Neron - okrutny władca z powieści „Quo vadis” H. Sienkiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.01.2024 o 10:41

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.01.2024 o 17:51

W powieściach historycznych często spotykamy się z portretami wielkich władców, którzy, przez pryzmat literatury, nabierają cech zarówno heroicznych, jak i demonicznych. Henryk Sienkiewicz, noblista i mistrz pióra, w swej powieści „Quo vadis” przedstawił jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii cesarstwa rzymskiego – Nerona. Obraz cesarza w tej powieści ma ogromne znaczenie dla rozwoju dramatycznych wydarzeń i stanowi osnowę dla ukazania konfliktu między despotyczną władzą a duchowością chrześcijańską.

Neron, w rzeczywistości, był postacią znaną z okrucieństwa i megalomanii, co w pewien sposób znajduje odzwierciedlenie w powieści Sienkiewicza. Powieść opiera się na wydarzeniach historycznych, jednak wpisuje w nie dużą dawkę fikcji, by wzmocnić właściwości literackie utworu. W tym konkretnym przypadku władca ukazany jest jako paranoik i dekadent, a jego ekscentryczność i kapryśność stanowią o sile charakteru, którym operuje autor.

Wygląd fizyczny Sienkiewiczowego Nerona jest bezpośrednim odzwierciedleniem jego zepsutej duszy. Opisany jest jako otyły mężczyzna z rozbieganymi oczami, którego twarz zdradza zarówno przesyt, jak i kaprys. Odzież cesarza jest przeładowana złotem i purpurą, symbolem władzy i bogactwa, a przesadne gesty, które stosuje, mają za zadanie zaimponować otoczeniu. Twarz komedianta, którą nosi, stanowi metaforę teatralności i fałszu, podkreślając tym samym brak głębszych uczuć i moralnego wyjałowienia.

Z psychologicznego punktu widzenia portretowany jest jako niezrównoważony i nieobliczalny władca. Charakteryzuje go nagłe zmienianie decyzji i brak konsekwencji. Jego otoczenie żyje w ciągłym lęku, utrzymując pozory lojalności. Petroniusz, bliski doradca Nerona, często staje się emisariuszem zdrowego rozsądku, który łagodzi niektóre z jego gorszych impulsów. Jednak nawet Petroniusz ma ograniczone możliwości działania w obliczu obłędu Nerona, a jego upodobanie do okrucieństwa objawia się np. w epizodzie podpalenia Rzymu, gdzie Neron, zafascynowany własnymi artystycznymi aspiracjami, zrzuca odpowiedzialność na chrześcijan.

A właśnie stosunek do chrześcijan jest punktem, w którym kreacja Nerona osiąga swój kulminacyjny punkt okrucieństwa. Neron nie tylko oskarża ich o spowodowanie pożaru Rzymu, ale z premedytacją i okrucieństwem organizuje ich masowe prześladowania. Jego postępowanie wzmacnia antypatie otoczenia i prowadzi do heroicznej martyrologii chrześcijańskiej, która z kolei odsłania monstrualność cesarza.

Końcowe momenty życia Nerona ukazane zostały jako momenty zbuntowania się wojska i ludności przeciwko niemu. Jego słowa "Jakiż artysta ginie!" uwydatniają megalomanię nawet w obliczu śmierci. Samobójstwo Nerona jest dopełnieniem jego portretu jako tchórzliwego okrutnika, który ponosi moralną klęskę.

Podsumowując, w powieści "Quo vadis" Neron jest wykreowany na wybitnie negatywną postać. Przedstawienie go w taki sposób stawia pod znakiem zapytania rzetelność literatury historycznej i jej wpływ na postrzeganie autentycznych postaci. Sienkiewicz naucza nas na nowo, że historia literatury może zarówno fałszować, jak i oświetlać przeszłość, jednak zawsze będzie to odbywać się przez pryzmat subiektywnej interpretacji twórcy.

W powieści Sienkiewicza Neron jest istotną postacią, dzięki której autor ma możliwość ukazania nie tylko ciemnych stron ludzkiej natury, ale także wzniosłości, która może się w niej kryć. Jego talent pisarski sprawia, że choć obraz cesarza jest przepełniony negatywizmem, skłania nas to do głębszej refleksji na temat naszej historii i wartości, które powinniśmy pielęgnować.