Kto miał rację broniąc swoich praw – Kreon czy Antygona?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.02.2024 o 15:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.02.2024 o 8:47

Literatura starożytnej Grecji do dziś stanowi niezmiennie bogate źródło inspiracji dla współczesnych twórców, zarówno w dziedzinie sztuki, jak i w sferze etycznych rozważań. Tragedia Sofoklesa „Antygona” jest jednym z dzieł, które w sposób szczególnie trafny porusza problem konfliktu wartości i praw – konfrontując boskie prawa z prawami ludzkimi. Mamy tu do czynienia z konfliktem pomiędzy tytułową bohaterką a Kreonem, który jest zarazem jej stryjem oraz władcą Teb. Antygona, nie godząc się z decyzją Kreona, broni prawa do pochówku swojego brata, podczas gdy Kreon, usiłując zachować porządek w państwie, stawia na karanie zdrajców.

Antygona, jako postać tragiczna, uosabia determinację w obronie prawa boskiego. W jej działaniu głęboko zakorzeniony jest nakaz religijny, który precyzuje obowiązek pochowania zmarłych zgodnie z obrządkami. W kulturze greckiej ryty szczególną role odgrywała rodzina, a rytuał pogrzebowy był wyrazem szacunku dla zmarłego oraz koniecznością umożliwienia duszy przejścia do świata zmarłych. Antygona, broniąc nienaruszalności praw boskich, pokazuje się jako bohaterka wierna tradycji i głęboko zaangażowana emocjonalnie w kwestie rodzinne.

Kreon, stając w obronie prawa ludzkiego, reprezentuje zupełnie inną wartość. Jego władza opiera się na autorytecie, który musi być niepodważalny, jeżeli ma zapewnić stabilność rządów i porządek w państwie. W myśl jego racji, stanowcze działania mają na celu odstraszenie potencjalnych buntowników. Kreon, kierowany przede wszystkim dobrem wspólnoty, postawił więc na karanie zdrajców, czyli tych, którzy swoim działaniem mogliby zagrozić jedności narodu. Stąd jego decyzja o niepochowaniu Polinejkesa, brata Antygony, byłego buntownika przeciwko państwu.

W odbiorze moralnym i emocjonalnym konfliktu, który rozpala serca obu postaci, widoczna jest antyteza uczucia i rozumu. Antygona działa kierowana uczuciem – miłość do brata jest dla niej motorem działania i przenika każdy wybór, jaki podejmuje. Kreon natomiast wydaje się być postacią kierowaną przede wszystkim rozumem – jego decyzje, choć z pozoru surowe, mają zabezpieczyć przyszłość państwa.

Patrząc z perspektywy jednostki i państwa, mamy do czynienia z konfrontacją Antygony, która walczy o sprawiedliwość dla swojej rodziny, z Kreonem, jako reprezentantem państwa, dla którego prawo jest narzędziem porządkowania rzeczywistości. Konflikt ten pokazuje, jak trudne wybory czekają na tych, którzy muszą rozstrzygać między dobrem osobistym a ogólnym.

Wybory moralne Antygony prowadzą ją do tragicznego końca, co w klasycznej tragedii ma wydźwięk zarówno smutny, jak i szlachetny. Postawa Antygony, dumna i nieugięta aż do śmierci, inspiruje do dyskusji na temat moralnej wartości nieposłuszeństwa i lojalności wobec rodzeństwa. Z kolei konsekwencje moralne wyborów Kreona są równie tragiczne – strata rodziny i zburzenie wewnętrznego spokoju są ceną, jaką płaci za swoją surowość.

W podsumowaniu tej rozterki musimy uznać, że obie racje, zarówno Antygony, jak i Kreona, mają swoją wagę. Balans między nimi jest niezwykle trudny do osiągnięcia i bywa, że wybór pomiędzy nimi wydaje się nierozwiązywalny. Z tragedii „Antygona” płynie dla nas ważne przesłanie o potrzebie szukania równowagi między emocjami a rozumem, między prawami boskimi a ludzkimi, między dobrem jednostki a dobrem wspólnoty. Warto więc pamiętać o tej różnorakości perspektyw i uwarunkowań, które wpływają na nasze decyzje, zarówno te codzienne, jak i te, które mają doniosłe znaczenie dla naszego życia. Reflektując nad wydarzeniami z „Antygony”, stajemy przed niełatwym zadaniem oceny postępków ludzkich w kontekście etycznym i społecznym, co zmusza nas do zastanowienia się nad własną idea sprawiedliwości, granicami władzy i moralnością naszych wyborów.