Co tak naprawdę wiemy o cieniu? – przemówienie

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 12.06.2024 o 9:06

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.06.2024 o 11:43

Drodzy Słuchacze!

Dziś chciałbym poruszyć temat, który jest nam wszystkim dobrze znany, ale rzadko się nad nim zastanawiamy. Mowa o cieniu. Wydaje się być to zjawisko codzienne, a jednak kryje w sobie wiele tajemnic. Z definicji cień to ciemne odbicie oświetlonego przedmiotu padające na stronę odwróconą od źródła światła. Czy jednak ktokolwiek z Was podjął choćby nieśmiałą próbę zdefiniowania tego znanego wszystkim zjawiska i zrozumienia go głębiej? Mam nadzieję, że po tym przemówieniu wszyscy staniemy się o wiele bardziej świadomi, czym faktycznie jest cień.

Cień, jak możemy na co dzień zauważyć, towarzyszy nam i otacza nas w różnych formach. Na przykład, spacerując po parku, zauważamy cienie drzew rzucane na alejki. W mieście widzimy cienie wieżowców czy budynków na ulicy poniżej. Każdy z tych cieni jest dla nas czymś naturalnym, codziennym i przede wszystkim nieszkodliwym. Nic nam z jego strony nie grozi. Ale czy zawsze tak jest? Cień to zjawisko również metafizyczne i symboliczne. Przychodzą nam na myśl takie pojęcia jak „kraina cieni” – miejsce przebywania dusz zmarłych – które wywołuje w nas dreszcze. Czy naprawdę boimy się cienia? Zarówno w literaturze, jak i w naszym codziennym języku, pojawiają się frazeologizmy związane z cieniem. Czyż powiedzenia takie jak „boją się własnego cienia” nie wyrażają irracjonalności pewnych strachów?

Cień jest także obecny w licznych zwrotach frazeologicznych. Mówimy „strach przed cieniem”, mając na myśli lęk przed czymś, co nie posiada ani cech osobowości, ani uczuć. Przypomina to lęk przed własnym odbiciem w lustrze, znany nam często z dzieciństwa. Kto z nas nie pamięta chwil, gdy bał się spojrzeć w lustro, widząc za nim jakąś ciemność czy „drugą stronę lustra”? Cień, podobnie jak odbicie w lustrze, jest tylko iluzją. Lustro pokazuje nam nasze odbicie, które często jest zniekształcone przez nierówności powierzchni, a mimo to wzbudza w nas nieuzasadnione obawy.

Dziecięce wspomnienia są pełne lęków przed nieznanym – przed własnym odbiciem, cieniami rzucanymi przez różne przedmioty czy opowieściami zasłyszanymi od starszych. Jednak z czasem uczymy się zrozumieć, że wszystkie te zjawiska są jedynie iluzją. Lustro oddaje nam tylko naszą własną postać, a cień jest tylko brakiem światła.

Spójrzmy także na to, jak często używamy słowa „cień” w różnych kontekstach. Mówimy „cień cienia” – co oznacza najmniejszy ślad czegoś, „czyjś cień” – ktoś, kto jest nieodstępnym towarzyszem, czy „chodzić za kimś jak cień” – być zawsze blisko kogoś, „został tylko cień” – ktoś mocno osłabiony, zniszczony. Mówimy też, że ktoś „usuwa się w cień”, czyli wycofuje się z życia społecznego czy zawodowego.

Cień w języku często ma pejoratywne znaczenie. Przypomnijmy sobie zwroty odnoszące się do cieni, które w większości mają negatywne skojarzenia. Na przykład cienie do powiek – choć estetyczne, mogą kojarzyć się z maską. Cienie pod oczami to oznaka zmęczenia, a cienie na płótnie obrazu – choć technicznie mogą być dowodem umiejętności artysty – mogą nadawać obrazowi ponury charakter. Wreszcie cień jako zjawa – duch osoby zmarłej, która, jak wierzymy, może nawiedzać żyjących.

Podsumowując, cień – choć zjawisko fizyczne i codzienne – kryje w sobie wiele znaczeń metaforycznych i symbolicznych. Nie ma się go co bać, lecz warto zrozumieć, skąd biorą się nasze obawy i jak różnorodnie może być postrzegany w kulturze i języku. Życzę wam, drodzy słuchacze, jak najmniej cieni i jak najwięcej blasków w życiu. Mam nadzieję, że od teraz cień stanie się dla Was symbolizmem wieloznacznym, a nie źródłem lęków.