Wiadomości o lekturze: „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.02.2024 o 12:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.02.2024 o 9:55

Powieść historyczna "Krzyżacy" Henryka Sienkiewicza jest jednym z najbardziej znaczących i cenionych dzieł w dorobku literatury polskiej. Powstała na przełomie XIX i XX wieku, w okresie narodowej potrzeby uhonorowania polskich bohaterów i walk z Zakonem Krzyżackim. Sienkiewicz, pisząc "Krzyżaków", chciał nie tylko oddać charakter minionych epok, ale również inspirować swoich rodaków, pokrzepić ich serca i przypomnieć o sławnych dniach historii Polski, co było ważne w czasach zaborów, gdy Polska jako państwo nie istniała.

W fabule "Krzyżaków" przeplatają się liczne wydarzenia, które razem tworzą barwny obraz średniowiecznej Polski. Rozpoczyna się ona w karczmie w Tyńcu, gdzie poznajemy Maćka i jego bratanka Zbyszka z Bogdańca. To tam w tle naszych bohaterów rozgrywają się walki z Krzyżakami i pojawia się Danusia, którą młody Zbyszko zakochuje się od pierwszego wejrzenia. Ich miłość stanie się jednym z centralnych wątków całej historii.

Z kolejnymi rozdziałami nasila się konflikt z Zakonem Krzyżackim. Dramatyzm sytuacji pogłębia spotkanie z posłańcem Wielkiego Mistrza i aresztowanie Zbyszka. Interwencje na rzecz młodego rycerza pokazują zawiłości ówczesnej polityki oraz wsparcie, jakie świadczyli sobie bracia szlacheccy.

Na kartach powieści dużą rolę odgrywa postać Juranda ze Spychowa, ojca Danusi, którego gniew i wrogość do Zakonu wynika z osobistych doświadczeń. Krzyżacy, stosując podstęp, porywają Danusię, co znacząco wpływa na jej dalsze losy i losy innych postaci.

Wątek ratunku Danusi jest pełen zwrotów akcji i skomplikowanych wydarzeń, a kolejne kroki Zbyszka prowadzą do rozwoju jego relacji z Jagienką ze Zgorzelic. Konsekwencje wydarzeń są przykre – opis śmierci Juranda i jego córki Danusi wywołuje silne emocje.

Postać Maćka z Bogdańca to ideał rycerza, opiekuńczy wuj i mentor dla Zbyszka. Danusia i Jagienka to dwa kontrastujące oblicza kobiecości; Danusia skromna i niewinna, Jagienka stanowcza i zaradna. W życiu Zbyszka pełnią one rolę, która definiuje jego postępowanie.

Na kartach powieści pojawiają się również postacie historyczne, takie jak Władysław Jagiełło czy Jadwiga, co podnosi rangę dzieła, wiążąc fabułę z realnymi wydarzeniami. Rycerze, z jakimi stykają się bohaterowie, to symbol ówczesnych czasów, dając wyobrażenie o wojnie z Krzyżakami.

Problematykę "Krzyżaków" stanowi nie tylko kwestia historyczna i patriotyczna, ale również walka narodu polskiego przeciw przeciwnościom, zarówno zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Sienkiewicz zręcznie łączy fakty z własną fikcją, tworząc spójny i porywający obraz.

Język, jakiego używa Sienkiewicz, to swoista rekonstrukcja języka średniowiecznego, pełnego archaizmów. Inspirując się Mickiewiczem, pisarz buduje tradycję literacką, która żyje do dziś. Archaiźmy wpłynęły na styl i odbiór powieści, tworząc wrażenie autentyczności.

Powieść obfituje również w informacje o kulturze i tradycji średniowiecznej Polski. Sienkiewicz odtwarza życie codzienne szlachty, rycerstwa, kulturę materialną i obyczaje. Miejsca, jaką odgrywają w powieści, są podkreśleniem autentyczności wydarzeń.

W epilogu zmieniają się losy Zbyszka po śmierci Danusi. Bitwa pod Grunwaldem to zwieńczenie walki z Krzyżakami, a powrót do Bogdańca oraz życie po wojnie obrazują wygrane życiowe bitwy bohatera.

Podsumowując, "Krzyżacy" to nie tylko utwór historyczno-patriotyczny, ale również ważny element polskiej i światowej literatury. Przywołując przeszłość, Sienkiewicz stworzył ponadczasowe dzieło, które do dziś jest obecne w kanonie szkolnym i inspiruje kolejne pokolenia czytelników.