocześnie przyczyną licznych komediowych zdarzeń w sztuce.

Jako ojciec Harpagon nie wykazuje się ani uczuciem, ani zrozumieniem dla swoich dzieci. Oczekuje od nich, podobnie jak od wszystkich wokół, przede wszystkim korzyści materialnych. Stara się nawet zarządzić ich życiem uczuciowym, mając na względzie własne interesy finansowe, co prowadzi do serii konfliktów.

Wiedząc, że pieniądz to jego obsesja, Harpagon nie cofnie się przed niczym, aby go pomnażać. Uprawia lichwiarstwo, co jeszcze bardziej pogłębia przepaść między nim a otoczeniem, a także uwydatnia hipokryzję i moralną tandetność jego działań. Effektem jest też przemiana tych, którzy są od niego zależni, w osoby niechętne i pełne oburzenia.

Harpagon często postępuje w sposób naiwny, co jest przyczyną komicznych sytuacji, ale także tragedii. Jego obsesyjne poszukiwanie ukrytego skarbu czy drobne kradzieże podkreślają absurd przesadnego skąpstwa, a jego pasja gromadzenia bogactwa przybiera znamiona patologii. Postać ta budzi równocześnie śmiech i litość, a jej wizerunek jest karykaturalnym obrazem ludzkich słabości.

Wobec innych postaci Harpagon jawi się przede wszystkim jako ktoś, kto nie potrafi budować prawdziwych, uczciwych relacji, zawsze kierując się interesem własnym. To obrazuje konflikty między wartościami materialnymi a uczuciowymi, które są nieustannym elementem jego życia.

Zachowanie Harpagona, choć śmieszy publiczność, w głębi duszy wywołuje ucisk. Jego wyobcowanie i samotność skłaniają do refleksji nad losem człowieka, który zawierzył jedynie materialnemu bogactwu, zapominając o wartościach niematerialnych. Oglądając jego poczynania, zarówno w XVII wieku, jak i obecnie, widać, że postać ta jest przestrogą przed jednostronnym postrzeganiem świata.

Podsumowując, Harpagon jest postacią niezwykle różnorodną. Jego zachowania i działania potrafią bawić, ale również skłaniają do przemyśleń na temat wartości, które w życiu powinny być najważniejsze. Skąpstwo Harpagona, chociaż przedstawione jest w komedii, niesie głębsze przesłanie, które, niezależnie od czasów, pozostaje aktualne. To przestroga dla współczesnych odbiorców, by nie stawiali majątku ponad miłość, rodzinną więź i prawdziwe uczucia. Postać ta, ze wszystkimi swoimi wadami i mankamentami, pozostaje kluczową lekcją literatury i kultury, wskazując jak niebezpieczne może być porzucenie humanistycznych wartości na rzecz ślepego gromadzenia dóbr materialnych.